ال‌نینو در راه ایران؛ آماده‌باش دستگاه‌های امدادی برای بارش‌های احتمالی

به گزارش نبض بورس، با مطرح شدن پیش‌بینی‌هایی درباره تأثیر پدیده ال‌نینو بر شرایط جوی ایران، دستگاه‌های امدادی در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند؛ اما این پدیده اقلیمی چیست، چگونه بر بارش و دمای کشور اثر می‌گذارد و چه پیامدهایی برای کشاورزی خواهد داشت؟

آماده‌باش دستگاه‌های امدادی در پی پیش‌بینی ال‌نینو

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از برگزاری جلسات هماهنگی، تدوین دستورالعمل‌های مدیریت بحران و آماده‌سازی تجهیزات دستگاه‌های امدادی برای مواجهه با شرایط احتمالی جوی خبر داد.

به گفته وی، موضوع احتمال وقوع ال‌نینو از ۱۵ مهرماه مطرح شده است، در حالی که سازمان هواشناسی آغاز آن را از ۱۰ مهرماه اعلام کرده بود. بر همین اساس، امکانات دستگاه‌های امدادی برای واکنش سریع به حوادث احتمالی در وضعیت آمادگی قرار گرفته است.

وی با اشاره به آمادگی جمعیت هلال احمر، اورژانس و دیگر دستگاه‌های امدادی تأکید کرد که مدیریت بحران به همکاری مجموعه‌ای از نهادها و دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد و سازمان مدیریت بحران به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی تمام ابعاد حوادث باشد.

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور همچنین از مردم خواست هشدارهای سازمان هواشناسی و اطلاع‌رسانی‌های رسمی را جدی بگیرند تا احتمال خسارات جانی و مالی کاهش یابد.

ال‌نینو چیست و چگونه بر آب‌وهوای ایران اثر می‌گذارد؟

ال‌نینو (El Niño) یکی از فازهای پدیده اقلیمی «نوسان جنوبی ال‌نینو» یا ENSO است که با گرم‌تر شدن غیرعادی دمای سطح آب در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شناخته می‌شود. این تغییر دمایی می‌تواند الگوی بادها، فشار جو و گردش هوا را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد و در نتیجه بر بارش، دما و احتمال وقوع برخی پدیده‌های حدی اثر بگذارد.

تأثیر ال‌نینو در همه مناطق جهان یکسان نیست. این پدیده ممکن است در برخی مناطق احتمال بارش را افزایش دهد و در مناطق دیگر با کاهش بارندگی یا افزایش دما همراه شود. شدت و جهت اثر آن نیز به عواملی مانند فصل، وضعیت سایر الگوهای اقلیمی و شرایط منطقه‌ای بستگی دارد.

نکته مهم درباره ایران: وقوع ال‌نینو به‌تنهایی به معنای قطعی بودن بارش‌های شدید، سیلاب یا زمستانی گرم‌تر از حد نرمال نیست. برای ارزیابی شرایط جوی ایران باید پیش‌بینی‌های فصلی و کوتاه‌مدت سازمان هواشناسی و آخرین داده‌های اقلیمی بررسی شود.

پاییز گرم‌تر و بارش‌های زودهنگام؛ چه پیش‌بینی‌هایی مطرح شده است؟

بر اساس پیش‌بینی‌های مطرح‌شده در گزارش‌های مربوط به شرایط اقلیمی امسال، احتمال دارد در برخی مناطق کشور دما بالاتر از میانگین بلندمدت باشد و بارش‌های پاییزی نیز زودتر از زمان معمول آغاز شوند. با این حال، میزان تحقق این سناریوها به وضعیت واقعی سامانه‌های جوی و به‌روزرسانی پیش‌بینی‌های هواشناسی بستگی دارد.

در برخی اظهارنظرها، از احتمال وقوع یکی از شدیدترین رویدادهای ال‌نینو و پیامدهایی مانند پاییز و زمستان گرم‌تر و بارش‌های زودهنگام و شدید سخن گفته شده است؛ با این حال، بدون استناد به گزارش رسمی و به‌روز نهادهای معتبر اقلیمی، نمی‌توان شدت تاریخی این رویداد یا وقوع قطعی چنین پیامدهایی را تأیید کرد.

تأثیر احتمالی ال‌نینو بر خراسان رضوی و محصولات کشاورزی

خراسان رضوی نیز از مناطقی است که تغییرات دما و زمان‌بندی بارش‌ها می‌تواند بر فعالیت‌های کشاورزی آن اثر بگذارد. در پیش‌بینی‌های مطرح‌شده برای این استان، احتمال گرم‌تر بودن پاییز نسبت به میانگین نرمال و آغاز بارش‌های پاییزی از دهه سوم مهرماه عنوان شده است؛ اعدادی که برای ارزیابی دقیق‌تر باید با آخرین پیش‌بینی رسمی هواشناسی استان تطبیق داده شوند.

تغییر در زمان بارندگی و نوسانات دمایی می‌تواند برای محصولاتی مانند زعفران و چغندرقند چالش ایجاد کند. در زعفران، بارش و دمای مناسب در زمان گل‌دهی و برداشت اهمیت زیادی دارد و بارندگی نامناسب ممکن است عملیات برداشت، جمع‌آوری گل و حفظ کیفیت محصول را دشوار کند. در کشت چغندرقند نیز شرایط رطوبتی خاک، زمان برداشت و امکان دسترسی ماشین‌آلات به مزارع می‌تواند بر روند تولید اثر بگذارد.

از این رو، کشاورزان باید زمان‌بندی عملیات مزرعه، برنامه آبیاری و برداشت را با توجه به شرایط محلی و توصیه‌های کارشناسی تنظیم کنند و از تصمیم‌گیری صرفاً بر پایه پیش‌بینی‌های کلی درباره ال‌نینو بپرهیزند.

آیا ال‌نینو به معنای وقوع سیلاب در ایران است؟

خیر. ال‌نینو به‌تنهایی وقوع سیلاب یا بارش‌های شدید در ایران را قطعی نمی‌کند. خطر سیلاب به عواملی مانند شدت و مدت بارندگی، وضعیت رودخانه‌ها، اشباع بودن خاک، شرایط توپوگرافی و آمادگی زیرساخت‌های شهری و روستایی بستگی دارد.

با این حال، آماده‌باش دستگاه‌های امدادی، توجه به هشدارهای هواشناسی و پرهیز از تردد در مسیر رودخانه‌ها و مسیل‌ها هنگام هشدار بارندگی شدید می‌تواند در کاهش خسارات احتمالی مؤثر باشد.

در مجموع، مهم‌ترین موضوع در هفته‌های پیش‌رو، پیگیری مستمر پیش‌بینی‌های رسمی و تفکیک هشدارهای قطعی و منطقه‌ای از سناریوهای کلی اقلیمی است؛ چراکه اثر ال‌نینو بر ایران به شرایط جوی هم‌زمان وابسته است و نمی‌توان تمام پیامدهای احتمالی را تنها به این پدیده نسبت داد.