حمله به جزیره خارک وضعیت بازار جهانی نفت را دگرگون می‌کند؟

به گزارش نبض بورس، در هفته‌ای که گذشت، قیمت نفت برای دومین هفته متوالی به دلیل حمله مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران صعودی بود. اکنون نفت به یکی از مهم‌ترین عناصر در جنگ پیش‌رو بدل شده است و بالا رفتن قیمت آن، بسیاری از کشورهایی که به طور مستقیم درگیر جنگ نیستند را هم متاثر کرده است.

دوشنبه 18 اسفند؛ هدف قراردادن انبارهای نفتی و ترس از کشیده‌شدن حملات به زیرساخت‌های تولید نفت

قیمت نفت برنت به عنوان شاخص جهانی قیمت نفت به 113.3 دلار در هر بشکه و قیمت نفت وست تگزاس اینترمیدیت نیز با قیمت 112.1 دلار در هر بشکه معامله شد. این در حالی است که روز شنبه قیمت نفت خام با در قیمت 90 دلار و 90 سنت و نفت نفت برنت روی قیمت 92 دلار و 69 سنت بسته شده بود.

برای دومین هفته متوالی بازار نفت متاثر از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است. پس از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا علیه ایران و واکنش ایران مبنی بر ایجاد اختلال در تنگه هرمز و آن‌چه بستن آن نامیده می‌شود، قیمت نفت روز به روز افزایش می‌یابد و در این میان با سیگنال‌های متعدد ازجمله آزادسازی ذخایر نفتی و مساله اسکورت نفتکش‌ها از تنگه هرمز، کمی از التهاب بازار کاسته می‌شود.

روز دوشنبه نیز همچنان این روند ادامه داشت و یک عامل مهم دیگر، هدف قراردادن انبارهای نفتی و مخازن سوخت در تهران و کرج در ساعات پایانی روز شنبه بود. در واکنش به هدف قراردادن برخی از انبارهای نفتی ایران، نگرانی بابت اقدام ‌تلافی‌جویانه ایران و کشیدن جنگ به سمت زیرساخت‌های نفتی و انرژی بیشتر شد و همین موضوع از عوامل مهم افزایش شدید قیمت نفت در هفته دوم جنگ بود.

سه‌شنبه 19 اسفند؛ کاهش قیمت نفت در هفته‌ای پرتنش

قیمت نفت برنت با 4.91 درصد کاهش به 94 دلار و 5 سنت و  قیمت وست خام با 4.61 درصد کاهش به 90 دلار و 16 سنت در هر بشکه رسید.

یکی از دلایل کاهش قیمت نفت، تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز بود. علاوه بر وعده‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، مبنی بر اسکورت نفتکش‌ها و اعلام مقطعی بودن افزایش قیمت نفت، فرانسه نیز اقداماتی عملی برای کاهش قیمت نفت انجام داد.

امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، مدعی شد که فرانسه در حال آماده‌سازی ماموریتی دفاعی برای بازگشایی تنگه هرمز است و در همین رابطه دو ناوچه به دریای سرخ اعزام خواهد کرد. گفتنی است که ایجاد اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز منجر شده است که برخی از کشورهای نفت‌خیر منطقه ازجمله عربستان، به دلیل پرشدن مخازن نفتی خود و نبود امکان صادرات به میزان گسترده، تولید نفت خود را کاهش دهند.

بر اساس اعلام بلومبرگ به دلیل بسته شدن مسیر تردد نفتکش‌ها و پر شدن ذخایر، مجموع کاهش تولید نفت کشورهای منطقه به رقم ۶.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است.

عراق با کاهش ۲.۹ میلیون بشکه‌ای، بیشترین آسیب را دیده است. عربستان سعودی که بزرگترین صادرکننده جهان است، تولید خود را بین ۲ میلیون تا ۲.۵ میلیون بشکه کاهش داده، امارات متحده عربی کاهش تولیدی در بازه ۵۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار بشکه را تجربه می‌کند و کویت نیز تولید خود را حدود ۵۰۰ هزار بشکه کاهش داده است.

با توجه به این که حدود 20 درصد از تجارت نفت و گاز جهان به تنگه هرمز وابسته است و کشورهای اروپایی نیز به ویژه از محل کاهش واردات گاز آسیب می‌بینند، هر تلاشی برای بازگشت وضعیت تنگه هرمز به روال عادی انجام می‌دهند و همین تلاش‌ها اندکی از التهاب بازار می‌کاهد و قیمت‌ها را کاهشی می‌کند.

چهارشنبه 20 اسفند؛ نفت به زیر 90 دلار رسید

روز چهارشنبه، قیمت نفت برنت به 88 دلار و 71 سنت در هر بشکه و قیمت نفت خام به 84 دلار و 59 سنت رسید.

یکی از دلایل کاهش قیمت نفت، نشست آژانس بین‌المللی انرژی بود. به گزارش روزنامه وال استریت ژورنال، کشورهای عضو این آژانس در نشستی تصمیم گرفتند که در تلاش برای مهار بهای نفت خام، ذخایر نفتی خود را آزاد کنند. پیش از تصمیم نهایی گفته شد که آژانس بین‌المللی انرژی بزرگترین آزادسازی ذخایر نفتی در تاریخ خود را برای کاهش قیمت نفت خام به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران پیشنهاد داده است و همین موضوع سیگنال کاهش قیمت را به بازار داد.

وزارت انرژی ایالات متحده نیز اعلام کرده بود که ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت را برای مهار افزایش قیمت سوخت پس از وقوع جنگ با ایران آزاد می‌کند.

از سوی دیگر، رویترز مدعی شد که یک نفتکش غول‌پیکر حامل دو میلیون بشکه نفت ایران، روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کرده و همچنین دست‌کم پنج کشتی دیگر از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، نفت خام ایران را به مقصد آسیا بارگیری کرده‌اند. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که حداقل 11 میلیون بشکه نفت ایران از آغاز حملات صادر شده است.

گفتنی است که وال‌استریت ژورنال پیش از آغاز جنگ با انتشار گزارشی مدعی شده بود که ایران 200 میلیون بشکه نفت خام را روی آب‎‌ها به صورت ذخیره شناور قرار داده است. بر اساس داده‌های شرکت «کپلر»، بارگیری نفت خام و میعانات گازی ایران روی نفتکش‌ها در هفته منتهی به جنگ به نزدیک ۲۷ میلیون بشکه یعنی حدود ۳.۷۸ میلیون بشکه در روز رسید که به طور تقریبی سه برابر میانگین هفتگی در حدود ۱۰ میلیون بشکه است. این موضوعات در کنار یکدیگر نشان داد که ایران همچنان به صادرات نفت خود در بحبوحه جنگ و درگیری در تنگه هرمز ادامه می‌دهد.

پنج‌شنبه 21 اسفند؛ افزایش مجدد قیمت نفت

rیمت نفت خام برنت با 9.03 درصد افزایش به 100.35 دلار و قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمیدیت با 8.03 درصد افزایش به 94.26 دلار رسید.

خبرگزاری فرانسه از یک منبع دولتی مطلع شد که آلمان در واکنش به افزایش شدید قیمت انرژی به عنوان یکی از پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و افزایش تنش‌ها در خاورمیانه، بخشی از ذخایر استراتژیک نفت خود را آزاد می‌کند.

همچنین رویترز نوشت که رهبران کشورهای گروه هفت شامل ایالات متحده آمریکا، کانادا، ژاپن، ایتالیا، بریتانیا، آلمان و فرانسه، توافق کردند گزینه اسکورت کشتی‌ها را بررسی کنند تا آنها بتوانند آزادانه در خلیج فارس تردد کنند. در این راستا، یک کارگروه تشکیل شده است تا امکان اسکورت کشتی‌ها را بررسی کند.

از سوی دیگر، آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک کشورهای عضو خود را برای کاهش قیمت نفت و افزایش عرضه نفت و جلوگیری از شوک در اقتصاد جهان آزاد می‌کند.

با این حال، به دلیل انتشار خبرهایی مبنی بر هدف قرار دادن کشتی‌های در تنگه هرمز و انتشار گزارش‌هایی مبنی بر مین‌گذاری در تنگه هرمز، قیمت نفت افزایش یافت. لازم به ذکر است که مساله آزادسازی ذخایر در جلوگیری از انفجار ناگهانی قیمت نفت بی‌تاثیر نبوده است.

جمعه 22 اسفند؛ نفت روسیه قرار است کاهش عرضه نفت خلیج فارس را جبران کند؟

روز جمعه قیمت نفت برنت با 0.38 درصد کاهش به 100 دلار و قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت با کاهش 0.58 درصدی به 95 دلار و 17 سنت رسید.

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که انتظار می‌رود عرضه جهانی نفت در ماه مارس حدود هشت میلیون بشکه در روز کاهش یابد. با این حال، بخشی از این کاهش با افزایش تولید از سوی تولیدکنندگان غیر اوپک پلاس، از جمله قزاقستان و روسیه، جبران می‌شود.

در همین راستا، لغو 30 روزه تحریم‌های نفتی روسیه از سوی آمریکا، یکی از عواملی است که از افزایش بیشتر قیمت نفت جلوگیری کرده است. این اقدام به جهان و به‌ویژه به کشورهای شرق آسیا این اجازه را داده است که کاهش عرضه خود از محل اختلال در تنگه هرمز را از طریق خرید بخشی از نفت روسیه که در آب‌ها سرگردان است، جبران کنند.

شنبه 23 اسفند؛ حمله به بزرگ‌ترین پایانه صادرات نفت ایران!

قیمت نفت در روز شنبه تحت تاثیر حمله آمریکا به بزرگ‌ترین پایانه صادرات نفت ایران یعنی جزیره خارک قرار گرفت. قیمت نفت برنت با حدود سه درصد افزایش به بیش از 103 دلار و قیمت نفت خام با رشد 3.11 درصدی به 98 دلار و 71 سنت در هر بشکه رسید.

آمریکا در جریان این حملات تلاش کرد به پدافند ارتش، پایگاه دریای جوشن، برج مراقبت فرودگاه و آشیانه بالگرد فلات قاره آسیب وارد کند.

ایران اعلام کرد که هیچ یک از زیرساخت‌های نفتی در این حملات آسیبی ندیده است. تانکر ترکرز نیز درباره بمباران جزیره خارک نوشت که این جزیره ۵۵ مخزن ذخیره نفت خام دارد که می‌توانند بیش از ۳۴ میلیون بشکه را در خود جای دهند و به احتمال زیاد آنها آسیبی ندیده‌اند.

ایران درباره پیامدهای حمله به زیرساخت‌های انرژی کشور هشدار داده بود که در این صورت همه زیرساخت‌های نفت‌وگاز منطقه که آمریکا و هم‌پیمانانش در آن ذی‌نفع هستند، به آتش کشیده می‌شود.

ترامپ پس از این حملات مدعی شد که آمریکا تمام اهداف نظامی را در جزیره خارک هدف قرار داده است. همین موضوعات نگرانی‌ها بابت حمله مستقیم به زیرساخت‌های نفتی در منطقه را افزایش داد.

به طور کلی با نگاهی به روند قیمت نفت در هفته گذشته می‌توان گفت که مساله تنگه هرمز در این میان مهم‌ترین عامل تغییر قیمت نفت است. شش کشتی در کمتر از 48 ساعت در خلیج‌فارس هدف قرار گرفتند و طبق گزارش‌های عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت اطلاعات دریایی ونگارد، مجموع کشتی‌هایی که از زمان شروع جنگ هدف قرار گرفتند، به 18 کشتی رسیده‌است. همین مساله نگرانی عبور و مرور را افزایش داده‌است و تاکنون کشورهایی مانند ترکیه مدعی شدند با اجازه ایران توانستند یک کشتی‌ را از تنگه هرمز عبور دهند.

همین موضوعات نشان می‌دهد که گرچه تنگه هرمز به طور کامل بسته نیست، اما به دلیل رسیدن ترافیک نفتکش‌ها به نزدیک صفر، بسیاری از بازارهای جهانی ازجمله نفت، کود، بنزین، سوخت هواپیما و کشتی، مواد غذایی و … از ایجاد اختلال در این تنگه متاثر شده‌اند. تا جایی که آمریکا نیز برای وادار کردن ایران به باز کردن تنگه هرمز و کاهش اختلال، به اهداف نظامی در جزیره خارک، به عنوان بزرگ‌ترین پایانه صادرات نفت ایران حمله کرد.

لازم به ذکر است که گرچه تلاش‌ها برای بازگشایی تنگه هرمز حیاتی است و کاهش هشت میلیون بشکه‌ای عرضه نفت و دیگر پیوست‌های اقتصادی جنگ مانند افزایش قیمت سوخت هواپیما، کشتی، مواد غذایی و… می‌تواند شوک‌های مقطعی به اقتصاد جهان وارد کند، اما اگر جنگ طولانی نشود، شوک‌های مقطعی به تدریج تعدیل می‌شوند. اما در صورت طولانی‌شدن جنگ، ذخایر اضطراری کشورها نمی‌توانند کاهش عرضه طولانی‌مدت را جبران کند.

با این حال با توجه به حمله به جزیره خارک و در صورت حمله متقابل ایران به زیرساخت‌های نفتی کشورهای منطقه یا حمله مستقیم آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های نفتی ایران در روز یک‌شنبه، این انتظار وجود دارد قیمت نفت در روز دوشنبه جهشی صعودی را تجربه کند. | تجارت نیوز