صنعت بانکداری زیر ذره‌بین|کدام سهام بانکی سود بیشتری می‌سازد؟

به گزارش نبض بورس، صنعت بانکداری، علاوه بر سهم قابل‌توجه از ارزش کل بازار، از جمله گروه‌هایی است که ارزیابی وضعیت مالی آن به بررسی هم‌زمان چندین شاخص کلیدی نیاز دارد. 

مقایسه ارزش بازار بانک‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند معیار دقیقی برای سنجش عملکرد آنها باشد؛ چراکه میزان جذب سپرده، نحوه تخصیص منابع به تسهیلات، روند تراز عملیاتی و ظرفیت شناسایی سود از محل تسعیر دارایی‌های ارزی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر چشم‌انداز سودآوری بانک‌ها اثرگذار باشند.

پدرام روتیها، کارشناس بازار سرمایه گفت: صنعت بانکداری در بازار سرمایه ایران، باارزش بازاری در حدود ۱۷۰۰ هزار میلیارد تومان، سهمی بالغ بر ۷ درصد از کل ارزش بازار را در اختیار دارد و به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد کشور شناخته می‌شود. در صدر این گروه، بانک ملت باارزش بازاری معادل ۵۰۵ هزار میلیارد تومان مقتدرانه در رتبه نخست ایستاده و لنگرگاه اصلی وزن صنعت در بازار به شمار می‌رود.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: پس از آن، بانک پاسارگاد با ۳۹۰ هزار میلیارد تومان ارزش روز در رتبه دوم و بانک شهر با ۱۹۵ هزار میلیارد تومان ارزش بازار در مرتبه سوم قرار گرفته‌اند. در پله‌های بعدی، بانک سامان با ۱۵۶ هزار میلیارد تومان، بانک تجارت با ۱۴۴ هزار میلیارد تومان و بانک پارسیان با ۱۲۲ هزار میلیارد تومان سهم مهمی از ارزش بازار گروه را پشتیبانی می‌کنند.

وی توضیح داد: درحالی‌که بانک خاورمیانه با ۱۰۶ هزار میلیارد تومان، بانک کارآفرین با ۹۵ هزار میلیارد تومان، بانک صادرات با ۷۴ هزارمیلیاردی تومان، پست‌بانک با ۵۱ هزار میلیارد تومان و بانک سینا با ۲۷ هزارمیلیاردی تومان طیف متنوعی از اندازه و سبک فعالیت را در بازار به ثبت رسانده‌اند.

کدام بانک بیشترین سپرده را دارد؟

این کارشناس بازار سرمایه تشریح کرد: بااین‌همه، ارزش سهام تنها نمایی بیرونی از واقعیت‌های پولی است و برای درک دقیق آنچه در باطن هر موسسه می‌گذرد، باید به بررسی دقیق عملکرد ۶ماهه نخست سال و پرونده منتهی به ۳۱ شهریورماه پرداخت. مانده سپرده‌های سرمایه‌گذاری به‌روشنی نشان می‌دهد که اعتماد عمومی و توان نهادی هر بانک در جذب منابع تا چه اندازه بوده است.

وی افزود: بانک‌های ملت، صادرات، پاسارگاد و تجارت بیشترین مانده سپرده را در پایان شهریورماه به خود اختصاص داده‌اند. بانک‌های نوین، پاسارگاد و سینا بیشترین رشد درمانده سپرده‌ها را نسبت به پایان سال ۱۴۰۴ داشته است. کمترین ارزش بازار نسبت به مانده سپرده متعلق به بانک‌های صادرات، تجارت و سینا بوده است که به ترتیب ۴درصد، ۸درصد و ۱۱درصد است. 

روتی‌ها ادامه داد: نگاه دیگر در تحلیل ترازنامه‌ای، بررسی سمت مصارف و سنجش توانایی تخصیص بهینه منابع به بخش تسهیلات است. بر اساس آمار مقطع ۳۱ شهریورماه، بانک ملت با تخصیص رقم ۴۹۵۱ همت به‌عنوان مانده کل تسهیلات، نسبت تسهیلات به سپرده‌ای برابر با ۱۸۰ درصد را به نمایش گذاشته است. بانک پارسیان با نسبت تسهیلات به سپرده ۱۱۶ درصد و پاسارگاد ۹۸ در رتبه‌های بعدی قرار دارند. 

بررسی تراز عملیاتی بانک‌ها 

وی با اشاره به تراز عملیاتی بانک‌ها گفت: بانک‌های صادرات و پاسارگاد در آخرین ماه تابستان افت شدیدی را در تراز عملیاتی خود به ثبت رساندند؛ بااین‌وجود، تصویر کل صنعت یکدست کاهشی نبود؛ بانک‌های سامان و پست‌بانک در این دوره روندی کاملاً پیوسته، منظم و روبه‌رشد را در تراز مثبت عملیاتی طی کردند. 

این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: بانک سینا نیز همگام با این جریان، عملکردی مثبت و در مسیر پیشرفت به نمایش گذاشت و تراز عملیاتی آن به‌صورت کلی با رشد همراه بود، اگرچه در بررسی تطبیقی مشخص می‌شود که شیب صعود و شتاب رشد تراز بانک سینا در مقایسه با جهش‌های مداوم سامان و پست‌بانک ملایم‌تر و گام‌های آن بااحتیاط بیشتری برداشته شده است.

روتیها توضیح داد: در تحلیل عملکرد سایر بازیگران، وضعیت بانک‌های پارسیان و نوین نیازمند موشکافی است. این دو بانک در دوره پنج‌ماهه نخست سال روندی تحسین‌برانگیز و رکورد‌های درخشانی را در جهت ارتقای تراز عملیاتی مثبت خود ثبت کردند، اما با رسیدن به شهریورماه با کاهشی در تراز ماهانه مواجه شدند. 

وی تشریح کرد: در تحلیل این رویداد، ذکر این نکته ضروری و بنیادی است که افت تراز عملیاتی در پارسیان و نوین بسیار محدود، جزئی و قابل‌کنترل بوده و به‌هیچ‌روی با شدت و دامنه افت تراز بانک‌های صادرات و پاسارگاد برابری نمی‌کند.

این کارشناس بزار سرمایه گفت: به بیان دیگر، کاهش شهریورماه این دو بانک صرفاً یک تعدیل مقطعی در روند کلی به شمار می‌رود و ساختار مثبت پایه‌ای آنها را مخدوش نساخته است. در این میان، بانک‌های خاورمیانه و کارآفرین، عملکردی باثبات از خود به نمایش گذاشتند. تراز عملیاتی این دو بانک در طول ماه‌های گذشته بدون ثبت جهش‌های شدید یا افت‌های عمیق، در یک محدوده مشخص و تحت کنترل نوسان داشته است.

وی تأکید کرد: پرونده جامع توانمندی مالی بانک‌ها بدون ورود به یکی از مهم‌ترین و جذاب‌ترین فاکتور‌های سودسازی در اقتصاد ایران یعنی «خالص دارایی‌های ارزی» تکمیل نمی‌شود. 

روتیها اظهار کرد: فراتر از درآمد‌های واسطه‌گری ریالی و تراز عملیاتی معمول، بانک‌ها به واسطه دارابودن وضعیت باز ارزی مثبت، پتانسیل شناسایی سود‌های سرشار و چشمگیری از محل تسعیر دارایی‌ها در صورت‌های مالی پایان سال دارند؛ سودی که در شرایط نوسان نرخ برابری ارز، توان پرتاب سود خالص و تقویت حقوق صاحبان سهام بانک را به سطوحی شگفت‌انگیز داراست. 

این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: واکاوی آمار‌های ارزی نشان می‌دهد که سه بانک پیشتاز در این میدان، فاصله بسیار معناداری با سایر رقبا ایجاد کرده‌اند. در رتبه نخست، بانک ملت با برخورداری از خالص دارایی ارزی معادل ۳ میلیارد و ۸۸۶ میلیون دلار، بی‌رقیب در صدر جدول تکیه زده است.

وی افزود: در جایگاه دوم، بانک پاسارگاد با خالص دارایی ارزی چشمگیری بالغ بر ۱ میلیارد و ۹۷۱ میلیون دلار ایستاده و در جایگاه سوم این بانک پارسیان با در اختیار داشتن ۱ میلیارد و ۱۲۳ میلیون دلار خالص دارایی ارزی قرار دارد که نشان‌دهنده توان نهفته و تکیه‌گاهی مستحکم برای پوشش هزینه‌ها و جهش سودآوری آتی است.

روتیها در نهایت گفت: در برآیند کلی این تحلیل همه‌جانبه، تصویر نهایی صنعت بانکداری در بازار سرمایه ایران ترکیبی است از واقعیت‌های پویای ترازنامه و پتانسیل‌های پنهان ارزی. بانک‌هایی که توانسته‌اند توازن مطلوبی میان نرخ رشد سپرده‌ها، کارایی تسهیلات‌دهی، پایداری تراز عملیاتی مثبت و برخورداری از مخازن ارزی مطمئن برقرار کنند، در جایگاهی امن‌تر و جذاب‌تر برای فعالان اقتصادی و سهامداران قرار دارند. هم‌افزایی تراز عملیاتی با عایدات احتمالی تسعیر ارز، چشم‌انداز بازدهی نماد‌های پیشرو را شفاف می‌سازد.