تصمیم تازه سازمان بورس برای صندوق‌های اهرمی؛ دامنه نوسان از ۱۶ آبان تغییر می‌کند

به گزارش نبض بورس، سازمان بورس و اوراق بهادار بسته جدیدی از اصلاح مقررات صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی را تصویب کرده است؛ تصمیمی که با هدف اصلاح سازوکار فعالیت این صندوق‌ها و رسیدگی به فاصله قیمت معاملاتی واحدها از ارزش خالص دارایی‌های آن‌ها اتخاذ شده است. بر اساس این مصوبه، دامنه نوسان واحدهای قابل معامله صندوق‌های سهامی اهرمی از شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش می‌یابد.

علی نیازی، معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، با اعلام این خبر از مجموعه‌ای از تغییرات در مقررات صندوق‌های اهرمی خبر داده است. بازنگری در نحوه تعیین نرخ بازدهی واحدهای سرمایه‌گذاری عادی، اصلاح ضوابط کارمزد عملکرد مدیران و اضافه‌شدن رکن بازارگردان از دیگر محورهای این بسته اصلاحی است.

این بسته چهار محور اصلی دارد:

• افزودن رکن بازارگردان به ساختار صندوق‌های اهرمی

• اصلاح مبنای محاسبه کارمزد مبتنی بر عملکرد مدیران

• بازنگری در نحوه تعیین نرخ بازدهی واحدهای سرمایه‌گذاری عادی

• افزایش دامنه نوسان واحدهای قابل معامله صندوق‌های اهرمی

دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی چند درصد می‌شود؟

بر اساس تصمیم هیئت‌مدیره سازمان بورس، دامنه نوسان قیمت واحدهای سرمایه‌گذاری قابل معامله صندوق‌های سهامی اهرمی در بورس تهران و فرابورس ایران از روز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ افزایش خواهد یافت.

مهم‌ترین تغییر این مصوبه، افزایش دامنه نوسان روزانه از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد است. به این ترتیب، واحدهای قابل معامله این صندوق‌ها امکان نوسان بیشتری در معاملات روزانه خواهند داشت.

سازمان بورس، تداوم حباب منفی و فاصله قیمت معاملاتی واحدهای صندوق‌های اهرمی با ارزش خالص دارایی‌ها یا NAV را از زمینه‌های بررسی این اصلاحات مقرراتی عنوان کرده است.

البته افزایش دامنه نوسان به‌تنهایی به معنای رفع حباب منفی یا نزدیک‌شدن قطعی قیمت بازار به NAV نیست و اثر واقعی این تصمیم به شرایط عرضه و تقاضا، وضعیت بازار سهام و رفتار معامله‌گران بستگی دارد.

چرا مقررات صندوق‌های اهرمی اصلاح می‌شود؟

صندوق‌های اهرمی به دلیل برخورداری از سازوکار اهرم مالی، می‌توانند نوسانات و ریسک سرمایه‌گذاری را برای دارندگان واحدهای عادی و ممتاز به شکل متفاوتی منعکس کنند. در چنین شرایطی، فاصله قیمت معاملاتی واحدهای قابل معامله با ارزش خالص دارایی‌ها یکی از موضوعات مهم در بررسی عملکرد این صندوق‌هاست.

بر اساس توضیحات اعلام‌شده از سوی معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، بسته جدید اصلاح مقررات با توجه به تداوم حباب منفی صندوق‌های اهرمی تدوین شده است. با این حال، برای ارزیابی نتیجه این تغییرات باید روند معاملات و تغییرات فاصله قیمت بازار با NAV پس از اجرای مصوبه بررسی شود.

تغییر فرمول تعیین بازدهی واحدهای عادی صندوق‌های اهرمی

یکی دیگر از محورهای این بسته، بازنگری در نحوه تعیین حداقل و حداکثر نرخ بازدهی واحدهای سرمایه‌گذاری عادی صندوق‌های اهرمی است.

بر اساس چارچوب جدید، نرخ‌های مذکور بر مبنای میانگین موزون بازدهی ماهانه پنج صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله با درآمد ثابت که بیشترین خالص ارزش دارایی‌ها را دارند تعیین می‌شود.

طبق اعلام معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، این نرخ‌ها هر شش ماه یک‌بار توسط مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری بازنگری خواهد شد. پس از تأیید معاون نظارت بر نهادهای مالی، نرخ‌های جدید به مدیران صندوق‌ها ابلاغ می‌شود.

این تغییر، مبنای محاسبه نرخ بازدهی واحدهای عادی را به عملکرد مجموعه‌ای از صندوق‌های بزرگ درآمد ثابت مرتبط می‌کند؛ با این حال، جزئیات اجرایی و آثار آن بر شرایط سرمایه‌گذاری باید بر اساس ضوابط نهایی بررسی شود.

بازارگردان و کارمزد مدیران صندوق‌ها چه تغییری می‌کند؟

در بخش دیگری از این بسته، اصلاح اساسنامه و امیدنامه صندوق‌های اهرمی برای اضافه‌شدن رکن بازارگردان و همچنین تدوین ضوابط جدید محاسبه کارمزد عملکرد مدیران پیش‌بینی شده است.

به گفته علی نیازی، جزئیات این اصلاحات از سوی مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری به مدیران صندوق‌ها ابلاغ خواهد شد.

اضافه‌شدن رکن بازارگردان و اصلاح ضوابط کارمزد عملکرد مدیران از جمله محورهایی است که اجرای دقیق آن‌ها می‌تواند در سازوکار معاملات و مدیریت صندوق‌ها اهمیت داشته باشد؛ با این حال، ارزیابی اثر این تغییرات به مفاد نهایی دستورالعمل‌ها و نحوه اجرای آن‌ها وابسته است.

افزایش دامنه نوسان چه اثری بر معاملات صندوق‌های اهرمی دارد؟

افزایش دامنه نوسان از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد، محدوده تغییرات مجاز قیمت واحدهای قابل معامله صندوق‌های اهرمی را در هر روز معاملاتی گسترش می‌دهد. این تغییر می‌تواند در شرایط پرتقاضا یا هنگام افزایش فشار فروش، امکان انعکاس سریع‌تر تغییرات قیمت را فراهم کند؛ اما هم‌زمان احتمال نوسانات روزانه شدیدتر را نیز افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، صندوق‌های اهرمی به دلیل ساختار خاص خود، در معرض ریسک بیشتری نسبت به بسیاری از صندوق‌های سهامی متعارف قرار دارند. بنابراین، سرمایه‌گذاران باید علاوه بر تغییرات قیمت، ارزش خالص دارایی‌ها، میزان فاصله قیمت بازار با NAV و شرایط کلی بازار را نیز در تصمیم‌گیری لحاظ کنند.

جمع‌بندی

مصوبه جدید سازمان بورس، مجموعه‌ای از اصلاحات در مقررات صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی را در بر می‌گیرد. مهم‌ترین تغییر اعلام‌شده، افزایش دامنه نوسان واحدهای قابل معامله صندوق‌های سهامی اهرمی به مثبت و منفی ۶ درصد از شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ است.

بازنگری در نرخ بازدهی واحدهای عادی، اضافه‌شدن رکن بازارگردان و اصلاح ضوابط کارمزد عملکرد مدیران نیز از دیگر محورهای این بسته محسوب می‌شوند. با اجرای این مقررات، روند تغییرات قیمت واحدها و فاصله آن‌ها با NAV می‌تواند معیار مهمی برای سنجش آثار عملی اصلاحات جدید باشد.