ضرورت حرکت داوطلبانه بانک‌ها به‌سوی استفاده از هوش مصنوعی در نظارت

به گزارش نبض بورس، علی ملکی کارشناس خبره مالی دیجیتال در دومین پیش‌نشست یازدهمین همایش بین‌المللی مالی اسلامی با موضوع تنظیم‌گری و نظارت نظام بانکی در عصر هوش مصنوعی، با اشاره به چالش‌های تنظیم‌گری و نظارت بر نظام بانکی با تکیه بر هوش مصنوعی، اظهار کرد: در این حوزه با دو سر یک طیف مواجه هستیم؛ از یک‌سو نباید دچار بزرگ‌نمایی شویم و صرفاً در محافل و جلسات از واژه «هوش مصنوعی» استفاده کنیم و از سوی دیگر، عقب‌ماندن از تحولات این حوزه نیز می‌تواند هزینه‌های جدی برای نظام بانکی به‌همراه داشته باشد.

وی با بیان اینکه شبکه بانکی در حوزه حسابرسی داخلی با عقب‌ماندگی قابل توجهی مواجه است، افزود: در حال حاضر، وضعیت نظارت مبتنی بر هوش مصنوعی مطلوب نیست و حتی در اجرای دستورالعمل الزامات ناظر بر ریسک فناوری اطلاعات نیز با فاصله معناداری روبه‌رو هستیم.

این کارشناس بانکی، کمبود نیروی انسانی متخصص را یکی از چالش‌های جدی این مسیر دانست و تصریح کرد: در فرآیند جذب نیرو با یک پرسش اساسی مواجه هستیم؛ اینکه نیروی متخصص باید کارشناس فناوری اطلاعات باشد یا حسابرس. این ابهام نشان‌دهنده خلأ مهارتی در ساختار فعلی نظام بانکی است.

ملکی با اشاره به سرعت بالای توسعه و فراگیر شدن فناوری هوش مصنوعی گفت: در شرایطی که هنوز با چالش‌های پایه‌ای مواجه هستیم، هوش مصنوعی با شتاب در حال گسترش است و همین موضوع می‌تواند شکاف موجود را عمیق‌تر کند.

وی در ادامه به موضوع نظارت شرعی در بانک‌ها پرداخت و بیان کرد: در برخی بانک‌ها هنوز ناظر شرعی مستقر نشده که این مسئله نیز عمدتاً به کمبود نیروی انسانی بازمی‌گردد. اضافه شدن الزامات مرتبط با هوش مصنوعی، چالش کمبود نیروی متخصص را بیش از پیش برجسته می‌کند.

به گفته این کارشناس، در چنین شرایطی مسئولیت بانک مرکزی بسیار سنگین است؛ چراکه علاوه بر وظایف نظارتی، باید الزامات بانکداری اسلامی را نیز به‌طور کامل پیاده‌سازی کند. ملکی تأکید کرد: تحقق این اهداف نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، تلاش مستمر و نگاه واقع‌بینانه در سطح سیاست‌گذاری و اجراست.

او در پایان خاطرنشان کرد: یکی از راهکارهای تسهیل این مسیر آن است که شبکه بانکی صرفاً منتظر الزامات ابلاغی بانک مرکزی نماند و اجرای مقررات را به‌صورت داوطلبانه و رقابتی در دستور کار قرار دهد. در این صورت، موانع به‌تدریج برطرف شده و سرعت اجرای برنامه‌ها افزایش خواهد یافت.