تحلیل هفتگی بازار آهن/ رشد دلار و شوک جنگ، میلگرد را از رکود خارج کرد

به گزارش نبض بورس، هفته منتهی به ۹ مرداد با کاهش نسبی دلار و زمزمه‌های مذاکره آغاز شد. شنبه ۳ مرداد، دلار آزاد با کاهش ۲۰۰۰ تومانی نسبت به پایان هفته قبل، در محدوده ۱۹۰ هزار و ۲۵۰ تا ۱۹۰ هزار و ۷۵۰ تومان نوسان کرد. یکشنبه ۴ مرداد نیز کاهش ۲۳۰۰ تومانی دیگر، دلار را به ۱۸۶ هزار و ۹۵۰ تومان رساند و فضای احتیاطی را بر معاملات حاکم کرد. اما از میانه هفته و هم‌زمان با تشدید تنش‌های نظامی، دلار مسیر صعودی در پیش گرفت و چهارشنبه به ۱۹۳ هزار و ۲۰۰ تومان رسید. در پایان هفته، دلار در محدوده ۱۹۲ هزار و ۷۵۰ تا ۱۹۳ هزار و ۵۵۰ تومان قرار گرفت که نسبت به ابتدای هفته حدود ۱.۱ درصد افزایش را نشان می‌دهد. یورو نیز با شتابی بیشتر از دلار، از ۲۱۶ هزار و ۹۰۰ به ۲۲۱ هزار تومان رسید و رشد ۱.۹ درصدی را ثبت کرد. نفت برنت نیز با بازگشت شوک جنگ، از ۸۶.۵ دلار به آستانه ۹۰ دلار در هر بشکه نزدیک شد.

از آرامش نسبی تا تبادل سنگین آتش

ابتدای هفته با کاهش محسوس تنش‌های نظامی همراه شد؛ به‌گونه‌ای که پس از ۱۳ شب متوالی درگیری، برای سه شب پیاپی هیچ حمله‌ای از سوی آمریکا علیه ایران گزارش نشد و تحرکات دیپلماتیک از جمله گفت‌وگوهای ایران و عمان درباره تنگه هرمز افزایش یافت. اما میانه هفته، حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکا در اردن و حملات متقابل آمریکا و عربستان، بار دیگر سطح ریسک منطقه‌ای را افزایش داد.

اوج تنش‌ها در روزهای پنجشنبه و جمعه رقم خورد. بامداد پنجشنبه، آمریکا حملات گسترده‌ای به کازرون، فراشبند، شادگان، اروندکنار و اهواز انجام داد که طی آن به مجتمع‌های مسکونی دانشجویی آسیب وارد شد و ۳ پاسدار به شهادت رسیدند. سپاه در واکنش، از انهدام ۳ فروند F-35 آمریکا در پایگاه اردن و هدف‌گیری پایگاه‌های الأزرق (اردن) و علی‌السالم (کویت) خبر داد. ارتش نیز از هدف قرار دادن پایگاه شیخ عیسی در بحرین با پهپاد خبر داد.

جمعه ۹ مرداد، ارتش اعلام کرد که آشیانه جنگنده‌ها، سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای و انبارهای تجهیزات ارتش آمریکا در پایگاه احمد الجابر کویت، هدف پهپادهای انهدامی قرار گرفته است. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد پنتاگون در واکنش به حملات ایران، حضور خود در کویت را کاهش داده است. همچنین حملات پهپادی ایران به مقرهای گروه‌های تجزیه‌طلب در اقلیم کردستان عراق ادامه یافت.

عصر جمعه، سپاه اعلام کرد که دو نفتکش متخلف در تنگه هرمز هدف قرار گرفته و متوقف شدند و ۴ نفتکش دیگر تغییر مسیر دادند. سپاه تأکید کرد: «تنگه هرمز بسته است و هیچ کشتی‌ای نمی‌تواند از آن عبور کند مگر پس از هماهنگی با نیروهای دریایی ایران.» سازمان مدیریت آبراهه خلیج فارس نیز اعلام کرد تردد از تنگه هرمز امکان‌پذیر نیست.

در همین حال، عربستان از تشکیل ائتلاف دریایی ۱۴ کشور برای تأمین امنیت باب‌المندب و دریای سرخ خبر داد. وال‌استریت ژورنال مدعی شد طرح ۱۰ تا ۱۴ روزه بمباران سنگین ایران به ترامپ ارائه شده است. وزارت خارجه آمریکا هرگونه مذاکره با ایران را رد و بر ادامه فشار حداکثری تأکید کرد. روزنامه تلگراف نیز مدعی شد ترامپ و نتانیاهو درباره محاصره زمینی ایران گفت‌وگو کرده‌اند.

میلگرد سرانجام واکنش نشان داد؛ تیرآهن در رکود ماند

در روزهای ابتدایی هفته، بازار میلگرد عمدتاً با ثبات نسبی همراه بود. شنبه ۳ مرداد، میلگرد ذوب‌آهن کاهش ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ تومانی داشت و کف قیمت میلگرد حول ۷۰ هزار تومان به اضافه مالیات قرار گرفت. یکشنبه و دوشنبه نیز روند مشابهی ادامه یافت و میلگرد بورسی در کف بازار تا ۶۹ هزار تومان به اضافه مالیات کاهش پیدا کرد، اما این کاهش نه بر اساس مؤلفه‌های تولید، بلکه بر مبنای فشار عرضه میلگردهای پیش‌تر خریداری‌شده با ال‌سی در جهت تأمین نقدینگی بود.

اما مهمترین تحول هفته در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه رخ داد. معاملات میلگرد در بورس کالا با نرخ میانگین موزون ۷۳,۵۰۰ تومان به اضافه مالیات، تیر خلاص را به بازار زد و نرخ میلگرد را با یک خیز حدود ۱۵۰۰ تومانی در بازار آزاد ارتقاء داد. پنجشنبه ۸ مرداد، قیمت میلگرد اغلب کارخانه‌ها بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومان افزایش یافت. میلگرد خراسان که دوشنبه و سه‌شنبه حول ۶۹.۵ تا ۷۰.۵ تومان بود، تا پایان هفته به مرز ۷۲ هزار تومان به اضافه مالیات رسید.

این افزایش با توجه به نرخ شمش کاملاً قابل‌پیش‌بینی بود. معاملات شمش در روز دوشنبه با نرخ میانگین موزون ۶۷,۵۰۰ تومان به اضافه مالیات، سیگنال «فرصت خرید» ابتدای هفته را برای میلگرد کف بازاری با نرخ ۶۹,۰۰۰ تومان (فقط ۲ درصد اختلاف با شمش) تأیید کرد. به عبارت دیگر، حباب منفی و فاصله کم نرخ میلگرد با شمش، مترصد فرصتی برای رهایی بود که با تشدید تنش‌های سیاسی و افزایش دلار، این فرصت فراهم شد و مقداری از حباب منفی بازار میلگرد کاسته گردید.

در بازار تیرآهن اما شرایط متفاوت بود. این محصول در اغلب روزهای هفته با کاهش قیمت همراه شد. شنبه ۳ مرداد، تیرآهن ذوب‌آهن کاهش ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومانی داشت. دوشنبه، کاهش ۲۰۰ هزار تا یک میلیون تومانی و سه‌شنبه، کاهش ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی را تجربه کرد. پنجشنبه نیز ذوب‌آهن کاهش ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومانی اعمال کرد. بازار نبشی، ناودانی، پروفیل و لوله نیز عمدتاً با ثبات نسبی همراه بود.

نوسانات شکننده ورق؛ از کاهش شدید تا ثبات نسبی

هفته برای محصولات تخت با کاهش‌های محسوسی آغاز شد. شنبه ۳ مرداد، ورق سیاه کاهش ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومانی، ورق روغنی کاهش ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ تومانی، ورق رنگی مبارکه کاهش شدید ۵۰۰۰ تومانی و گالوانیزه شهریار تبریز کاهش ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ تومانی داشتند. یکشنبه نیز روند نزولی ادامه یافت؛ ورق سیاه کاهش ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تومانی، روغنی و گالوانیزه کاهش ۱۰۰۰ تومانی.

از دوشنبه، روند نزولی متوقف شد و انواع ورق عمدتاً با ثبات قیمت معامله شدند. تنها فولاد کاویان ورق سیاه را ۱۰۰۰ تومان افزایش داد. اما سه‌شنبه، اتفاق مهمی در بخش ورق روغنی رقم خورد؛ تمام شرکت‌ها قیمت ورق روغنی را بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان افزایش دادند که در تضاد کامل با رکود سایر بخش‌ها بود و می‌تواند ناشی از محدودیت عرضه یا افزایش تقاضای صنایع پایین‌دستی باشد.

چهارشنبه و پنجشنبه، انواع ورق سیاه، روغنی، رنگی و گالوانیزه تقریباً بدون تغییر قیمت عرضه شدند و فضای بلاتکلیفی بر معاملات این بخش حاکم بود.

بورس کالا و چشم‌انداز بازار

در هفته منتهی به ۹ مرداد، از مجموع یک‌میلیون و ۳۹۳ هزار تن محصول فولادی عرضه‌شده در بورس کالا، بیش از ۸۱۸ هزار تن به فروش رسید. با این حال، افزایش خریدها الزاماً به معنای بهبود تقاضای نهایی نیست؛ بخش قابل‌توجهی از این تقاضا ماهیتی احتیاطی دارد و از نگرانی فعالان نسبت به افزایش قیمت در آینده ناشی می‌شود. به عبارت دیگر، بازار بیش از آنکه در حال خروج از رکود باشد، به پیشواز قیمت‌گذاری ریسک‌های آتی رفته است.

کارشناسان معتقدند تغییرات اخیر فرمول قیمت‌گذاری در بورس کالا بیش از همه به زیان تولیدکنندگان مقاطع طویل تمام شده و همین مسأله موجب شده است بازار آزاد مسیر متفاوتی نسبت به معاملات بورسی در پیش بگیرد. همچنین استقبال بیش از ۹۰ درصدی از معاملات شمش، میلگرد و تیرآهن در بورس، در حالی که بازار آزاد در رکود است، نشان می‌دهد بخشی از خریدهای بورسی نه برای مصرف واقعی، بلکه با هدف تأمین مالی از طریق اعتبار اسنادی صورت می‌گیرد.

آینده بازار فولاد؛ سه متغیر تعیین‌کننده

بازار فولاد در روزهای آینده بیش از هر زمان دیگری به سه متغیر وابسته است:

نخست؛ تحولات نظامی و سیاسی. تشدید تنش‌ها در روزهای پایانی هفته، از جمله حملات گسترده به پایگاه‌های آمریکا، بسته شدن تنگه هرمز و ادعای طرح ۱۰ تا ۱۴ روزه بمباران سنگین ایران، همگی نشانه‌های تشدید ریسک هستند. در مقابل، اظهارات مقامات ایرانی درباره ادامه تبادل پیام با عمان، روزنه‌هایی از امکان کاهش تنش را زنده نگه داشته، اما وزارت خارجه آمریکا هرگونه مذاکره را رد کرده است.

دوم؛ رفتار نرخ دلار. تثبیت دلار در سطوح فعلی یا رشد بیشتر آن، انتظارات تورمی جدیدی ایجاد خواهد کرد که فشار صعودی بر قیمت‌های فولاد وارد می‌کند. اما در صورت کاهش تنش‌ها و تعدیل ارز، احتمال اصلاح قیمت‌ها وجود دارد.

سوم؛ فرمول‌های قیمت‌گذاری بورس کالا. ناترازی شدید انرژی و کاهش ارزش پول ملی که از دلار ۱۹۳ هزار تومانی مشهود است، اصلی‌ترین موانع کاهش قیمت محسوس در بازار فولاد هستند. کارشناسان معتقدند سرمایه‌گذار بخش خصوصی نمی‌تواند میلگرد زیر ۷۲ هزار تومان به اضافه مالیات بفروشد، چراکه از نقطه سربه‌سر هزینه تولید پایین‌تر خواهد ایستاد.

در مجموع، بازار آهن میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است؛ از یک سو، افزایش ریسک سیاسی، رشد ارز و افزایش هزینه‌های انرژی فشار صعودی ایجاد می‌کند و از سوی دیگر، رکود شدید تقاضا اجازه جهش پایدار قیمت‌ها را نمی‌دهد. تا روشن شدن تکلیف تحولات سیاسی، رکود انتظاری همچنان مهم‌ترین ویژگی بازار فولاد باقی خواهد ماند و نوسانات قیمت‌ها در دامنه‌ای محدود ادامه خواهد یافت.