پالایشی یکم ۳۱ درصد زیر ارزش ذاتی | پالایش بخریم یا نه؟

به گزارش نبض بورس، بررسی داده‌های معاملاتی صندوق پالایش از سال ۱۳۹۹ تاکنون، نشان می‌دهد که معامله این صندوق با تخفیف نسبت به ارزش ذاتی ارائه می‌دهد؛ تخفیفی که نه‌تنها در طول سال‌های گذشته از بین نرفته، بلکه در مقاطع اخیر عمیق‌تر نیز شده است. 

اکنون حباب منفی صندوق به محدوده ۳۱ درصد رسیده و پالایش در مقایسه با سهام اصلی تشکیل‌دهنده پرتفوی خود، از جمله شپنا، شبندر و شتران، در سطوحی پایین‌تر از میانگین‌های تاریخی معامله می‌شود. این شرایط، در کنار نزدیک‌شدن حباب صندوق به کف‌های یک‌ساله و تاریخی، بار دیگر بحث ارزندگی نسبی پالایش و چشم‌انداز آن در برابر دارایی‌های زیرمجموعه را به یکی از موضوعات قابل‌توجه بازار تبدیل کرده است.

بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه گفت: صندوق پالایش در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین نماد‌های موردتوجه بازار سرمایه بوده و بررسی روند قیمتی و رفتاری آن نشان می‌دهد که این صندوق در بخش عمده‌ای از دوره موردمطالعه، با حباب منفی معامله شده است. 

وی ادامه داد: داده‌های موجود از سال ۱۳۹۹ تاکنون حاکی از آن است که میانگین حباب صندوق در بیشتر بازه‌ها زیر صفر قرار داشته و این موضوع بیانگر آن است که قیمت معاملاتی صندوق، به طور معمول پایین‌تر از ارزش خالص دارایی‌های آن بوده است.

حباب صندوق پالایش چقدر است؟

این کارشناس بازار سرمایه تشریح کرد: بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که میانگین حباب صندوق پالایش از سال ۱۳۹۹ تاکنون حدود منفی ۱۷ درصد بوده و این عدد در سال‌های بعد نیز در محدوده‌ای نزدیک به همین سطح باقی‌مانده است. 

وی توضیح داد: به طور مشخص، میانگین حباب از سال ۱۴۰۰ تاکنون منفی ۱۹ درصد، از سال ۱۴۰۱ تاکنون منفی ۲۱ درصد، از سال ۱۴۰۲ تاکنون منفی ۱۸ درصد، از سال ۱۴۰۳ تاکنون منفی ۱۸ درصد، از سال ۱۴۰۴ تاکنون منفی ۱۸ درصد و از سال ۱۴۰۵ تاکنون منفی ۲۶ درصد ثبت شده است.

اکبرپور افزود: این آمار نشان می‌دهد که هرچه به دوره‌های اخیر نزدیک شده‌ایم، فشار قیمتی و فاصله صندوق از ارزش ذاتی آن همچنان ادامه داشته و در برخی مقاطع حتی تشدید شده است. در حال حاضر نیز حباب کنونی صندوق در محدوده منفی قرار دارد و به حدود منفی ۳۱ درصد رسیده که آن را در سطوح پایین تاریخی قرار می‌دهد. 

این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: همچنین کمترین میزان حباب ثبت‌شده در یک سال اخیر حدود منفی ۳۲ درصد بوده است که نشان می‌دهد صندوق در حال حاضر نزدیک به کف‌های تاریخی حباب خود معامله می‌شود. از سوی دیگر، ترکیب پرتفوی صندوق پالایش نیز نقش مهمی در تحلیل رفتار قیمتی آن دارد. 

ترکیب دارایی صندوق

وی ادامه داد: بر اساس آخرین ترکیب اعلام‌شده، ۳۲ درصد از دارایی‌های صندوق در شپنا، ۲۸ درصد در شبندر، ۲۱ درصد در شتران، ۸ درصد در شبریز و ۱۰ درصد در سایر دارایی‌ها قرار دارد. 

این فعال بورسی گفت: این ترکیب نشان می‌دهد که عملکرد صندوق به‌شدت تحت‌تأثیر رفتار سهام پالایشی بزرگ بازار است و هرگونه تغییر در روند این نماد‌ها می‌تواند مستقیماً بر ارزش ذاتی و قیمت معاملاتی صندوق اثر بگذارد؛ بنابراین بررسی نسبت قیمت صندوق به سهام تشکیل‌دهنده آن، تصویر دقیق‌تری از وضعیت نسبی پالایش ارائه می‌دهد.

کاهش نسبت قیمت صندوق پالایش به سهام شپنا

اکبرپور توضیح داد: در همین راستا، نسبت قیمت صندوق پالایش به شپنا از سال ۱۳۹۹ تاکنون روندی کاهشی داشته و از میانگین ۷۲٫۳ واحد در کل دوره به میانگین ۵۰٫۶ واحد از سال ۱۴۰۵ تاکنون رسیده است. نسبت کنونی این دو دارایی ۴۴٫۴ واحد است که کمترین سطح ثبت‌شده از سال ۱۳۹۹ تاکنون محسوب می‌شود.

وی تشریح کرد: این موضوع نشان می‌دهد که صندوق پالایش در مقایسه با شپنا در پایین‌ترین سطح نسبی تاریخی خود قرار گرفته و از منظر تحلیلی، فاصله قابل توجهی با میانگین‌های بلندمدت پیدا کرده است. همچنین نسبت قیمت صندوق پالایش به شبندر نیز روندی مشابه را تجربه کرده است. 

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: میانگین این نسبت از سال ۱۳۹۹ تاکنون ۶۵٫۶ واحد بوده، اما از سال ۱۴۰۵ تاکنون به ۴۳٫۷ واحد کاهش‌یافته است. نسبت کنونی ۴۱٫۷ واحد است که در نزدیکی کف یک‌ساله یعنی ۳۹٫۹ واحد قرار دارد. این وضعیت نشان می‌دهد که صندوق نسبت به شبندر نیز در محدوده‌ای پایین‌تر از میانگین‌های تاریخی معامله می‌شود.

شتران بالاتر از کف تاریخی 

این فعال بازار سهام اظهار کرد: در نهایت، نسبت قیمت صندوق پالایش به شتران هرچند همچنان بالاتر از برخی کف‌های تاریخی قرار دارد، اما در مقایسه با میانگین‌های گذشته پایین‌تر آمده است. 

وی ادامه داد: میانگین این نسبت از سال ۱۳۹۹ تاکنون ۱۰۸٫۲ واحد بوده و از سال ۱۴۰۵ تاکنون به ۱۰۰٫۹ واحد رسیده است. نسبت کنونی نیز ۹۵٫۴ واحد است که نشان می‌دهد صندوق در برابر شتران نیز در موقعیتی ضعیف‌تر از متوسط تاریخی خود قرار دارد. 

اکبرپور درنهایت گفت: جمع‌بندی این داده‌ها بیانگر آن است که صندوق پالایش در حال حاضر هم از منظر حباب و هم از منظر نسبت قیمت به دارایی‌های اصلی، در سطوحی پایین‌تر از میانگین‌های تاریخی معامله می‌شود و همین مسئله آن را به یکی از نماد‌های قابل‌توجه برای رصد تحلیلی تبدیل کرده است.