اوراق گواهی سپرده چیست و چه تاثیری بر بازار سرمایه دارد؟

به گزارش نبض بورس، اخبار منتشر شده در خصوص اوراق گواهی سپرده این روز‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفته است، در ۱۹ آبان ماه سال جاری محمدرضا فرزین، رییس بانک مرکزی اعلام نمود که انتشار اوراق سپرده با نرخ ۳۰ درصدی تداوم نخواهد نیافت و موقت بوده است و گفت: من قول می‌دهم نرخ گواهی سپرده از ۳۰ درصد به ۲۵ درصد کاهش یابد. بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان انتشار این گواهی سپرده‌ها را نقد کردند و بیان نمودند که در شرایط کنونی به اقتصاد کشور آسیب خواهد زد. امروز هم خبری منتشر شد که درحالی برخی منابع با استناد به پیامک ارسالی یک بانک، از تمدید اوراق گواهی سپرده ۳۰ درصدی خبر می‌دهند که یک مقام بانک مرکزی به تسنیم گفت: با توجه به یکساله بودن، مهلت اوراق در تاریخ سررسید مطابق دستورالعمل مربوطه به اتمام خواهد رسید.  

۱۱ بهمن ماه مهلت اوراق گواهی سپرده به پایان می‌رسد؟

 گواهی سپرده خاص با نرخ سود علی‌الحساب ۳۰ درصد ۱۱ بهمن ماه سال گذشته منتشر شد و به مدت هفت روز انتشار این اوراق ادامه داشت. اصغر ابوالحسنی - قائم مقام بانک مرکزی - پس از انتشار این اوراق گفت: در مجموع ۲۰۰ همت اوراق گواهی سپرده خاص منتشر شده که همه ۲۰۰ همت به فروش رسیده و ۷۹.۵ همت از این میزان نیز صرف پروژه‌های پیشران شده که به تولید کمک می‌کند.

براساس بخشنامه ابلاغی بانک مرکزی به شبکه بانکی در رابطه با انتشار اوراق سپرده خاص ۳۰ درصد، بانک‌ها برای تامین سرمایه در گردش طرح‌های با بازدهی بالا اقدام به انتشار این اوراق نموده و در پایان دوره مشارکت، سود قطعی نیز علاوه بر سود علی‌الحساب ۳۰ درصدی به خریداران این گواهی سپرده در شعب بانک‌ها پرداخت می‌شود. هفته جاری تاریخ سررسید بازپرداخت این اوراق است و از تاریخ ۱۱ تا ۱۸ بهمن ماه سال جاری زمان قطعی بازپرداخت این اوراق از سوی بانک‌ها مشخص شده است.

پیگیری‌ها از بانک مرکزی حاکی است با توجه به سررسید گواهی سپرده خاص ۳۰ درصدی در ۱۱ بهمن سال جاری، موضوع گواهی‌های مذکور با توجه به یکساله بودن مهلت آن در تاریخ سررسید مطابق دستورالعمل مربوطه «به اتمام خواهد رسید».

اوراق گواهی سپرده چیست؟

یکی از ابزار‌های مالی که امروزه، برای جذب سرمایه‌های کوتاه مدت سرمایه گذاران به کار برده می‌شود،  صدور اوراق گواهی سپرده یا گواهی سپرده سرمایه گذاری‌ می‌باشد. این اوراق به درخواست فعالان اقتصادی، توسط بانک‌ها عرضه شده و سرمایه گذار، به ازاء افتتاح سپرده و مشارکت در تامین مالی واحد تولیدی مزبور،  گواهی اوراق سپرده خاص را به همراه سود علی الحساب سالانه ۳۰ درصدی دریافت می‌نماید. در اوراق سپرده گواهی خاص،  سپرده مزبور به منظور تجهیز منابع برای تامین مالی طرح‌های مشخص جدید سودآور تولیدی، ساختمانی، خدماتی و نیز توسعه و تکمیل طرح‌های سود آور موجود، افتتاح شده و سپرده گذار، به ازای افتتاح چنین سپرده‌ای،  گواهی تحت عنوان گواهی سپرده مدت دار ویژه سرمایه گذاری خاص را دریافت می‌نماید.

معایب انتشار گواهی سپرده

علیرغم محاسن انتشار این گواهی، در شرایط تورمی اقتصاد ایران، از نگاه سرمایه‌گذاران احتمالا سرمایه‌گذاری در سایر بازار‌ها علیرغم ریسک بیشتر، پوشش بهتری برای رشد ارزش سرمایه باشد. از طرفی اعمال نرخ سود جذاب‌تر منجر به تعطیلی سایر بازار‌ها یا کسب و کار‌ها با نرخ سود کمتر از آن خواهد شد. همچنین بسیاری معتقدند که پرداخت سود ماهانه این گواهی افزایش حجم نقدینگی را در پیش دارد که منجر به رشد تورم خواهد شد.

تاثیر انتشار اوراق سپرده ۳۰ درصدی بانکی بر بازار سرمایه

انتشار این گواهی با نرخ سود علی‌الحساب ۳۰ درصد و پرداخت سود ماهانه امکان خروج سرمایه از بازار سهام به بازار کم‌ریسک را فراهم خواهد کرد و به بورس آسیب می‌زند. این اتفاق تنها باعث می‌شود که در یک بازه زمانی کوتاه سپرده‌ها از سایر دارایی‌ها نظیر ارز و سهام و مسکن جذاب‌تر به نظر برسد و از زمان معرفی اوراق سپرده ۳۰ درصدی، سهام جذابیت خود را از دست بدهد و طبعاً منجر به حاشیه رفتن تأمین مالی از طریق بازار سرمایه شود.