اعتماد، رمز موفقیت صندوق های ارزی!
به گزارش نبض بورس پنل تخصصی «فصل مشترک نهاد و ناظر» با موضوع «صندوقهای سرمایهگذاری ارزی؛ پلی از اعتماد مردم تا تبدیل پساندازهای ارزی به سرمایه مولد» با حضور نمایندگان سازمان بورس و اوراق بهادار، بانک ملی، بانک ملت و مدیران نهادهای مالی برگزار شد.
در این نشست، حاضران ضمن تشریح سازوکار فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری ارزی، به چالشهای اعتماد عمومی، نحوه جذب منابع ارزی، ترکیب داراییها، بازدهی مورد انتظار و برنامههای توسعه این ابزار جدید در بازار سرمایه پرداختند.
صندوقهای ارزی چگونه فعالیت میکنند؟
علیاکبر ایرانشاهی، مدیر مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری، با تشریح اهداف راهاندازی این صندوقها گفت: یکی از مسائل مهم اقتصاد، نگهداری بخشی از پساندازهای مردم به شکل ارز و خارج ماندن این منابع از چرخه سرمایهگذاری است. صندوقهای سرمایهگذاری ارزی با هدف فراهم کردن بستری برای ورود این منابع به اقتصاد و هدایت آنها به فعالیتهای مولد طراحی شدهاند.
به گفته او، مقررات این صندوقها با همکاری بانک مرکزی تدوین شده و در تیرماه سال جاری، دو موافقت اصولی برای تأسیس صندوق صادر شده است. از میان این دو صندوق، یکی فرایند پذیرهنویسی را به پایان رسانده و دیگری در آستانه دریافت مجوز فعالیت قرار دارد.
ایرانشاهی توضیح داد که این صندوقها از نوع صدور و ابطالی هستند و سرمایهگذاران میتوانند از طریق اسکناس یا حواله ارزی در آنها سرمایهگذاری کنند. بانکها نیز در ساختار صندوق، نقش مدیر ثبت و دریافت درخواستهای صدور و ابطال را بر عهده دارند.
منابع جذبشده در گواهی سپردههای ارزی، اوراق بهادار با درآمد ثابت ارزی و در صورت فراهم بودن شرایط، ابزارهایی مانند اعتبارات اسنادی ارزی سرمایهگذاری میشوند.
او همچنین با اشاره به پیشبینی بازدهی ۵ درصدی برای دو صندوق پذیرهنویسیشده، تأکید کرد که ارزش خالص داراییهای صندوقها بهصورت روزانه محاسبه میشود و سرمایهگذار در زمان ابطال، ارز متناسب با ارز ورودی خود را دریافت میکند.
به گفته ایرانشاهی، پیشبینی ارکانی مانند ضامن نقدشوندگی، مدیر عملیات ارزی، متولی و حسابرس، در کنار انتشار اطلاعات و صورتهای مالی، از جمله تمهیدات نظارتی برای افزایش اعتماد سرمایهگذاران است.
مانا ملت؛ جذب ۱۸ میلیون دلار در مراحل اولیه
افشار سرکانیان، مدیرعامل شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، با تشریح عملکرد صندوق سرمایهگذاری ارزی مانا ملت اعلام کرد که این صندوق در مرحله نخست پذیرهنویسی موفق به جذب ۱۰ میلیون دلار شده و پس از دریافت مجوز فعالیت، سقف آن افزایش یافته است.
به گفته او، منابع جذبشده صندوق به حدود ۱۸ میلیون دلار رسیده و مجوز افزایش سقف صندوق به ۳۰ میلیون دلار نیز دریافت شده است. هدف اولیه، رساندن اندازه صندوق به ۵۰ میلیون دلار است؛ هرچند در صورت استقبال سرمایهگذاران و موافقت نهادهای ناظر، امکان افزایش این سقف وجود دارد.
سرکانیان با اشاره به نقش بانک ملت در ساختار اجرایی صندوق گفت: این بانک سه مسئولیت مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی را بر عهده دارد.
او حفظ ماهیت ارزی سرمایهگذاری را از مهمترین ویژگیهای صندوق دانست؛ به این معنا که ورود سرمایه، محاسبه بازدهی و پرداخت اصل و سود در زمان ابطال، بر مبنای ارز منتخب صندوق انجام میشود.
سرکانیان همچنین اعلام کرد که تاکنون حدود ۱۶۰۰ سرمایهگذار حقیقی و ۲۴ شخص حقوقی در صندوق مانا ملت سرمایهگذاری کردهاند. سهم اشخاص حقیقی از منابع جذبشده حدود ۶۰ درصد و سهم اشخاص حقوقی ۴۰ درصد بوده است. به گفته او، حدود ۹۵ درصد منابع صندوق از محل اسکناس و ۵ درصد از محل حواله ارزی تأمین شده است.
مدیرعامل تأمین سرمایه بانک ملت با اشاره به ظرفیت بازدهی ابزارهای ارزی گفت: در حال حاضر اوراق مرابحه ارزی مرتبط با حوزه کشتیرانی با نرخ کوپن ۷ درصد نیز وجود دارد که میتواند در صورت فراهم بودن شرایط سرمایهگذاری، ظرفیت بازدهی صندوق را افزایش دهد.
او همچنین از راهاندازی سازوکار الکترونیکی پرداخت در فرایند ابطال صندوق خبر داد و گفت که پرداختها از حالت دستی خارج شده و پس از ثبت درخواست، فرایند واریز ارز بهصورت سیستمی انجام میشود. به گفته سرکانیان، در عملکرد فعلی صندوق، درخواستهای ابطال حتی زودتر از مهلت شش روز کاری پیشبینیشده در اساسنامه، پاسخ داده شدهاند.
فلاح جوشقانی: بیش از ۵۰ درصد موفقیت صندوقهای ارزی به اعتماد وابسته است
حامد فلاح جوشقانی، مدیرعامل شرکت تأمین سرمایه کیمیا، با تأکید بر اینکه موفقیت صندوقهای سرمایهگذاری ارزی صرفاً به ترکیب داراییها و میزان بازدهی آنها وابسته نیست، اعتماد عمومی را مهمترین عامل توسعه این ابزار دانست.
او با اشاره به تجربه توسعه صندوقهای سرمایهگذاری در بازار سرمایه طی سالهای گذشته گفت: تجربه نشان داده است که ابزارهای مالی جدید در ابتدای فعالیت معمولاً با سرعت کمتری رشد میکنند؛ زیرا سرمایهگذاران باید بهتدریج با سازوکار، داراییها و عملکرد آنها آشنا شوند.
فلاح جوشقانی معتقد است در صندوقهای ارزی، مسئله اعتماد اهمیت دوچندانی دارد؛ چراکه تجربههای گذشته در حوزه سپردههای ارزی و نگرانی مردم از بازپرداخت اصل سرمایه، همچنان بر تصمیم سرمایهگذاران اثر میگذارد.
او با اشاره به شرایط اقتصادی و نااطمینانیهای موجود، شروع فعالیت صندوقهای ارزی را مثبت ارزیابی کرد و گفت: مدیران صندوقها و نهادهای ناظر باید علاوه بر ارائه بازدهی مناسب، به مردم اطمینان دهند که ارز تحویلدادهشده در زمان ابطال نیز به همان شکل بازپرداخت خواهد شد.
صندوق ارزی ملی کیمیا؛ مشارکت بانک ملی و شرکت ملی صنایع مس ایران
مدیرعامل تأمین سرمایه کیمیا در ادامه به تشریح ساختار صندوق ارزی ملی کیمیا پرداخت و اعلام کرد که این صندوق با مشارکت بانک ملی ایران و شرکت ملی صنایع مس ایران شکل گرفته است.
به گفته او، این دو مجموعه بهعنوان بازیگران اصلی و تصمیمگیران صندوق حضور دارند و بانک ملی مسئولیت مدیر ثبت، ضامن نقدشوندگی و مدیر عملیات ارزی را بر عهده خواهد داشت.
فلاح جوشقانی با اشاره به ظرفیت شبکه بانکی در تأمین اعتماد سرمایهگذاران، حضور بانک ملی را به دلیل گستردگی شعب ارزی و جایگاه آن در شبکه بانکی، یکی از مزیتهای صندوق دانست.
او همچنین از پایان پذیرهنویسی صندوق ارزی ملی کیمیا خبر داد و گفت این صندوق در انتظار دریافت مجوز فعالیت است.
برنامه کیمیا برای توسعه سبد داراییهای ارزی
یکی از محورهای مهم سخنان فلاح جوشقانی، برنامه این مجموعه برای متنوعسازی ترکیب داراییهای صندوق بود.
او اعلام کرد که در گام نخست، سرمایهگذاری صندوق بر ابزارهایی مانند اوراق مرابحه ارزی، سپردههای بانکی و گواهی سپرده ارزی متمرکز خواهد بود.
با این حال، برنامه تأمین سرمایه کیمیا به همین ابزارها محدود نمیشود. فلاح جوشقانی از بررسی ظرفیت استفاده از ابزارهای ارزی مرتبط با حوزه بیمه، بازرگانی، واردات و صادرات نیز خبر داد و گفت هدف، توسعه تدریجی گزینههای سرمایهگذاری و افزایش ظرفیت کسب بازدهی برای سرمایهگذاران است.
او همچنین به امکان بررسی ورود صندوقها به حوزه رمزارزها در آینده اشاره کرد، اما تأکید داشت که این موضوع به تصمیم و مجوز نهادهای ناظر، از جمله بانک مرکزی و سازمان بورس، وابسته است.
هدفگذاری برای افزایش بازدهی صندوقهای ارزی
فلاح جوشقانی با اشاره به ظرفیت ابزارهای جدید تأمین مالی ارزی، افزایش بازدهی صندوقها را یکی از برنامههای پیشرو دانست.
او ابراز امیدواری کرد که با توسعه ابزارهای سرمایهگذاری و تنوعبخشی به سبد داراییها، امکان افزایش تدریجی بازدهی فراهم شود و صندوقها بتوانند در بلندمدت اطمینان بیشتری برای سرمایهگذاران ایجاد کنند.
به گفته او، هدفگذاری مجموعه برای توسعه بازدهی، افزایش حدود یک تا یکونیم واحد درصدی در هر سال نسبت به بازدهی اولیه ۵ درصدی است؛ البته تحقق این هدف به فراهم شدن ابزارهای مناسب و شرایط سرمایهگذاری بستگی دارد.
تسهیل فرایند سرمایهگذاری؛ گام بعدی اعتمادسازی
مدیرعامل تأمین سرمایه کیمیا در بخش دیگری از سخنان خود، تسهیل دسترسی سرمایهگذاران به صندوقها را یکی از ضرورتهای توسعه این ابزار دانست.
او با اشاره به تجربه صندوقهای مانا ملت و صندوق ارزی بانک ملی، استفاده از ظرفیت پلتفرمهای آنلاین و مشتریان فعلی شبکه بانکی را از مسیرهای مهم جذب منابع عنوان کرد.
فلاح جوشقانی همچنین اعلام کرد که فرایندهای مرتبط با صندوق ارزی ملی کیمیا از طریق اپلیکیشن تأمین سرمایه کیمیا قابل پیگیری است و برنامه این مجموعه، توسعه خدمات الکترونیکی با همکاری بانک ملی و کاهش مراجعات حضوری سرمایهگذاران به شعب بانکی است.
او در عین حال تأکید کرد که اجرای کامل این برنامه به محدودیتها و الزامات بانک مرکزی نیز وابسته است.
بانک ملت: حدود ۵۰۰ هزار دلار ابطال شده است
سعیدی، عضو هیئت عامل و معاون مدیرعامل بانک ملت در امور بینالملل، مولدسازی ارزهای نگهداریشده در خانهها را هدف اصلی راهاندازی صندوقهای ارزی دانست.
او با اشاره به ظرفیت ارزی بانک ملت و سابقه این بانک در ارائه خدمات و ابزارهای مالی ارزی گفت که بازدهی صندوقهای ارزی میتواند نسبت به سپردهگذاری عادی جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران داشته باشد.
سعیدی همچنین از بازپرداخت حدود ۵۰۰ هزار دلار منابع صندوق به نزدیک ۸۰ سرمایهگذار خبر داد و تأکید کرد که این مبالغ بدون تأخیر در اختیار صاحبان آنها قرار گرفته است.
او ابراز امیدواری کرد با تداوم عملکرد صندوقها، اعتماد عمومی به شبکه بانکی تقویت شود و منابع ارزی بیشتری برای تأمین مالی پروژههای اقتصادی جذب شود.
بانک ملی؛ ۷۵ درصد منابع از محل سپردههای قبلی تأمین شده است
نفیسه دهقاننصب، سرپرست اداره کل امور خارجه بانک ملی ایران، با اشاره به تجربه این بانک در ارائه خدمات ارزی و توسعه خدمات الکترونیکی، مکانیزهکردن فرایندهای صندوقهای ارزی را از اولویتهای خود عنوان کرد.
او با اشاره به استقبال از صندوق ارزی بانک ملی گفت حدود ۷۵ درصد منابع ورودی صندوق از محل سپردههای ارزی قبلی تأمین شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بخشی از مشتریان بهجای نگهداری سپردههای ارزی با بازدهی پایینتر، به استفاده از ابزار جدید روی آوردهاند.
دهقاننصب همچنین به موضوع محدودیت خروج اسکناس ارزی اشاره کرد و از پیگیری طرحی برای افزایش سقف مربوط به خروج اسکناس از ۱۰ هزار به ۱۰۰ هزار دلار خبر داد؛ طرحی که به گفته او میتواند بخشی از نگرانیهای مردم درباره دسترسی به ارز را کاهش دهد.
او همچنین از برنامه بانک ملی برای مکانیزهکردن افتتاح حساب، خرید ارز و واریز منابع به صندوق از طریق سامانه بام خبر داد و ابراز امیدواری کرد با تکمیل فرایند صدور و ابطال الکترونیکی، نیاز به مراجعه حضوری مشتریان به شعب کاهش یابد.
ترنج سامان؛ سومین صندوق ارزی در آستانه آغاز فعالیت
هادی جوهری، مدیرعامل شرکت مشاور سرمایهگذاری ترنج، نیز از دریافت مجوز تأسیس سومین صندوق ارزی با همکاری بانک سامان خبر داد و اعلام کرد که این صندوق در صورت طیشدن مراحل لازم، طی سه تا چهار هفته آینده فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.
او دو عامل اصلی موفقیت صندوقهای ارزی را جذب منابع و ایجاد بازدهی مناسب دانست و تأکید کرد که سادهسازی فرایند سرمایهگذاری برای مشتریان، بهویژه از طریق بسترهای آنلاین بانکها، میتواند به توسعه این صندوقها کمک کند.
جوهری همچنین افزایش تنوع ابزارهای سرمایهگذاری ارزی را عاملی برای بهبود بازدهی دانست و بر استفاده از ظرفیتهای بانک سامان برای تسهیل ورود سرمایهگذاران تأکید کرد.
جمعبندی؛ اعتماد و نقدشوندگی، دو شرط توسعه صندوقهای ارزی
مجموع مباحث مطرحشده در این پنل نشان داد که آینده صندوقهای سرمایهگذاری ارزی به سه عامل اصلی وابسته است: اعتماد سرمایهگذاران به بازپرداخت اصل و سود به شکل ارزی، دسترسی آسان و سریع به فرایندهای صدور و ابطال و توسعه ابزارهای مالی برای سرمایهگذاری منابع جذبشده.
اگرچه صندوقهای ارزی در نخستین مراحل فعالیت خود توانستهاند منابع قابلتوجهی جذب کنند، اما تداوم این روند به عملکرد عملیاتی آنها در زمان ابطال، شفافیت اطلاعات و توانایی ایجاد بازدهی رقابتی وابسته خواهد بود.
در نهایت، موفقیت این ابزارها زمانی معنا پیدا میکند که ارزهای راکد از چرخه نگهداری خارج شوند، به منابع قابلاستفاده برای تأمین مالی تولید تبدیل شوند و سرمایهگذاران نیز اطمینان داشته باشند که در زمان نیاز، دارایی ارزی خود را دریافت خواهند کرد.