صرفه‌جویی ۱۲ میلیارد دلاری با فرمان جدید بنزینی؛ ایران از واردات بنزین بی‌نیاز شد

به گزارش نبض بورس، دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهور به تازگی در نشست شورای اطلاع رسانی دولت یک خبر خوش برای مردم داشت و اعلام کرد: برای جلوگیری از بروز مشکلات بیشتر در حوزه انرژی و سوخت موضوع صرفه جویی و مدیریت مصرف را در دستور کار قرار دادیم که با همراهی مردم، به میزان قابل توجهی صرفه جویی صورت گرفت و امروز از واردات بنزین بی‌نیاز شده‌ایم درحالی که می‌بایست ۱۲ میلیارد دلار برای واردات بنزین مورد نیاز هزینه می‌کردیم.

۵٬۲۰۰ میلیارد تومان مس مفتول در یک روز؛ ملی صنایع مس ایران صدرنشین بورس کالا شد

در ادامه حتما بخوانید

اینکه «امروز از واردات بنزین بی نیاز شده ایم» فقط یک گزاره برای انتشار در رسانه ها و پر کردن تیتر یک روزنامه نیست، آمار منتشر شده از مراجع رسمی رصد میزان مصرف انرژی نیز این موضوع را تایید می کند.

این سخن پزشکیان تاکیدی دوباره بر ضرورت تغییر در یک روند هزینه بر است؛ روندی که تداوم آن مشخص نبود کشور را تا کجای ناکجا آباد ناترازی انرژی پیش ببرد آن هم در شرایطی که پیش‌بینی‌ کارشناسان شرکت پالایش و پخش نشان می داد تداوم این مسیر می توانست سقف مصرف روزانه بنزین را تا ۱۶۲ میلیون لیتر تا سال ۱۴۱۰ پیش ببرد در حالی که میزان تولید فقط تا ۱۲۹ میلیون لیتر امکان افزایش داشت.

اعلام رئیس جمهور مبنی بر بی نیازی از واردات بنزین آن هم در شرایطی که بحران سوخت جهانی شده و تولیدکنندگان عمده صادرات آن را به حداقل رسانده اند تا پاسخگوی نیاز داخلی خود باشند، جز با همکاری و مشارکت مردم به دست نیامده است؛ مردمی که داوطلبانه پای کار ایران در همه عرصه ها ایستاده اند و با این بار نیز با تغییر سبد سوخت، میزان مصرف و حتی حفره‌های هدررفت سوخت، بخشی از رویه های نادرست گذشته را اصلاح کردند.

مشارکت مردم از حرف تا عمل

رضا نواز سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت کشور چندی پیش به خبرنگار ایرنا از جزئیات اجرای طرح شناسه دار کردت کارت سوخت جایگاه‌ها یا همان کارت سوخت اضطراری خبر داده و گفته بود که با اجرای این طرح، محل مصرف و متقاضی استفاده از این امکان در جایگاه‌ها مشخص می شود و حتی میزان برداشت هر شخص نیز آشکار است.

وی در همین زمینه تاکید کرده بود که با اجرای این طرح شاهد کاهش فروش جایگاه‌ها هستیم زیرا از سویی با اجرای مرحله دوم اصلاح نرخ سوخت و افزایش نرخ بنزین در کارت های اضطراری در کنار اجرای طرح شناسه دار کردن آنها، مردم به میزان مشخصی می‌توانند از این کارت‌ها برای سوخت‌گیری استفاده کنند و برداشت مازاد بر نیاز، مورد رصد و پیگیری قرار می گیرد.

عماد رفیعی مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی نیز به نوع دیگری این موضوع کاهش مصرف و اصلاح روند سوخت‌گیری را تایید کرد و گفت: با توجه به تحولات رخ داده در رفتار مصرف‌کنندگان پس از اجرای مرحله دوم اصلاح نرخ سوخت، میانگین مصرف بنزین کشور از ۱۴۴ میلیون لیتر در روز، با کاهشی در حدود ۱۰ میلیون لیتر، به ۱۳۴ میلیون لیتر در روز رسیده است.

وی با تاکید بر اینکه رشد مصرف بنزین در مهرماه جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل به صفر درصد رسیده و هیچ‌گونه تغییری نداشته است، گفت: در ماه‌های گذشته، کشور همواره شاهد رشد میانگین پنج تا ۶ درصدی مصرف بنزین نسبت به سال قبل از آن بود؛ اما اکنون این روند افزایشی متوقف شده و در مقابل، مصرف سی‌ان‌جی حدود ۲۰ درصد رشد را تجربه کرده است.

احسان جان‌محمدی رئیس انجمن صنفی سی‌ان‌جی کشور نیز در همین زمینه در گفت و گو با ایرنا اعلام کرد: طی یک ماه گذشته در برخی استان‌ها که با محدودیت‌های استفاده از کارت سوخت بنزین مواجه شده اند، میزان استقبال از سی‌ان‌جی افزایش یافته؛ با این حال، این روند در سایر استان‌ها صعودی نبوده و در مجموع، خودروهای دوگانه‌سوز موجود حدود ۱۵ درصد بیشتر از گذشته از این سوخت استفاده کرده‌اند.

کارنامه دو دهه سیاست‌گذاری بنزین

نگاه به به آمار تولید و مصرف بنزین در ۲ دهه گذشته نشان می دهد که سیاست‌هایی که طی ۲۰ سال پیاده شده‌اند، شاید توانسته باشند در مقطعی ترمز رشد مصرف را به طور موقت بکشند اما هرگز موفق به ریشه‌کنی مساله ناترازی و افزایش روز افزون تقاضا نشده اند. با وجود اینکه ظرفیت پالایش کشور بالا رفته و ابر پروژه‌ای مانند ستاره خلیج فارس به خط تولید آمده، اما مصرف در این رقابت پیروز میدان بوده است.

آمار مصرف و تولید نشان می دهد که مصرف روزانه بنزین در کشور در سال ۱۳۸۵، ۷۳.۷ میلیون لیتر بود، در سال ۱۳۸۶ و با آغاز مرحله اول قانون هدفمندسازی یارانه‌ها و اصلاح نرخ سوخت، این عدد به ۶۴.۹ میلیون لیتر رسید. با اصلاح مجدد قیمت‌ها در سال ۱۳۸۹ به عدد ۶۱.۳ میلیون لیتر و در سال ۱۳۹۰ به عدد ۵۹.۹ میلیون لیتر رسید.

اما روند مصرف از سال ۱۳۹۱، تغییر کرد، در همین سال میزان تقاضا به ۶۳.۴ میلیون لیتر در روز، در سال ۱۳۹۲ به ۶۸.۴ میلیون لیتر، در سال ۱۳۹۳ به ۶۹.۶ میلیون لیتر رسید. با وجود اجرای مرحله سوم هدفمندسازی یارانه ها، میزان مصرف بنزین در سال ۱۳۹۴ به ۷۱ میلیون مترمکعب، رسید و این روند رو به رشد تا سال ۱۳۹۸ ادامه یافت که در همان زمان سهمیه بندی و نرخ های جدید اعلام شد.

پاندمی کرونا اما پس از آن وارد بازی شد و معادلات را کمی تغییر داد، میزان مصرفی که در سال ۱۳۹۷ به ۸۹.۱ و سپس به ۸۹.۷ در سال ۱۳۹۸ رسیده بود، افت کرد و به ۷۵.۵ میلیون لیتر در سال ۱۳۹۹ رسید، اما فقط برای مدت محدود و پس از آن بار دیگر روند مصرف صعودی شد.

این روند مصرف در آذر سال ۱۴۰۴ به ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسید تا آنکه بار دیگر پای اصلاح نرخ سوخت به میان آمد و قیمت‌ها و سهمیه‌های جدید اعلام شد و اکنون یک ماه پس از اجرای مرحله دوم همین طرح، رئیس جمهور سخن از بی‌نیازی به واردات بنزین در سال جاری می گوید.

۱۲ میلیارد دلاری که در جیب کشور می‌ماند

رئیس جمهور پزشکیان بارها و در سخنرانی های مختلف اعلام کرده بود که ارزی که باید صرف واردات دارو، اقلام اساسی و تجهیزات تولیدی شود، صرف بنزین شده و با نرخ یارانه‌ای به مردم فروخته می‌شود تا بی محابا مصرف و در خودروها سوخته شود.

اکنون پزشکیان می‌گوید که با بی‌نیازی از واردات بنزین، ۱۲ میلیادر دلار در جیب کشور می ماند و این بدان معناست که می توان این صرفه‌جویی را صرف واردات دارو، اقلام اساسی و نیازهای ضروری کشور کرد.

باید به خاطر داشت که در شرایطی که کشور درگیر تنش‌ها و تبعات جنگ است، هر یک دلاری که از خروج آن برای کالای مصرفی کوتاه‌مدت جلوگیری شود، ارزش مضاعف پیدا می‌کند.

توقف واردات بنزین به معنای نجات حداقل روزانه چند ۱۰ میلیون دلار و پس‌انداز آن برای هزینه کردن در یک چرخه مولد و نیازهای اساسی است؛ یعنی هدایت مستقیم اعتبار به سمت نوسازی و بازسازی مخازن و تاسیسات پالایشی آسیب‌دیده، یعنی توسعه زیرساخت‌های پدافند غیرعامل در حوزه انرژی و تقویت زنجیره تامین سوخت کشور. به بیان ساده، توقف واردات بنزین که با مشارکت مردم در بهینه سازی مصرف به دست آمده، فرصت داده تا از هدررفت منابع جلوگیری و بنیه زیرساختی آسیب‌دیده احیا شود.

منبع: ایرنا