شاخص کل به 8 میلیون واحد می رسد؟

به گزارش نبض بورس، بازار سهام در هفته ای که اکثر بازارها تعطیل یا نیمه تعطیل بودند، شرایط پرنوسانی داشت و سهامداران و سرمایه‌گذاران، هم روی خوش بازار را دیدند، هم روی خشن آن را تجربه کردند.

کمال خان‌زاده، تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگو با اقتصادنیوز، درباره رشد بورس در روزهای آینده می‌گوید: «متناسب با درآمد ریالی شرکت‌ها و با توجه به تورم بالایی که پیش‌بینی می‌شود، بازار بورس پتانسیل دارد به شاخص 6 تا 8 میلیون واحد برسد. البته ریسک‌های مقطعی را خواهد داشت، اما در کل چشم‌انداز 6 تا 8 میلیون در یکی دو سال آینده پیش‌بینی می‌شود».

آقای خان‌زاده! بورس در ماه‌های گذشته رشد خوبی داشته و در حال فتح قله‌های جدید است و به تازگی هم به کانال 4.5 میلیون واحد وارد شد. پیش بینی می کنید این رشد بورس تا کجا ادامه دارد؟

بعد از اتمام جنگ ایران و اسرائیل و با توجه به حمایتی که صورت گرفت، بورس به قیمت‌های قبل از جنگ رسید؛ اما رشد بورس بعد از جنگ ایران و اسرائیل به خاطر حذف نرخ ارز ترجیحی بود. چون بیشترین تاثیر حذف ارز ترجیحی بر بازارهای سرمایه است. مثل شرکت‌های صادراتی که نرخشان بر اساس ارز سامانه نیما بود اما الان بر اساس ارز بازار آزاد است.

افزایش قیمت ارز حاصل از صادرات این شرکت‌ها، از 70 هزار تومان به 125 هزار تومان رسیده است؛ یعنی برای شرکت‌های بورسی در یک سال مالی نزدیک به 40 تا 50 درصد حداقل از نظر مبلغ ریالی، افزایش درآمد خواهد داشت و متناسب با آن هم، حتما سودشان افزایش پیدا می‌کند. 

سهم شرکت‌های بزرگ از رشد بازار سهام

قیمت محصولات حوزه‌های پالایشگاهی که در سودآوری این شرکت‌ها تاثیر داشت، رشد خوبی در این مدت نشان داد. یک سری شرکت‌های بزرگ که تعدادشان به 10 یا 15 شرکت می‌رسد، شاخص بورس را به سمت بالا حرکت دادند. قیمت‌هایی که الان در بازار هست، می‌توانست در 29 اسفند وارد بازار شود، اما این قیمت‌ها یک مقدار پیش‌خور شده است، یعنی بازار به خاطر ورود پول هوشمند یا حمایت‌های خاص، تا حدی تند رفته است.

البته به نظر من، بازار به یک مقدار اصلاح نیاز دارد و شرکت‌هایی که ذکر کردم در همین دو ماه به نرخ 100 درصد رشد رسیده‌اند، در حالی که این میزان رشد خیلی تند بود و می‌توانست به 40 تا 50 درصد رشد برسد. جدای از مسائل سیاسی، سال آینده با نرخ ارزی که در بازار آزاد معامله می‌شود و با تورمی که در پیش داریم، بازار بورس به استقبال سودآوری سال آتی شرکت‌ها می‌رود.

حدس من این است که متناسب با درآمد ریالی شرکت‌ها و با توجه به تورم بالایی که پیش‌بینی می‌شود، بازار پتانسیل دارد به شاخص 6 تا 8 میلیون واحد برسد. البته ریسک‌های مقطعی را خواهد داشت، اما در کل چشم‌انداز 6 تا 8 میلیون در یکی دو سال آینده پیش‌بینی می‌کنم.

*به نظر شما چرا نمادهای کوچک نتوانسته‌اند به اندازه نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز رشد کنند؟

در 2 مرحله، جریان خاصی به بازار ورود کرد. یک بار بعد از اتمام جنگ ایران و اسرائیل بود، بار دوم هم در مهرماه که حمایت‌های دولتی اتفاق افتاد. این حمایت‌ها با مبلغ بین 40 تا 50 همت وارد بازار شد و تمرکز این جریان پول هم روی 15 تا 20 سهام بزرگ بازار بود. از سوی دیگر، تمرکز صندوق‌های توسعه و تثبیت هم روی سهام‌های خاص قرار گرفت.

چرا از نمادهای کوچک حمایت نشد؟

وقتی عموم بازار بعد از جنگ ایران و اسرائیل متوجه شد حمایت روی چند شرکت اول اتفاق افتاده است، در یک مقطع طولانی، جمع‌آوری صف فروش شرکت‌های کوچک اتفاق نیفتاد و ریزش زیادی هم داشت. بنابراین، در خِرَد جمعی بازار این برداشت شد که همیشه ریسک سیاسی را داریم و هر لحظه در کشور اتفاق سیاسی می‌افتد.

این موضوع باعث شد تمرکز روی همین شرکت‌ها باشد و افراد با ورود به بازار سرمایه متوجه حمایت از شرکت‌های بزرگ و اول بازار می‌شدند که الان هم به بازار روند مثبت داده‌اند. متناسب با این شرایط، صندوق‌های سهامی و اهرمی بازار، تمرکزشان را از روی سهم‌های کوچک برداشتند و به سمت سهم‌های 50 تا 60 شرکت اول از نظر ارزش بازار رفتند.

ارزش 70 درصد کل بازار در قبضه 20 شرکت اول

در این میان، یک جریان نانوشته اتفاق افتاد و باعث شد بازار متمرکز شود. الان 20 شرکت اول، بالای 70 درصد ارزش کل بازار را تشکیل می‌دهند. این موضوع به خاطر جنگ و حمایت‌های دولتی اتفاق افتاد. بازدهی این شرکت‌ها باعث شد، به سهم‌های کوچک توجه کافی نشود. فعلا هم این فرایند ادامه دارد، چون اتفاقات سیاسی ممکن است هر لحظه در کشور رخ دهد. بنابراین مردم به سمت سهم‌های کوچک نمی‌روند.

سهم‌های کوچیک زمانی می‌تواند رشد کند که صندوق‌های توسعه و تثبیت از این سهم‌ها خریداری کنند، اما متاسفانه چنین اتفافی نیفتاده است. سهام خیلی از شرکت‌های بنیادی خوب به خاطر حمایت‌های دولتی و دستوری مثل صندوق توسعه، خریداری نمی‌شود. در کل، شرایط سیاسی باید پایدارتر باشد و از این سهم‌های خُرد هم حمایت شود، اما فعلا در مسئولان، تصمیمی مبنی بر حمایت از این سهم‌ها دیده نمی‌شود.

*از نگاه شما دلیل منفی بودن گروه‌های دارویی در این روزهایی که بورس رشد خوبی را تجربه می‌کند، چیست؟

گروه‌های دارویی همیشه برای خرید مواد اولیه ارز ترجیحی می‌گرفتند. با حذف ارز 28 هزار و 500 تومانی، الان این بحث مطرح می‌شود که به یک سری کالاهای اساسی، مثل دارو ارز 75 هزار تومانی یا حواله‌ای اختصاص دهند. اما فعلا خبری نیست و به نظر می‌رسد، این گروه هم باید ارزشان را از بازار آزاد تهیه کنند.

اگر مجبور به تهیه ارز از بازار آزاد باشند، هزینه خرید مواد اولیه‌شان بالا می‌رود؛ در مقابل با این هزینه‌ها، پتانسیل سرمایه در گردش ندارند که دارو تولید کنند، چون نقدینگی این شرکت‌ها همیشه پایین است. شرکت‌های دارویی، شرکت‌های کوچکی از نظر سرمایه و سرمایه در گردش هستند و یک مدت طول می‌کشد آنها به سازوکار واقعی‌شان برسند. به خاطر همین در کوتاه مدت تاثیرشان در بازار منفی است.

*به تازگی عده‌ای از فعالان بورس، درخواست افزایش دامنه نوسان سهام را مطرح کرده‌اند. آیا الان زمان مناسبی برای افزایش دامنه نوسان از 3 درصد به 5-6 درصد هست؟

دامنه نوسان به نظر من موضوعی است که با همان استارت اول بازار می‌توانست به 5 درصد افزایش پیدا کند. اما در حال حاضر، به نظر من در همین نقطه‌ای که هست باید بماند، چون ریسک بازار بالا رفته و ریسک سیاسی هم در حال افزایش است. احتمالا در دو تا سه ماه آینده ریسک سیاسی‌مان هم افزایش می‌یابد.

ما همین شرایط را با دامنه نوسان 3 درصد گذرانده‌ایم و به نظر من چهار تا پنج ماه آینده به خاطر احتمال افزایش ریسک سیاسی کشور باید با همین دامنه نوسان بگذرانیم. بازار روز سه‌شنبه مثبت بود، اما روز چهارشنبه با مخابره یک خبر از ترامپ، بازار صف فروش بود. وقتی در این شرایط دامنه نوسان بیشتر شود، زیان هم در این نقطه بیشتر می‌شود. به طور کل، با پایدار شدن شرایط سیاسی داخلی و خارجی، دامنه نوسان قابل افزایش است.

*در سه تا چهار ماه گذشته در اکثر روزها پول از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد. به عقیده شما، دلیل خروج سنگین پول از این صندوق‌ها چیست و این نقدینگی به سمت کدام بازار رفته است؟

در چهار ماه گذشته، تورم در جامعه بسیار زیاد شد. دلار 90 هزار تومانی به 140 هزار تومان رسید. متناسب با آن، خودرو یا محصولات دیگر غیر از مسکن با افزایش قیمت ناشی از تورم مواجه شد. در همین چهار ماه گذشته، صندوق‌های طلا نزدیک به 60 تا 70 درصد با کمک اونس جهانی افزایش پیدا کرد، چون به دنبال حفظ شرایط خود در قبال تورم هستند.

اکثر افرادی که در صندوق‌های درآمد ثابت بودند، سهم‌شان را به صندوق‌های طلا تبدیل کردند. به طور کلی باید بگویم حدود 60 تا 70 درصد سرمایه ها به سمت صندوق‌های طلا رفته است.

اتفاقات سال 99 در بازار فعلی تکرار می‌شود؟

* آقای خان‌زاده! با توجه به رشد قابل توجه بازار سهام در چند ماه گذشته، آیا ممکن است اتفاق تلخی که در سال 99 در بورس رخ داد، امسال تکرار شود؟

بعید می‌دانم. هر چند جریان پول بزرگ وارد بازار شده است، اما تعداد مشتری‌ها افزایش نیافته و مشتری‌ها همان مشتریان قبلی هستند. بعید می‌دانم چنین اتفاقی رخ دهد. عموم مردم به بازار اعتماد ندارند و ورود چندانی به بازار سهام نمی‌کنند، البته بیشتر هم در حال خرید صندوق‌های طلا و نقره هستند.

در سال 99 جریانی بود که اکثر سهم‌های کوچک، بی‌دلیل و بی‌بنیاد، بالاترین رشد قیمتی را داشت. اما الان این جریان در بازار کم شده و بازار به صورت کنترل شده رشد می‌کند.