خبر مهم برای بانکی‌ها؛ نرخ جدید تسعیر ارز بانک‌ها اعلام شد

به گزارش نبض بورس، نرخ تسعیر ارز بانک‌ها برای گزارشگری مالی نیمه نخست سال ۱۴۰۵ مشخص شد؛ بانک مرکزی مبنای محاسبه اقلام پولی ارزی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را نرخ خرید حواله ETS مرکز مبادله ارز و طلای ایران در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرده است؛ تصمیمی که می‌تواند در صورت‌های مالی بانک‌ها و رقم سود و زیان آن‌ها منعکس شود.

نرخ تسعیر ارز بانک‌ها چگونه محاسبه می‌شود؟

بانک مرکزی اعلام کرده است نرخ تسعیر اقلام پولی دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی برای دوره منتهی به شهریور، بر اساس نرخ خرید حواله ETS مرکز مبادله ارز و طلا در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ و با رعایت استانداردهای حسابداری محاسبه شود.

بر اساس ابلاغیه جدید، نرخ خرید حواله مرکز مبادله ارز و طلای ایران در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ مبنای تسعیر اقلام پولی ارزی بانک‌ها برای هر ارز خواهد بود.

بانک‌ها نیز موظف شده‌اند عملیات تسعیر حساب‌های ارزی خود را با نرخ‌های جدید در سیستم‌های بانکی اعمال کنند. این تغییر از سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ در سامانه‌های متمرکز و غیرمتمرکز بانک‌ها اجرایی می‌شود.

همچنین سایر عملیات ارزی بانک‌ها که با نرخ بازار ثانویه و مرکز مبادله ارز و طلای ایران انجام می‌شود، مطابق روال گذشته ادامه خواهد داشت.

نرخ تسعیر ارز بانک‌ها در سال ۱۴۰۴ چقدر بود؟

بانک مرکزی پیش‌تر نرخ تسعیر ارز بانک‌های بورسی و دولتی برای گزارشگری مالی پایان سال ۱۴۰۴ را بر مبنای نرخ خرید حواله مرکز مبادله تعیین کرده بود.

در آن مقطع، نرخ تسعیر دلار ۱۳۶ هزار تومان و یورو ۱۵۶ هزار تومان اعلام شده بود.

اکنون با تعیین مبنای جدید برای دوره منتهی به شهریور ۱۴۰۵، صورت‌های مالی بانک‌ها باید بر اساس نرخ اعلام‌شده برای پایان این دوره تسعیر شود.

چرا نرخ تسعیر ارز برای بانک‌ها مهم است؟

نرخ تسعیر ارز یکی از متغیرهای مهم در صورت‌های مالی بانک‌هاست. دلیل آن نیز وجود حجم قابل‌توجهی از دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی در ترازنامه بانک‌هاست.

زمانی که نرخ تسعیر تغییر می‌کند، ارزش ریالی دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی نیز تغییر خواهد کرد. برای مثال، اگر یک بانک دارایی ارزی بیشتری نسبت به بدهی ارزی داشته باشد، افزایش نرخ تسعیر می‌تواند ارزش ریالی دارایی‌های ارزی آن را افزایش دهد. در مقابل، در بانکی که میزان بدهی‌های ارزی بیشتر باشد، افزایش نرخ تسعیر می‌تواند اثر متفاوتی بر صورت‌های مالی داشته باشد.

به همین دلیل، تغییر نرخ تسعیر می‌تواند بر موارد زیر اثرگذار باشد:

• سود و زیان شناسایی‌شده بانک

• ارزش ریالی دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی

• حقوق صاحبان سهام

• نسبت‌های مالی و کفایت سرمایه

• توان بانک برای تقسیم سود

آیا افزایش نرخ تسعیر به معنای ورود پول نقد به بانک است؟

یک نکته مهم برای سهامداران این است که سود یا زیان ناشی از تسعیر ارز لزوماً به معنای ورود یا خروج همان میزان وجه نقد از بانک نیست.

بخشی از این تغییر می‌تواند صرفاً ناشی از تغییر ارزش ریالی دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی در زمان تهیه صورت‌های مالی باشد. بنابراین برای تحلیل عملکرد بانک‌ها باید میان سود ناشی از عملیات واقعی و آثار حسابداری ناشی از تغییر نرخ تسعیر تفاوت قائل شد.

اثر نرخ تسعیر بر سود بانک‌های بورسی

برای سهامداران بانک‌های بورسی، نرخ تسعیر اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا می‌تواند هنگام تهیه صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای و سالانه، رقم درآمدها و هزینه‌های ارزی و در نهایت سود گزارش‌شده بانک را تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، میزان اثرگذاری این نرخ بر هر بانک یکسان نیست و به عواملی مانند میزان دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی، ترکیب ترازنامه، وضعیت مطالبات ارزی و نحوه شناسایی سود و زیان تسعیر بستگی دارد.

از این رو، بررسی صورت‌های مالی هر بانک در کنار نرخ تسعیر اعلام‌شده می‌تواند تصویر دقیق‌تری از اثر این تصمیم بر عملکرد آن بانک ارائه دهد.

نرخ تسعیر ارز سال گذشته چه رقمی بود؟

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، نرخ دلار حواله در پایان سال ۱۴۰۴ برابر با ۱,۳۷۴,۷۳۱ ریال بوده است.

اکنون نرخ خرید حواله مرکز مبادله در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ به عنوان مبنای جدید تسعیر اقلام پولی ارزی بانک‌ها برای دوره منتهی به شهریور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جمع‌بندی

تعیین مبنای جدید تسعیر ارز، یکی از خبرهای مهم برای سهامداران گروه بانکی است. اثر این نرخ در صورت‌های مالی بانک‌ها می‌تواند بسته به ساختار ارزی هر بانک متفاوت باشد؛ بنابراین صرف اعلام نرخ تسعیر به‌تنهایی برای برآورد میزان سود یا زیان بانک‌ها کافی نیست و باید ترکیب دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی هر بانک نیز بررسی شود.