به گزارش نبض بورس، و به نقل از رسانه «Canary Media»، وزارت انرژی آمریکا اخیرا با هدف صرفه‌جویی مالی، ۲٫۲ میلیارد دلار از بودجه‌ دو مرکز تولید هیدروژن سبز را لغو کرده و احتمال توقف کامل تامین مالی برای سایر مراکز تولید این سوخت پاک نیز مطرح است.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که کشورهایی نظیر چین، هند، عربستان سعودی و امارات متحده عربی سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای را برای توسعه‌ زیرساخت‌های تولید و صادرات هیدروژن آغاز کرده‌اند.

تعدادی از کارشناسان معتقدند کاهش این حمایت‌ها، علاوه بر تضعیف جایگاه جهانی ایالات متحده آمریکا در حوزه‌ی انرژی پاک، مانعی جدی بر سر راه نوآوری، اشتغال و توسعه‌ فناوری‌های کم‌کربن در این کشور خواهد بود.

اگرچه برخی ایالت‌ها مانند کالیفرنیا تلاش دارند از منابع مالی داخلی برای تداوم برنامه‌های خود در راستای توسعه پروژه‌های هیدروژن پاک استفاده کنند اما حذف میلیاردها دلار بودجه‌ی فدرال، آینده‌ این صنعت را در آمریکا در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

این اقدام دولت آمریکا در حالی صورت گرفته است که چین در ماه جولای ۲۰۲۵، بزرگ‌ترین واحد تولید هیدروژن سبز جهان را راه‌اندازی کرد و دولت هند نیز در ماه آگوست همین سال از ۱۹ طرح برای توسعه‌ صنعت هیدروژن سبز داخلی حمایت کرد. همچنین، کشورهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز میلیاردها دلار برای احداث زیرساخت‌های تولید و صادرات این سوخت پاک سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

در مقابل، ایالات متحده آمریکا مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و بودجه‌ برخی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های خود در حوزه‌ هیدروژن پاک را حذف کرده است. اخیرا وزارت انرژی آمریکا در چارچوب برنامه‌ کاهش ۷٫۵ میلیارد دلاری هزینه‌کردها، ۲٫۲ میلیارد دلار از کمک‌های مالی مربوط به دو مورد از هفت مرکز تولید هیدروژن را که تحت قانون دوحزبی سرمایه‌گذاری در زیرساخت و اشتغال اختصاص یافته بود، لغو کرد.

برخلاف پنج مرکز تولید هیدروژن دیگر، این دو طرح در ایالت کالیفرنیا و منطقه‌ شمال‌غرب اقیانوس آرام منحصرا بر تولید هیدروژن با استفاده از برق تجدیدپذیر متمرکز بودند و همین موضوع آن‌ها را به هدفی آسان برای کاهش بودجه‌های مربوط به انرژی پاک در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ تبدیل کرد.

به‌ تازگی فهرست جدیدی از سوی وزارت انرژی آمریکا منتشر شده است که نشان می‌دهد این نهاد در حال بررسی احتمال توقف تامین مالی برای تمام هفت مرکز تولید هیدروژن، از جمله در ایالت‌های تگزاس، حوزه آپالاچیا، ایالت‌های ساحلی اقیانوس اطلس آمریکا و دو مرکز تولید واقع در ایالت‌های غرب میانه است.

اگرچه هنوز مشخص نیست که کل بودجه‌ ۲۴ میلیارد دلاری مربوط به این طرح‌ها حذف خواهد شد یا خیر اما بسیاری از شرکت‌های درگیر در این پروژه‌ها، هنوز اطلاعیه‌ رسمی لغو قراردادها را دریافت نکرده‌اند. با این حال، همین احتمال کاهش بودجه، فضای بی‌اعتمادی و تردید را در میان فعالان این صنعت نوپا و نیز در بخش انرژی‌های پاک در آمریکا به‌ طور کلی ایجاد کرده است.

راشل استار، مدیر سیاست‌گذاری برنامه‌ هیدروژن در سازمان «Clean Air Task Force» در این‌ خصوص، بیان کرد: هر میزان از عدم قطعیت در وضعیت تخصیص بودجه‌ها، برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بخش هیدروژن پاک آمریکا زیان‌بار خواهد بود.

وی با تاکید بر اینکه چنین شرایطی نمی‌تواند به نوآوری در آمریکا و رقابت‌پذیری این کشور در سطح جهانی کمک کند، در ادامه افزود: کشورهای متعددی در حال سرمایه‌گذاری در حوزه هیدروژن پاک هستند و اگر آمریکا روند سرمایه‌گذاری خود را متوقف کند، مزیت رقابتی خود در بازار را از دست خواهد داد.

برخی منابع آگاه در وزارت انرژی آمریکا تایید کردند فهرست جدید حذف بودجه شامل پروژه‌هایی است که لغو آن‌ها به این وزارتخانه پیشنهاد شده است و احتمالا دولت نیز قصد دارد اعلام رسمی حذف بودجه‌ مراکز تولید هیدروژن پاک واقع در ایالت‌های جمهوری‌خواه را تا زمان تصویب بودجه‌ کامل سالانه به تعویق اندازد تا از افزوده شدن اصلاحیه‌ای برای بازگرداندن بودجه مذکور در کنگره جلوگیری شود.

این وضعیت، نگرانی قانون‌گذاران جمهوری‌خواه را نیز برانگیخته است. سناتور شلی مور کاپیتو، رئیس کمیته‌ محیط زیست و امور دولتی سنا اظهار داشت: طرح ساخت مرکز تولید هیدروژن پاک برای ایالت ویرجینیای غربی بسیار مهم خواهد بود.

به اعتقاد وی، چنین بلاتکلیفی‌هایی در شرایطی که صنعت هیدروژن هنوز با چالش‌های بنیادین مواجه است، فشار مضاعفی بر این بخش وارد خواهد کرد.

لازم به ذکر است که دولت بایدن، توسعه بخش هیدروژن پاک را از طریق یک راهبرد دو‌مرحله‌ای طراحی کرده بود که ذیل قانون سرمایه‌گذاری زیرساخت و مشاغل و قانون کاهش تورم (IRA) اجرا می‌شد.

طرح تخصیص اعتبار مالیاتی بند «۴۵V» برای تولید هیدروژن پاک که در قانون کاهش تورم آمریکا پیش‌بینی شده بود، با وجود اصلاحات دولت ترامپ همچنان اجرا می‌شود اما بازه زمانی آن از ۱۰ سال به دو سال کاهش یافته است.

در حالی که قرار بود مراکز تولید هیدروژن منطقه‌ای حلقه اتصال میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان این سوخت را شکل دهند و در آینده از طریق خطوط لوله و زیرساخت‌های مشترک به یکدیگر متصل شوند، کاهش بودجه‌ فدرال چشم‌انداز تحقق این هدف را تیره‌تر کرده است.

مارتین تنگلر، تحلیلگر ارشد موسسه تحقیقاتی «BloombergNEF» در همین رابطه اظهار داشت : علت اصلی ناکامی جاه‌طلبی‌های ایالت‌‌های ساحل غربی آمریکا در حوزه هیدروژن، کمبود تقاضا بوده است.

وی عنوان کرد: این کمبود ناشی از نبود مشوق‌هایی مانند سهمیه‌بندی یا قیمت‌گذاری کربن، مشابه اروپا و تمرکز بر بخش‌هایی است که استفاده از هیدروژن در آن‌ها از نظر اقتصادی به‌صرفه نیست.

تنگلر در ادامه مطرح کرد: حذف بودجه‌ ساخت دو واحد تولید هیدروژن پاک، تاثیر مستقیمی بر راه‌اندازی پروژه‌هایی که انتظار می‌رفت تا سال ۲۰۳۰ به بهره‌برداری برسند، نخواهد داشت.

از میان ۶ پروژه‌ تجاری هیدروژن سبز با ظرفیت بیش از یک مگاوات که در آخرین گزارش موسسه تحقیقاتی «BloombergNEF» ثبت شده‌اند، تنها یکی به مرحله عملیاتی رسیده است و سایر پروژه‌ها همچنان در مرحله پیش‌‍راه‌اندازی قرار دارند.

با وجود این، بسیاری از کارشناسان تاکید دارند که حذف بودجه‌ تمام مراکز تولید هیدروژن آمریکا می‌تواند اثر منفی قابل‌ توجهی بر رشد صنعت مذکور در این کشور داشته باشد.

تحلیلگر ارشد موسسه تحقیقاتی «BloombergNEF» خاطرنشان کرد: تداوم تخصیص اعتبارات مالیاتی، همچنان نقش کلیدی در پیشبرد حوزه هیدروژن سبز آمریکا ایفا خواهد کرد؛ البته برخی ایالت‌ها ممکن است بدون کمک بودجه فدرال نیز مسیر توسعه خود در حوزه هیدروژن پاک را ادامه دهند.

رکسانا بک‌محمدی، مدیر اجرایی انجمن هیدروژن ایالات متحده آمریکا نیز ابراز امیدواری کرده است که کنگره پیش از پایان سال ۲۰۲۷، اعتبار مالیاتی مربوط به بند «۴۵V» را تمدید کند.

وی با تاکید بر اینکه در کوتاه‌مدت، تداوم ارائه مشوق‌های ایالتی باثبات‌ترین مسیر پیش‌رو برای توسعه حوزه هیدروژن پاک آمریکا به شمار می‌رود، عنوان کرد: تردیدی جدی درباره‌ توان ایالت‌ها برای توسعه‌ صنعتی در مقیاس ملی وجود دارد و حذف میلیاردها دلار سرمایه‌ فدرال بدون شک تحقق این هدف را دشوارتر خواهد کرد.

کری شونن‌برگر، تحلیلگر صنعتی در سازمان دفاع از منابع طبیعی (NRDC) هشدار داده است که این کاهش بودجه، در نهایت به از بین رفتن فرصت‌های شغلی در آمریکا منجر خواهد شد. چنین اقدامی، آمریکا را یک گام در صنعت هیدروژن پاک به عقب می‌برد و رهبری این کشور در حوزه‌ انرژی که از اهداف اعلام‌شده‌ دولت کنونی است را تهدید خواهد کرد.