از شوک دلار تا رکورد سکه؛ آذرماه چگونه معادلات بازار طلا را عوض کرد؟

به گزارش نبض بورس، آذرماه ۱۴۰۴ برای بازار طلا و سکه ایران، ماهی متفاوت و تعیین‌کننده بود؛ دوره‌ای که قیمت‌ها نه با شیب آرام، بلکه با جهش‌های پیاپی و ثبت رکورد‌های تاریخی، وارد مرحله‌ای تازه از قیمت‌گذاری شدند. هم‌زمانی رشد پرقدرت نرخ دلار، افزایش بهای اونس جهانی و تشدید انتظارات تورمی، باعث شد بازار طلا به یکی از فعال‌ترین و پربازده‌ترین بازار‌های مالی کشور تبدیل شود.

در این ماه، تقریباً تمام اقلام طلا و سکه سقف‌های قیمتی جدیدی را تجربه کردند؛ به‌طوری که سکه امامی تا محدوده ۱۴۴ میلیون تومان پیش رفت، ربع‌سکه بازدهی بالای ۳۰ درصدی ثبت کرد و قیمت طلای ۱۸ عیار در کانال ۱۳ میلیون تومان تثبیت شد. این تحولات نشان داد بازار در حال بازتعریف سطوح تعادلی خود است و دیگر نمی‌توان به قیمت‌های ماه‌های قبل به‌عنوان مرجع نگاه کرد.

رکوردشکنی هم‌زمان در بازار جهانی و داخلی طلا

در بازار جهانی، اونس طلا آذرماه را با نوسان در سطوح بالا پشت سر گذاشت. قیمت هر اونس که در ابتدای ماه حوالی ۴ هزار و ۶۵ دلار بود، با روندی صعودی به کانال ۴۳۰۰ دلار وارد شد و در مقاطعی حتی تا نزدیکی ۴۳۵۰ دلار افزایش یافت. این رشد، پشتوانه‌ای قوی برای افزایش قیمت طلا در بازار داخلی فراهم کرد.

در بازار ایران، طلای آبشده از محدوده ۴۸ میلیون تومان در ابتدای آذر، تا آستانه ۶۰ میلیون تومان بالا رفت و ماه را در حوالی ۵۹ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان به پایان رساند. طلای ۱۸ عیار نیز با عبور از چند مرز روانی، از حدود ۱۱ میلیون تومان به بالای ۱۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد.

سکه؛ پیشتاز بازدهی در آذرماه

بازار سکه در این ماه بیشترین هیجان را تجربه کرد. سکه امامی که آذر را در محدوده ۱۱۵ میلیون تومان آغاز کرده بود، در ادامه با شتاب گرفتن دلار و تقویت فضای تورمی، وارد کانال‌های بالاتر شد و در روز‌های پایانی ماه حتی به حوالی ۱۴۴ میلیون تومان رسید.

در میان قطعات خردتر، ربع‌سکه عملکردی چشمگیر داشت و با رشد بیش از ۳۰ درصدی، بالاترین بازدهی ماهانه را به ثبت رساند. نیم‌سکه نیز نزدیک به ۳۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کرد و سکه گرمی با عبور از مرز ۲۰ میلیون تومان، وارد سطوح قیمتی جدید شد. این رفتار نشان داد تقاضای سرمایه‌ای در قطعات کوچک‌تر همچنان فعال و پرقدرت است.

نقش پررنگ دلار و انتظارات تورمی

بررسی روند آذرماه نشان می‌دهد اگرچه قیمت جهانی طلا نقش حمایتی مهمی ایفا کرد، اما عامل اصلی نوسان و جهش قیمت‌ها در بازار داخلی، نرخ دلار و انتظارات تورمی بود. عبور دلار آزاد از کانال‌های ۱۲۰ و سپس ۱۳۰ هزار تومان، به‌سرعت خود را در قیمت طلا و سکه نشان داد و بازار را وارد فاز رکوردسازی کرد.

در این میان، اخبار و سیگنال‌های داخلی از جمله مباحث بودجه‌ای، گمانه‌زنی‌ها درباره قیمت حامل‌های انرژی و فضای مبهم سیاست خارجی، به افزایش تقاضای احتیاطی دامن زد. بسیاری از فعالان بازار، طلا و سکه را به‌عنوان ابزار حفظ ارزش دارایی در برابر تورم انتخاب کردند؛ رفتاری که در اقتصاد‌های با تورم مزمن، الگوی آشنایی محسوب می‌شود.

مداخلات سیاست‌گذار؛ کنترل سرعت، نه توقف روند

در طول آذرماه، سیاست‌گذار پولی با ابزار‌هایی مانند حراج سکه، عرضه شمش طلا و اعلام پیش‌فروش، تلاش کرد از شدت هیجان بازار بکاهد. این اقدامات در برخی مقاطع باعث اصلاح‌های کوتاه‌مدت و نوسان‌های رفت‌وبرگشتی شد، اما نتوانست روند کلی صعودی را متوقف کند.

تجربه این ماه نشان داد در شرایطی که انتظارات تورمی در سطح بالایی قرار دارد، عرضه‌های رسمی بیشتر نقش «تنظیم‌کننده سرعت» را ایفا می‌کنند تا عامل تغییر مسیر. بخشی از تقاضا حتی این عرضه‌ها را به‌عنوان فرصت خرید تلقی کرد و پس از هر اصلاح، بازار دوباره به سطوح بالاتر بازگشت.

جمع‌بندی و چشم‌انداز کوتاه‌مدت

آذر ۱۴۰۴ را می‌توان ماه «قیمت‌گذاری جدید» در بازار طلا و سکه نامید؛ ماهی که در آن بازار، ارتفاعات تازه‌ای را شناسایی کرد و در همان سطوح به کار خود پایان داد. با توجه به تثبیت قیمت‌ها در محدوده‌های بالا، انتظار می‌رود در کوتاه‌مدت بازار وارد فاز نوسان در همین ارتفاع شود.

در آغاز دی‌ماه، تقاضای فصلی و تسویه‌های پایان سال میلادی می‌تواند همچنان از قیمت‌ها حمایت کند، اما در ادامه، نقش بازارساز در ایجاد اصلاح‌های محدود پررنگ‌تر خواهد شد. با این حال، تا زمانی که تورم بالا و انتظارات تورمی پابرجاست، هرگونه عقب‌نشینی قیمت‌ها بیشتر ماهیتی مقطعی خواهد داشت و نه نشانه آغاز یک روند نزولی پایدار.