حذف حجم مبنا از بورس بعد از ۲۲ سال | نظر ۱۳ کارشناس درباره اثرات حذف حجم مبنا بر بازار سرمایه

به گزارش نبض بورس، سازمان بورس و اوراق بهادار با تصمیمی تاریخی اعلام کرد حجم مبنا برای تمامی نمادهای بورسی و فرابورسی از اول دی‌ماه ۱۴۰۴ به «یک سهم» کاهش می‌یابد؛ اقدامی که عملاً به حذف یکی از قدیمی‌ترین مداخلات دستوری بازار سرمایه منجر شده و از نگاه کارشناسان، می‌تواند مسیر بورس ایران را به سمت نقدشوندگی بالاتر، کشف قیمت واقعی و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران تغییر دهد.

حذف رسمی حجم مبنا از بورس و فرابورس | آغاز فصل جدید معاملات از دی‌ماه ۱۴۰۴

در ادامه حتما بخوانید

حذف حجم مبنا؛ چرا مهم است؟

بر اساس مصوبات هیئت‌مدیره بورس تهران و فرابورس ایران و با تأیید سازمان بورس، از ابتدای دی‌ماه ۱۴۰۴ قیمت پایانی سهام حتی با انجام معامله یک سهم می‌تواند تغییر کند. هم‌زمان، مقررات «گره معاملاتی» نیز حذف می‌شود.
این تصمیم، نقطه پایانی بر ابزاری است که بیش از دو دهه با هدف کنترل نوسانات و جلوگیری از دستکاری قیمت‌ها در بازار سهام ایران استفاده می‌شد، اما در سال‌های اخیر به‌عنوان مانعی برای نقدشوندگی و عامل صف‌نشینی مورد انتقاد قرار گرفته بود.

سرگذشت حجم مبنا 

حسین عبده‌تبریزی، از بنیان‌گذاران حجم مبنا، تأکید می‌کند این ابزار در سال ۱۳۸۲ برای بازاری کم‌عمق، فاقد حراج پایانی و نظارت هوشمند طراحی شد؛ زمانی که چند معامله کوچک می‌توانست قیمت پایانی را دستکاری کند.
به گفته او، حجم مبنا در سال‌های ابتدایی نقش مثبتی در کاهش نوسانات غیرواقعی داشت، اما با توسعه بازار، افزایش عمق معاملات و پیشرفت ابزارهای نظارتی، کارکرد اولیه خود را از دست داده است.

مزایای کلیدی حذف حجم مبنا

• تسریع کشف قیمت و انعکاس سریع‌تر عرضه و تقاضای واقعی

• کاهش صف‌های خرید و فروش فرسایشی

• افزایش نقدشوندگی، به‌ویژه در نمادهای کوچک

• نزدیک شدن ساختار بورس ایران به استانداردهای جهانی

• ساده‌سازی قوانین معاملاتی با حذف هم‌زمان گره معاملاتی

محمدحسین عسگری | حذف حجم مبنا کشف قیمت را سریع‌تر و واقعی‌تر می‌کند

مدیرعامل سبدگردان جام‌جم معتقد است حجم مبنا در بازارهای بزرگ و توسعه‌یافته کارایی خود را از دست داده و حتی به مانعی برای تعادل قیمت‌ها تبدیل شده است.
او تأکید می‌کند حذف این محدودیت باعث می‌شود قیمت‌ها سریع‌تر به تعادل برسند، صف‌های خرید و فروش تخلیه شوند و به‌ویژه سهام کوچک‌تر با اقبال بیش‌تری مواجه شوند؛ هرچند نوسانات افزایش می‌یابد، اما این نوسان‌ها واقعی‌تر خواهند بود.

محمد بختیار نصرآبادی | حجم مبنا مانع ورود پول جدید به بازار بود

مدیرعامل کارگزاری مبین سرمایه با انتقاد از اثرات منفی حجم مبنا می‌گوید این ابزار باعث تأخیر در انعکاس اطلاعات در قیمت سهام می‌شد و عملاً مانع ورود سرمایه‌گذاران جدید و خروج به‌موقع سهام‌داران فعلی بود.
به باور او، استمرار محدودیت‌هایی مانند حجم مبنا و گره معاملاتی، سیگنال بی‌ثباتی به بازار می‌داد و حذف آن‌ها می‌تواند نقطه شروع اعتمادسازی و بازگشت شادابی به بورس باشد.

همایون دارابی | پایان یک مانع ساختاری در کشف قیمت

مدیرعامل سبدگردان داریوش، تعیین حجم مبنا معادل یک سهم را نقطه عطفی در اصلاح ریزساختار بازار سرمایه می‌داند.
او می‌گوید این تصمیم، بازار را از وقفه‌های فرسایشی نجات می‌دهد، صف‌نشینی‌های مزمن را کاهش می‌دهد و قیمت‌ها را مستقیماً به عرضه و تقاضای واقعی گره می‌زند. از نگاه دارابی، این اقدام نشانه تغییر رویکرد سیاست‌گذار از مدیریت محافظه‌کارانه به رویکردی تحول‌گراست.

پیام الیاس کردی | بازار هرچه آزادتر باشد، جذاب‌تر می‌شود

این کارشناس بازار سرمایه حذف حجم مبنا را اقدامی بسیار مثبت می‌داند و تأکید می‌کند بازار سهام باید اجازه داشته باشد آزادانه تصمیم بگیرد.
به گفته او، کاهش قوانین دست‌وپاگیر باعث می‌شود ورود مردم به بورس ساده‌تر شود، مشارکت سرمایه‌گذاران افزایش یابد و بازار برای عموم جذاب‌تر شود.

محمد پورتدین | حذف محدودیت‌ها، پویایی بازار را افزایش می‌دهد

مدیر معاملات کارگزاری دنیای خبره با اشاره به سابقه محدودیت‌های معاملاتی می‌گوید تداوم این ابزارها به رویه‌ای نادرست تبدیل شده بود.
او معتقد است حذف حجم مبنا اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت واکنش‌های متفاوتی ایجاد کند، اما در میان‌مدت و بلندمدت به افزایش عمق، پویایی و کارایی بازار منجر خواهد شد.

کامل ابراهیمیان | قیمت‌گذاری منصفانه‌تر با حذف حجم مبنا

این کارشناس بازار سرمایه می‌گوید در سایر بازارهای دارایی، قیمت‌ها بدون محدودیت و بر اساس توافق خریدار و فروشنده شکل می‌گیرند.
به باور او، حذف حجم مبنا باعث می‌شود قیمت سهام سریع‌تر و دقیق‌تر با متغیرهای بنیادی و اقتصادی تطبیق پیدا کند و بورس در رقابت با سایر بازارها جذاب‌تر شود.

حسین خزلی | تصمیمی شجاعانه و بی‌سابقه در بورس ایران

این پیشکسوت بازار سرمایه حذف حجم مبنا را تصمیمی بزرگ و تاریخی توصیف می‌کند و می‌گوید این ابزار هیچ نمونه مشابهی در بورس‌های دنیا ندارد.
او معتقد است با وجود توسعه سامانه‌های نظارتی، معاملات الگوریتمی و ابزارهای کنترلی پیشرفته، ادامه حیات حجم مبنا توجیهی ندارد و حذف آن، بورس ایران را به فلسفه واقعی حراج نزدیک می‌کند.

ابوالفضل شهرآبادی | نقدشوندگی بازار به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد

مدیرعامل سبدگردان داریک پارس می‌گوید با حذف حجم مبنا، صف‌های خرید و فروش یا تشکیل نمی‌شوند یا بسیار سریع از بین می‌روند.
به گفته او، قیمت‌ها سریع‌تر به ارزش ذاتی نزدیک می‌شوند و بورس ایران از نظر ساختار معاملاتی، شباهت بیش‌تری به بازارهای مدرن جهانی پیدا خواهد کرد.

علی جبل‌عاملی | قیمت‌ها سریع‌تر پیام بازار را منتقل می‌کنند

قائم‌مقام گروه مالی کارآمد حذف حجم مبنا را کنار رفتن یکی از قدیمی‌ترین مداخلات دستوری می‌داند.
او تأکید می‌کند با این تصمیم، هر معامله نقش مستقیم‌تری در کشف قیمت خواهد داشت و گردش نقدینگی در نمادهای کم‌تحرک نیز تسهیل می‌شود.

مونا حاجی‌علی‌اصغر | مهم‌ترین اصلاح ریزساختاری سال‌های اخیر

این کارشناس بازار سرمایه حذف حجم مبنا را یکی از معنادارترین اصلاحات ریزساختاری دهه اخیر توصیف می‌کند.
به باور او، این تصمیم اصطکاک‌های معاملاتی را کاهش می‌دهد و کارایی اطلاعاتی بازار را افزایش می‌دهد؛ البته موفقیت آن به اجرای اصلاحات مکمل مانند تقویت نظارت و بازنگری دامنه نوسان وابسته است.

مهدی رباطی | حذف حجم مبنا گامی ضروری برای استانداردسازی بازار

مدیرعامل کارگزاری اعتبار تابان معتقد است حجم مبنا در کنار دامنه نوسان ثابت، به محدودیتی ناکارآمد تبدیل شده بود.
او می‌گوید حذف این ابزار، سرعت واکنش بازار به اطلاعات را افزایش می‌دهد، نقدشوندگی واقعی را تقویت می‌کند و رفتارهای غیرتحلیلی را کمرنگ‌تر خواهد کرد.

سیاوش وکیلی | حذف حجم مبنا نیازمند نظارت قوی‌تر است

این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر این‌که حجم مبنا برای بازاری کوچک طراحی شده بود، می‌گوید حذف آن در سهام بزرگ مشکلی ایجاد نمی‌کند.
او هشدار می‌دهد در نمادهای کوچک باید نظارت تقویت شود تا از نوسانات غیرواقعی جلوگیری شود.

امیر وفایی | اصلاح‌ها و رشدها منطقی‌تر می‌شوند

مدیرعامل کارگزاری توسعه معاملات کیان حذف حجم مبنا را اقدامی اثرگذار و مثبت ارزیابی می‌کند.
به گفته او، این تصمیم باعث می‌شود اصلاح‌ها سریع‌تر و رشدها منطقی‌تر اتفاق بیفتند و بازار به تجربه‌های جهانی نزدیک‌تر شود.