برق در مدار تورم ۷۰ درصدی؛ هزینه پنهان تازه برای تولید ایران

به گزارش نبض بورس، تورم در صنعت برق وارد فاز تازه‌ای شده است. تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تورم سالانه شاخص قیمت تولیدکننده برق در پاییز ۱۴۰۴ به ۷۰.۴ درصد رسیده؛ رقمی که نسبت به فصل قبل نیز افزایش یافته است. هرچند شتاب تورم فصلی و نقطه‌به‌نقطه کاهش پیدا کرده، اما سطح قیمت‌ها همچنان در محدوده‌ای بی‌سابقه قرار دارد. این تحولات تنها محدود به صنعت برق نیست و می‌تواند هزینه تولید در صنایع انرژی‌بر را تحت فشار قرار دهد. اکنون پرسش اصلی این است که این موج قیمتی چه اثری بر تولید، سودآوری شرکت‌ها و بازار سرمایه خواهد گذاشت؟

کاهش تورم فصلی؛ آرامش موقت یا نشانه اصلاح؟

تورم فصلی از ۸.۹ درصد در تابستان به ۱.۷ درصد در پاییز کاهش یافته است. این افت ۷.۲ واحد درصدی می‌تواند نشانه‌ای از تعدیل کوتاه‌مدت قیمت‌ها باشد. اما کاهش شتاب فصلی لزوماً به معنای مهار فشار ساختاری نیست، زیرا پایه قیمتی در سال جاری به شکل قابل توجهی بالا رفته است.

در تفکیک ساعات مصرف، نرخ تغییر قیمت در ساعات اوج‌بار ۰.۷ درصد، در میان‌بار ۴.۸ درصد و در کم‌بار منفی ۳.۴ درصد بوده است. این اختلاف نشان می‌دهد الگوی قیمت‌گذاری برق همچنان به سمت مدیریت مصرف در ساعات اوج هدایت می‌شود، اما فشار کلی قیمت همچنان پابرجاست.

 

 

افت تورم نقطه‌به‌نقطه؛ از ۹۴ درصد به ۶۳ درصد

تورم نقطه‌به‌نقطه برق از ۹۴.۷ درصد در فصل قبل به ۶۳.۶ درصد کاهش یافته است. این افت ۳۱ واحد درصدی، در نگاه اول قابل توجه است، اما همچنان نشان می‌دهد قیمت فروش برق نسبت به پاییز سال گذشته بیش از ۶۳ درصد افزایش یافته است. در ساعات مختلف نیز رشد قیمت‌ها بالای ۶۰ درصد ثبت شده که بیانگر استمرار فشار هزینه در کل شبکه تولید برق است.

به بیان ساده، سرعت رشد قیمت کمتر شده، اما سطح قیمت‌ها همچنان بسیار بالاتر از سال گذشته است.

 

جهش تورم سالانه؛ نشانه‌ای از تعمیق فشار هزینه

مهم‌ترین سیگنال گزارش، افزایش تورم سالانه به ۷۰.۴ درصد است؛ رقمی که نسبت به فصل قبل ۱۰.۸ واحد درصد رشد کرده است. این شاخص نشان می‌دهد میانگین قیمت فروش برق در چهار فصل اخیر نسبت به دوره مشابه سال قبل بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است.

در عرضه اولیه نیروترانسفو به هر کد چند سهم رسید؟

در ادامه حتما بخوانید

در تفکیک ساعات مصرف نیز تورم سالانه در اوج‌بار ۷۲.۱ درصد، در میان‌بار ۷۱.۵ درصد و در کم‌بار ۶۶.۸ درصد ثبت شده است. یعنی افزایش قیمت تقریباً در همه سطوح مصرف رخ داده و محدود به یک بازه زمانی خاص نیست.

 

پیامد اقتصادی؛ برق گران‌تر، تولید پرهزینه‌تر

برق یک نهاده پایه در تولید صنعتی است. افزایش قیمت تولیدکننده در این بخش می‌تواند به رشد هزینه صنایع انرژی‌بر از جمله فولاد، سیمان، پتروشیمی و صنایع کوچک منجر شود. این افزایش هزینه معمولاً با وقفه‌ای زمانی به قیمت مصرف‌کننده منتقل می‌شود و فشار تورمی را در سطح کل اقتصاد تقویت می‌کند.

در شرایطی که بسیاری از بنگاه‌ها با محدودیت نقدینگی و حاشیه سود پایین مواجه‌اند، تداوم این روند می‌تواند سرمایه‌گذاری صنعتی را تحت تأثیر قرار دهد.

مقایسه روندها؛ کند شدن شتاب، اما نه توقف تورم

کاهش تورم فصلی و نقطه‌به‌نقطه ممکن است این تصور را ایجاد کند که فشار قیمتی در حال مهار است، اما رشد تورم سالانه تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. اقتصاد برق وارد مرحله‌ای شده که در آن سطح قیمت‌ها تثبیت نشده و افزایش‌های قبلی در حال سرریز شدن به میانگین سالانه است. این یعنی اگر اصلاح ساختاری در تعرفه‌گذاری، بهره‌وری و مدیریت هزینه‌ها رخ ندهد، تورم برق می‌تواند به یک پدیده پایدار تبدیل شود.

در نهایت باید گفت اگرچه شتاب افزایش قیمت در کوتاه‌مدت کاهش یافته، اما رشد ۷۰ درصدی سالانه زنگ هشدار جدی برای بخش تولید و اقتصاد کلان محسوب می‌شود. برق به‌عنوان زیرساخت حیاتی اقتصاد، اگر وارد چرخه تورم مزمن شود، هزینه آن نه‌تنها به صنایع، بلکه در نهایت به مصرف‌کننده نهایی منتقل خواهد شد. مهار این روند نیازمند اصلاحات ساختاری در نظام قیمت‌گذاری و مدیریت هزینه صنعت برق است؛ در غیر این صورت، فشار تورمی از شبکه تولید برق به کل اقتصاد سرایت خواهد کرد.