جدیدترین گزارش تغییرات قیمت اقلام خوراکی نشان می‌دهد نقشه تورم در بازار مواد غذایی، بیش از هر زمان دیگری نامتوازن شده است؛ جایی که در یک‌سو، گروه‌های اصلی و پرمصرف با رشدهای سنگین قیمت روبه‌رو شده‌اند و در سوی دیگر، برخی اقلام فصلی کاهش نرخ را ثبت کرده‌اند. این دوگانگی، هم از فشار مستمر بر معیشت خانوار خبر می‌دهد و هم از بازاری که هنوز از ثبات فاصله دارد.

بررسی زمان‌بندی انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) و ارقام تورم ماه‌های اخیر نشان می‌دهد هم‌زمان با صعود محسوس تورم نقطه‌به‌نقطه از ۴۸.۶٪ در مهر به ۷۳.۵٪ در فروردین، نظم انتشار داده‌ها نیز از مسیر معمول خارج شده است؛ به‌طوری که انتشار CPI بعضی ماه‌ها با فاصله غیرمعمول به تعویق افتاده و این موضوع، سطح عدم‌قطعیت تحلیلگران و سرمایه‌گذاران را بالا برده است.

با انتشار هر خبر سیاسی، شکل‌گیری هر تنش نظامی یا حتی یک شایعه اقتصادی، بازارهای ایران از دلار و طلا گرفته تا بورس و معیشت مردم دچار التهاب می‌شوند. حالا این سوال مطرح است که چرا اقتصاد ایران هنوز در برابر بحران‌ها و شوک‌های بیرونی، مقاوم و پیش‌بینی‌پذیر نشده است؟

قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که در آبان ۱۴۰۰ به تصویب رسید، حالا پس از چهار سال به نقطه عطف اجرایی خود رسیده است. سازمان ملی زمین و مسکن می‌گوید به ۱۵۰ هزار خانواده مشمول زمین واگذار کرده، اما آمارهای میدانی از استان‌ها تصویر دیگری را نشان می‌دهد.

جدیدترین گزارش شاخص تاب‌آوری اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد ایران با قرار گرفتن در رتبه ۱۲۵ از میان ۱۳۰ کشور، در جمع پنج اقتصاد دارای ضعیف‌ترین سطح تاب‌آوری جهان قرار گرفته است. رتبه‌ای که بیش از هر چیز از ضعف متغیرهای کلان اقتصادی، نهادهای حکمرانی و زیرساخت‌های توسعه‌ای حکایت دارد و می‌تواند پیامدهای مهمی برای فضای کسب‌وکار، جذب سرمایه‌گذاری و آینده بازار سرمایه ایران به همراه داشته باشد.

دولت سرانجام آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده ۴۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت را ابلاغ کرد؛ مصوبه‌ای که یارانه برق را برای گروه بزرگی از مشترکان قطع می‌کند. بر اساس این آیین‌نامه، از دو ماه آینده (قبض برق مرداد ۱۴۰۵)، مشترکان بالای ۱۵۰ کیلووات و از اردیبهشت ۱۴۰۶، مشترکان بالای ۳۰ کیلووات ملزم به خرید برق از بورس انرژی یا خرده‌فروشان مجاز هستند. این در حالی است که پیش از این فقط مشترکان بالای ۱۰۰۰ کیلووات مشمول این قانون بودند و حالا سقف الزام به طرز چشمگیری کاهش یافته است.

اگر استاد دانشگاه بودن هم یک سهام بورسی بود، الان صف فروش داشت. چون بازدهی آن در ۱۸ سال گذشته، منفی ۵۰ درصد شده است. در حالی که تورم ۵۰ برابر شده و حقوق کارمند ۵۶ برابر. به عبارتی، سرمایه‌گذاری ۲۰ ساله یک نخبه برای کسب مدرک دکتری و استخدام در دانشگاه، بازدهی کمتری از یک کارمند ساده دارد. نتیجه: ۱۲ هزار نفر از این «سهام‌داران علمی» سهام خود را فروخته و به بورس کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند. گزارش پیش‌رو، این «صورت مالی فاجعه‌بار» را ورق می‌زند.

دکتر نرگس صالح‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به فشار هم‌زمان تحریم‌های گسترده، شوک‌های ژئوپلیتیکی و تهدید جنگ بر اقتصاد ایران، می‌گوید پرسش کلیدی این روزها این است که «مقاومت اقتصاد را چه کسی می‌سازد؟» وی با استناد به آمارهای داخلی و بین‌المللی و مقایسه تجربه ایران با برخی کشورها تأکید می‌کند که اقتصاد مقاومتی نه با شعار، بلکه با آزادکردن ظرفیت بخش خصوصیِ واقعی، اصلاح ساختار بودجه‌ای و بازطراحی رابطه دولت و بازار معنا پیدا می‌کند.

قیمت روغن خوراکی در ماه‌های اخیر جهش قابل توجهی را تجربه کرده است. بررسی داده‌های مرکز آمار ایران و اطلاعیه‌های منتشر شده در سامانه کدال نشان می‌دهد که پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت کارخانه‌ای روغن در چند مرحله افزایش یافته و این روند در نهایت به رشد چشمگیر قیمت در بازار خرده‌فروشی و سفره های مردم در سال ۱۴۰۵ منجر شده است.

بانک ایران‌ زمین در حالی زیر سایه هیات سرپرستی بانک مرکزی قرار گرفته که آمارهای رسمی از تسهیلات نجومی، وام‌های صفر درصدی به شرکت‌های مرتبط و زیان انباشته‌ چندین برابر سرمایه ثبتی پرده برمی‌دارد؛ واقعیتی که نشان می‌دهد این بانک خصوصی با بحران در مدیریت مالی و نظارتی مواجه است و نیازمند شفاف‌سازی فوری و پاسخگویی جدی نهادهای مسئول است.