پیش بینی آینده بورس | عامل اصلی ریزش بازار سهام چیست؟

به گزارش نبض بورس، بازار سهام طی روزهای اخیر در مسیر صعودی قرار گرفته است و روز گذشته نیز شاخص کل بورس به کانال ۳ میلیون واحد برگشت. اما تحلیل ها از دلیل رشد بورس چیست و پیش بینی ها از آینده بازار سهام چه می گویند؟ 

جواد فلاحیان تحلیلگر بازار سرمایه می گوید: «در حال حاضر مقداری آرامش سیاسی در کشور به وجود آمده است. تمام ریسک هایی که بازار انتظار داشت، یا تحقق یافته یا منتفی شده است.»

او این احتمال را که شاخص فعلی بورس همانند سال 1399 جهش شدید داشته باشد رد کرده و تاکید می کند: «با توجه به شرایط موجود، به نظر می‌رسد در مرحله اول شاخص می‌ تواند تا محدوده سه‌ میلیون و 500 هزار واحد رشد کند.»

آقای فلاحیان! از نگاه شما دلیل رشد اخیر بورس چیست؟

چند نکته در رشد بورس وجود دارد. در حال حاضر مقداری آرامش سیاسی در کشور به وجود آمده است. تمام ریسک هایی که بازار انتظار داشت، یا تحقق یافته یا منتفی شده است. از سوی دیگر، در ماه‌ های اخیر قیمت سهام بسیار پایین آمده و ارزش بازار (مارکت کپ) کاهش یافت، به طوری که بازار عملاً ارزان شد.

همچنین افزایش نرخ دلار در سال‌ های اخیر باعث شد قیمت سهام در مقایسه با دلار و بازارهای موازی عقب‌ ماندگی زیادی داشته باشد. مجموعه این عوامل موجب ایجاد تقاضا در بازار سهام شد. آنچه مسلم است در کشور هر دارایی یک قیمتی دارد؛ ممکن است در برخی مواقع کمتر از ارزش ذاتی باشد یا در برخی مواقع گران‌ تر. در حال حاضر، بورس با توجه به عقب‌ ماندگی که از سال‌ های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ داشته و از سوی دیگر در مقایسه با رشد بازارهای موازی و افزایش نرخ دلار، بسیار پایین و ارزان است.

بسیاری از فعالان بازار این موضوع را درک کرده‌ اند و با کاهش ریسک‌ های سیاسی و اقتصادی، تقاضا در بازار سهام افزایش یافته است.

احتمال جنگ دوم ایران و اسرائیل بسیار پایین است

*منظورتان از کاهش ریسک های سیاسی مشخصا چیست؟

جنگ اول اتفاق افتاد و اکنون احتمال وقوع جنگ دوم با توجه به تحولاتی که در عرصه بین‌ المللی رخ داده است، بسیار پایین است.

پیش بینی آینده رشد شاخص کل بورس

*از دیدگاه شما شاخص کل بورس تا چه سطح و زمانی می‌ تواند رشد کند؟

واقعاً مشخص‌ کردن عدد دقیق برای شاخص کل کار حرفه‌ ای نیست، زیرا شاخص کل معمولاً با چند شرکت بزرگ می‌ تواند تغییر کند. هرچه سهم شرکت بزرگ‌ تر باشد، تأثیر بیشتری بر شاخص کل دارد. بنابراین شاخص کل بیشتر نمایانگر وضعیت شرکت‌ های بزرگ است و لزوماً بیانگر کلیت بازار نیست.

اگر بخواهیم عددی عجیب‌ و غریب برای شاخص مطرح کنیم که حرفه ای و منطقی نخواهد بود. با توجه به شرایط موجود، به نظر می‌رسد در مرحله اول شاخص می‌ تواند تا محدوده سه‌ میلیون و 500 هزار واحد رشد کند.

*در چه بازه زمانی؟

در حال حاضر شاخص از سطح سه‌ میلیون واحد عبور کرده و حدود 500 هزار واحد رشد داشته است. (شنبه 26 مهرماه) نیز آخرین رقمی که دیدم شاخص حدود 54 تا 55 هزار واحد رشد داشت. با توجه به شرایط موجود به نظر می‌ رسد در 2 ماه آینده می‌ توان انتظار رسیدن شاخص به این سطح را داشت.

اتفاقات سال 99 بعید است تکرار شود

* سال ۱۳۹۹ بازار چندین برابر رشد کرد. آیا امکان دارد در شرایط فعلی که شاخص بورس در حال رشد است، صعود بازار مشابه سال 1399 تکرار شود؟

بعید می‌ دانم چنین حرکتی دوباره در بازار بورس رخ دهد، زیرا شرایط بازار در سال ۱۳۹۹ متفاوت تر از الان بود. اولا در آن زمان حجم صندوق‌‌های سرمایه‌ گذاری و حضور حقوقی‌ های بزرگ در بازار به اندازه امروز نبود. همین صندوق‌ ها و بازارگردان‌ های بزرگ می‌ توانند هر زمان که اراده کنند بازار را کنترل کنند، چه به‌ صورت دستوری و چه به‌ صورت طبیعی. 

اما اگر از منظر دلاری نگاه کنیم، در 16 مرداد ۱۳۹۹ ارزش دلاری بازار حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار بود. در این سال‌ ها تعداد شرکت‌ ها افزایش یافت و قیمت سهام‌ ها کاهش یافته است؛ الان ارزش بازار حدود ۹۰ میلیارد دلار است.

به نظر می‌ رسد در بلندمدت اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، مارکت می‌ تواند تا محدوده ۲۰۰ میلیارد دلار رشد کند. البته رئیس سازمان بورس ارقام ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار را مطرح کرده‌ اند که به نظر من خوشبینانه است. اما منطقی این است که بازار تا حدود ۲۰۰ میلیارد دلار ظرفیت رشد دارد؛ یعنی رشد حدود ۱۰۰درصدی. در سال ۹۹ شاهد بودیم که قیمت برخی سهم‌ ها پنج تا شش برابر شد اما در کل من بعید می دانم آن اتفاق دوباره تکرار شود.

*برخی سهامداران را هم داریم که در سال 99 سهامی را خریده اند اما هنوز سهام خود را نفروخته‌ اند و متحمل زیان‌ های سنگینی شده‌ اند. آیا امکان دارد سرمایه آن‌ ها به اصل خود بازگردد؟

2 فرض را می توانیم برای آن قائل شویم؛ اینکه باید دید فرد سهام خود را خرید و فروش کرده یا در اوج سال ۹۹ خریداری کرده و تاکنون نگه داشته است؟

*مثلا وضعیت سهامدارانی که سهام خود را از سال 99 نفروخته اند و تاکنون آن را نگه داشته اند را چطور پیش بینی می کنید؟

بستگی دارد که سهام کدام شرکت را در آن سال خریداری کرده باشند. ما حدود ۹۰۰ شرکت داریم که بسیاری از شرکت‌ ها از سقف سال ۹۹ خود عبور کرده‌ اند اما یک سری شرکت ها الان شرایط خوبی ندارند حتی ممکن است نسبت به رشد بازار در ماه‌ های آینده وضعیت آن‌ ها بدتر هم بشود.

بنابراین پاسخ به این سؤال بستگی به نوع سهم، قیمت خرید، وضعیت کنونی شرکت و چشم‌ انداز آینده آن دارد. قیمت سهام شرکت هایی که به‌ دلیل ترس یا عدم اعتماد افت کرده‌ است، امکان جبران شان وجود دارد اما جبران سهام شرکتی که بر اساس عوامل بنیادی دچار افت قیمت شده‌ است، دشوارتر است.

عامل اصلی ریزش بازار سهام، ریسک های خارجی است زیرا...

*با نزدیک‌ شدن به فصل سرد سال و احتمال بروز ناترازی انرژی، آیا این مسئله می‌ تواند تهدیدی برای رشد بورس باشد؟

این موضوع بیشتر به دلیل ریسک های داخلی است. در سال‌ های اخیر، بازار بیشتر بر اساس ریسک‌ های خارجی افت کرده است و در این مدت، بسیاری از شرکت ها و مجموعه های بزرگ تقریبا چند سالی است که بخش زیادی از انرژی مورد نیازشان را خودشان تامین می کنند.

ناترازی انرژی از دوران پایانی ریاست جمهوری آقای احمدی‌ نژاد به‌ تدریج آغاز شد؛ همان زمان دو ساعت دو ساعت برق قطع می‌ شد. بنابراین این مسئله موضوع جدیدی نیست.

*چه عاملی می تواند بورس را تهدید کند؟

عامل اصلی ریزش بازار، ریسک‌ های خارجی بود چون شرکت ها به نوعی خودشان را با ریسک های داخلی هماهنگ کردند و این موضوع به نوعی رفع شده است. اما این را در نظر بگیرید زمانی که پول بیرونی و خارج از بازار اراده کند بازار را به سمت بالا حرکت دهد، اثر ناترازی انرژی بسیار کاهش پیدا می‌ کند.

*برخی کارشناسان معتقدند ارزش معاملات روزانه باید به بالای ۱۵هزار میلیارد تومان در هر روز برسد تا شاخص کل بتواند سقف قبلی خود را بشکند. شما وضعیت فعلی ارزش معاملات را چگونه ارزیابی می‌ کنید؟

در حال حاضر ارزش معاملات روندی صعودی دارد. ارقام ۱۳ و ۱۷ هزار میلیارد تومان نیز در این مدت دیده شده است. اگر بخواهیم مقایسه‌ ای با دوران طلایی بورس داشته باشیم، در آن زمان ارزش معاملات به ۵۰ هزار میلیارد تومان می‌ رسید. در سال‌ های 94 یا 95 زمانی که ارزش معاملات بالای ۱۰ هزار میلیارد تومان می‌ رفت، بازار شرایط خوبی داشت. این روند صعودی ارزش معاملات خودش نشانه مثبتی است و نشان می‌ دهد تحرکاتی در بازار رخ داده است.

البته عدد دقیق برای تشخیص این وضعیت، نسبی است. ممکن است یک نفر ۱۰ هزار میلیارد و دیگری ۲۰ یا ۵۰ هزار میلیارد تومان را ملاک بداند که همه اینها نظرات شخصی است. به نظر می رسد تا زمانی که ارزش معاملات بالای ۱۰ هزار میلیارد تومان باشد، ریزش شدید یا برگشت روند نزولی بازار محتمل نیست./اقتصادنیوز