به گزارش نبض بورس، به منظور آزادسازی صحیح سهام عدالت و درک روند اجرایی آن، لازم است به تاریخچه‌ای کوتاه از چگونگی شکل‌گیری و تغییرات این فرایند پرداخته شود. سهام عدالت، بر اساس ابلاغیه تاریخ ۱۲/۴/۱۳۸۵ مقام معظم رهبری، بنیانی برای گسترش عدالت اجتماعی و ایجاد ثروت برای خانوار‌های ایرانی است. اما فرایند آزادسازی این سهام، چالش‌هایی را به همراه داشته که در ادامه به بررسی دقیق آن پرداخته می‌شود.

تاریخچه سهام عدالت و روند شناسایی مشمولان

اکبر حیدری، سخنگو و عضو هیئت‌مدیره کانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت، توضیح داد که از ابتدای ابلاغ سهام عدالت، دو راهبرد اصلی شکل گرفت: اول، شناسایی مشمولان و دوم، تخصیص سهام شرکت‌های مشمول واگذاری به سبد سهام عدالت. در طی این روند، تا سال ۱۳۹۳ حدود ۴۹ میلیون نفر به همراه ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر دیگر، برگه سهام عدالت دریافت کردند.

این سهام به گروه‌های شش دهک پایین درآمدی اجتماعی واگذار شد و اقساط مربوط به سهام، از محل سود شرکت‌های سرمایه‌پذیر توسط سازمان خصوصی‌سازی به خزانه پرداخت شد. این روند تا سال ۱۳۹۵ به پایان رسید و پرونده اقساط ۱۰ ساله بسته شد؛ اما ارزش اسمی سهام دچار تغییراتی شد که این تغییرات موجب اختلاف نظر‌های متعددی گردید.

تفاوت در ارزش اسمی سهام عدالت

سخنگوی کانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت توضیح داد که اوراق یک میلیون تومانی سهام عدالت که در ابتدا به سهامداران داده شد، امروزه با ارقام متفاوتی در سامانه‌ها نمایش داده می‌شود؛ مانند ۵۳۲ هزار تومان، ۴۹۰ هزار تومان و حتی مواردی یک میلیون تومان. این اختلافات به دلیل تغییراتی است که طی سال‌ها در ساختار سرمایه‌گذاری صورت گرفته است.

آزادسازی سهام عدالت و چالش‌های قانونی

حیدری تأکید کرد که طبق پایان اقساط در سال ۱۳۹۵، آزادسازی سهام عدالت باید اتفاق می‌افتاد؛ زیرا در آن زمان سهام در توثیق دولت قرار داشت. اما روند آزادسازی به دلیل تغییرات ساختاری متوقف شد و دولت وقت نمایندگان سهام عدالت را بدون داشتن مجوز قانونی منصوب کرد.

ابلاغیه آزادسازی سهام عدالت در سال ۱۳۹۹ با سه قید مشخص صادر شد که شامل انتخاب روش سهامداری، تدوین دستورالعمل‌های انتقال سهام و انجام پذیرش شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی در بورس بود. اجرای این موارد نشان‌دهنده تحقق کامل روند آزادسازی است.

مرحله جزئیات وضعیت اجرا

اقدامات قانونی برای رفع ابهامات

پیگیری‌ها و مکاتبات از سوی شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و نهاد‌های مرتبط موجب شد تا روند آزادسازی سهام عدالت از طریق آیین‌نامه‌ها و مصوبات قانونی پیگیری شود. در این میان، مصوبه هیئت وزیران در مخالفت با آزادسازی سهام عدالت با ابطال مواجه شد؛ زیرا این مصوبه اساس قانونی نداشت.

با توجه به توضیحات ارائه شده، مشخص گردید که آزادسازی سهام عدالت کاملاً انجام شده و هرگونه برداشت مبنی بر عدم تحقق آن، نادرست است. در حال حاضر، سهام عدالت تحت مدیریت طبق قوانین جاری و بدون دخالت دولت اداره می‌شود. سخنگوی کانون در پایان تأکید کرد که اختلاف‌نظر‌ها باید از طریق مسیر‌های قانونی مانند دیوان محاسبات، سازمان بورس و مجلس حل شود و فضای عمومی اقتصادی نیز از تنش‌های غیرضروری دور نگه داشته شود. | اقتصاد 24