کد خبر: ۱۳۸۵۶۸
۱۸:۴۹
۱۴۰۵/۰۷/۰۶
روایت نبض بورس از تغییر سفره‌ها در دل تورم

وقتی گرانی، سبد خرید مردم را بی‌صدا عوض می‌کند!

تورم
کد خبر: ۱۳۸۵۶۸
۱۸:۴۹
۱۴۰۵/۰۷/۰۶
دست نامرئی اقتصاد این روزها بیش از هر زمان دیگری در سبد خرید ما حضور دارد. نه برای انتخاب بهترین محصول، بلکه برای تحمیل ارزان‌ترین جایگزین!

به گزارش نبض بورس، وقتی گرانی به اوج می‌رسد، واکنش اولیه مردم همیشه «حذف کردن» نیست؛ بلکه پیش از آن، یک جابه‌جایی هوشمندانه در سبد خرید رخ می‌دهد. این رفتار در علم اقتصاد با مفهوم «اثر جایگزینی» (Substitution Effect) شناخته می‌شود. اما وقتی این چرخش ناگهانی در ابعاد میلیونی اتفاق بیفتد، بازار کالاهای اساسی دستخوش تغییرات بزرگی می‌شود که هم به تولیدکننده سیگنال می‌دهد و هم زنگ خطری برای سلامت جامعه است.

وقتی قیمت‌ها فرمان می‌دهند

فرض کنید قصد خرید یک شقه گوشت گوسفندی دارید، اما قیمت روی تابلو شما را شوکه می‌کند. در این لحظه شما گرسنگی را انتخاب نمی‌کنید؛ بلکه به سمت یخچال مرغ یا بوقلمون می‌روید. اگر مرغ هم جهش کند، نوبت به تخم‌مرغ یا سویا و حبوبات می‌رسد. این دقیقاً همان اثر جایگزینی است. مکانیسمی در ذهن مصرف‌کننده که می‌گوید: نیازم سر جایش هست، اما چون این کالا گران شده، مشابه ارزان‌ترش را جایگزین می‌کنم.

تورم

گرانی فقط در تورم نقطه‌به‌نقطه خلاصه نمی‌شود؛ تورم در عمل، رفتارهای مصرفی ما را بازنویسی می‌کند:

  • در سبد پروتئین: خروج آرام گوشت قرمز و هجوم تقاضا به سمت مرغ، تخم‌مرغ و سویا.
  • در لبنیات: حرکت از پنیرهای خاص و کره‌های حیوانی به سمت پنیرهای سفید ساده یا مارگارین گیاهی.
  • در روغن و کالاهای پایه: حذف روغن زیتون و کنجد و تکیه کامل بر روغن‌های معمولی سرخ‌کردنی.
  • در پوشاک و تفریح: تعمیر کفش و لباس به‌جای خرید نو، و جایگزینی سفر با پیک‌نیک‌های کوتاه شهری.

هیچ‌کدام از این موارد به معنای قطع نیاز نیست؛ مردم صرفاً در حال عقب‌نشینی سنگر به سنگر برای حفظ تعادل بودجه خود هستند.

چرا تقاضای برخی کالاها در اوج گرانی بیشتر می‌شود؟

شاید عجیب به نظر برسد، اما در شرایط تورمی، گاهی فروش یک کالای ارزان‌قیمت حتی بیشتر از قبل می‌شود!

علت ساده است! وقتی مصرف‌کننده توان خرید کالای باکیفیت و گران را از دست می‌دهد، تقاضایش را به بازار کالای ارزان‌تر سرازیر می‌کند. به همین دلیل است که با گران شدن گوشت و مرغ، ناگهان مصرف نان، سیب‌زمینی، تخم‌مرغ یا ماکارونی بالا می‌رود.

به این ترتیب، گرانیِ کالای «الف»، فشار تقاضا را روی کالای «ب» دوچندان می‌کند.

اثر جایگزینی یک روی تاریک هم دارد. وقتی مردم کالاهای ارزان‌تر را انتخاب می‌کنند، معمولاً «کالری» را جایگزین «کیفیت» می‌کنند.

نان و ماکارونی ارزان‌تر از گوشت و لبنیات هستند و احساس سیری ایجاد می‌کنند، اما جای پروتئین، کلسیم و ویتامین‌ها را نمی‌گیرند. این همان نقطه‌ای است که اثر جایگزینی از یک تصمیم ساده خرید، تبدیل به «سوءتغذیه پنهان» و افت سلامت نسل آینده می‌شود؛ هزینه‌ای که شاید امروز در فاکتور خرید دیده نشود، اما سال‌ها بعد در قالب هزینه‌های درمان خود را نشان خواهد داد.

ارسال نظر
captcha

سکرد با چه وضعیتی به مجمع می رود؟ | چرا پروژه‌های سکرد همچنان روی کاغذند و سند ساختمان هنوز منتقل نشده است؟

عرضه اولیه «آب» چهارشنبه ۴ آذر؛ چقدر نقدینگی برای خرید سهام نیاز است؟

سهام سایپا (خساپا) در مسیر صعود؟ بررسی مقاومت و حمایت‌های مهم

افزایش سرمایه ۹ نماد بورسی روی میز؛ از رشد ۵۰۰ درصدی تا پیشنهاد ۲۷۱ درصدی

ورود ۷.۶ همت پول حقیقی به سهام و صندوق‌ها؛ جذب ۲.۸ همت نقدینگی در صندوق‌های درآمد ثابت/ پیش بینی صندوق ها دوشنبه 2 آذر

تأیید حسابرس بر افزایش سرمایه ۱۰۰% «پخش»

فروش ۱۵۰ میلیاردی سهم توریل در ملک شیرین

سود خالص شبریز ۴۳۵ درصد افزایش یافت

سود خالص دکپسول ۵۰ درصد افزایش یافت

رشد ۱۹۶۷ درصدی درآمد ۸ ماهه «ومهان»

آخرین قیمت دلار، طلا، سکه و بیت‌کوین امروز یکشنبه ۱ آذر | رشد طلا و سکه؛ بورس سبزپوش شد!

فروش بلوک‌های میلیاردی در بورس؛ کدام شرکت‌های بورسی در آذرماه بلوکی فروخته می‌شوند؟

پای نفت به بورس انرژی باز می‌شود؟

مهم‌ترین اخبار کدال امروز یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ | از افزایش سرمایه ۲۵۰ درصدی تا افزایش نرخ سس کچاپ!

بازار فولاد چین زیر فشار رکود

سقوط ۸۱ درصدی واردات طلای هند

واریز ۱۰۰ هزار تومان یارانه به کیف پول ایران

تقاضای صف چیست؟

عرضه صف چیست؟

جمع شدن صف چیست؟

رنج منفی چیست؟

رِنج مثبت چیست؟

معامله عمده چیست؟

معامله بلوکی چیست؟

کد به کد حقوقی به حقیقی چیست؟

کد به کد چیست؟

اسپرد خرید و فروش چیست؟

مظنه چیست؟

ارزش سفارش چیست؟

سفارش‌های خرید و فروش چیست؟

حجم سفارش چیست؟

ردیف های سفارش چیست؟

سرخطی چیست؟

صف فروش چیست؟

صف خرید چیست؟

میانگین حجم ماه چیست؟

حجم مبنا چیست؟

حجم مشکوک چیست؟

نسبت خرید به فروش چیست؟

خروج پول حقوقی چیست؟

ورود پول حقوقی چیست؟

خروج پول حقیقی چیست؟

ورود پول حقیقی چیست؟

قدرت خریدار به فروشنده چیست؟

سرانه فروش چیست؟

سرانه خرید چیست؟

حجم فروش چیست؟

حجم خرید چیست؟

تعداد فروشندگان چیست؟

تعداد خریداران چیست؟

تعداد معاملات چیست؟

ارزش معاملات چیست؟

حجم معاملات چیست؟

دامنه نوسان چیست؟

کمترین قیمت چیست؟

بیشترین قیمت چیست؟

قیمت دیروز چیست؟

اولین قیمت چیست؟

قیمت پایانی چیست؟

قیمت آخرین معامله چیست؟

دیده‌بان بازار چیست؟

TSETMC چیست؟

تابلوخوانی چیست؟

تابلوی معاملاتی چیست؟

نماد معاملاتی چیست؟

سهامدار کیست؟

سهم چیست؟