افزایش نرخ فرآوردههای پالایشی، موتور رشد بورس میشود؟
به گزارش نبض بورس، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، نرخ ۴۳ فرآورده نفتی شرکتهای پالایشگاهی را برای مبنای فروش در بورس کالای نیمه نخست مرداد اعلام کرد؛ فهرستی که در آن، رشد ۱۶ درصدی قیمت وکیومباتوم بیش از سایر اقلام جلب توجه میکند.
بر اساس اعلام جدید، از میان ۴۳ فرآورده نفتی مشمول این نرخگذاری، تنها سه محصول شامل نفتا، نفت سفید ویژه و هیدروژن با مبنای دلاری قیمتگذاری شدهاند و نرخ ۴۰ محصول دیگر بهصورت ریالی تعیین شده است.
در این فهرست، ارز مبنا ۱۴۸ هزار و ۷۰۹ تومان در نظر گرفته شده و در مهمترین تغییر، قیمت وکیومباتوم از حدود ۴۰.۱ هزار تومان با افزایش ۱۶ درصدی به ۴۶.۶۲ هزار تومان رسیده است؛ تغییری که میتواند برای نمادهای پالایشی و زنجیرههای وابسته، محل توجه بازار باشد.
افزایش نرخ فرآوردههای پالایشی، موتور رشد بورس میشود؟
جواد فلاحیان، کارشناس بازار سرمایه در این باره گفت: این موضوع را میتوان از دو منظر بررسی کرد؛ نخست اثر آن بر شرکتهای پالایشی و دوم، پیامدهای آن برای صنایع پاییندستی. با توجه به اینکه نرخ دلار مبنا در این ابلاغیه حدود ۱۴۸ هزار تومان اعلام شده، طبیعتاً درآمد پالایشگاهها افزایش پیدا میکند. از منظر بنیادی، این شرکتها میتوانند محصولات خود را با نرخهای بالاتری به فروش برسانند و همین موضوع به بهبود درآمد و حاشیه سود آنها منجر میشود.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بهطور مشخص، نمادهای پالایشی از این موضوع منتفع میشوند؛ برای مثال نمادهایی مانند شبندر، شپنا، شتران و سایر پالایشگاهیها میتوانند اثر مثبت این افزایش نرخ را در عملکرد خود نشان دهند. همانطور که اکنون هم در بازار مشاهده میشود، این خبر مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته و حتی در برخی نمادها به شکلگیری صفهای سنگین خرید منجر شده است.
وی اظهار کرد: در بخش پاییندستی، ماجرا متفاوت است. بسیاری از صنایع پاییندستی، مواد اولیه خود را از زنجیره پالایش دریافت میکنند؛ صنایعی مانند روانکارها که لوبکات و وکیومباتوم مصرف میکنند، قیرسازان و برخی صنایع شیمیایی، با افزایش هزینه مواد اولیه مواجه خواهند شد.
به گفته فلاحیان بهای تمامشده محصولات آنها بالا میرود و این مسئله میتواند در کوتاهمدت اثر منفی بر عملکرد آنها داشته باشد.
فشار هزینهای پایدار است؟
این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: اگر این صنایع بتوانند متناسب با رشد هزینهها، مجوز افزایش نرخ محصولات خود را دریافت کنند، این فشار تا حد زیادی تعدیل میشود. در آن صورت، افزایش بهای مواد اولیه به نوعی در قیمت فروش نهایی جبران خواهد شد و اثر منفی اولیه میتواند به وضعیت خنثی تبدیل شود؛ بنابراین شدت اثرگذاری بر صنایع پاییندستی، تا حد زیادی به سیاستهای قیمتگذاری و امکان انتقال هزینهها بستگی دارد.
تاثیر افزایش نرخ روی بورس کالا چیست؟
فلاحیان با اشاره به تاثیر افزایش نرخ روی بورس کالا گفت: یکی دیگر از پیامدهای مهم این تصمیم، اثر آن بر ارزش معاملات بورس کالا است. بخش قابل توجهی از این فرآوردهها در بورس کالا عرضه میشوند و وقتی نرخها افزایش پیدا میکند، طبیعتاً ارزش ریالی معاملات نیز بالا میرود. از این منظر، بورس کالا هم میتواند از این تغییرات منتفع شود.
وی تاکید کرد: حرکت نرخ فروش محصولات به سمت سطوح واقعیتر، اتفاق مثبتی برای کل زنجیره محسوب میشود؛ بهویژه برای شرکتهای پالایشی که مستقیماً از این موضوع بهرهمند میشوند. در واقع، هرچه قیمتها بیشتر به سازوکار بازار نزدیک شود، شفافیت و کارایی نیز افزایش مییابد. در حالت ایدهآل، این بازار است که باید نرخها را تعیین کند، نه صرفاً ابلاغیههای دستوری.
فلاحیان درنهایت گفت: شرکتهای پالایشی و بورس کالا از این افزایش نرخ منتفع میشوند. در مقابل، صنایع پاییندستی ممکن است در کوتاهمدت تحت فشار قرار بگیرند، زیرا هزینه مواد اولیه آنها افزایش مییابد. با این حال، اگر این صنایع امکان افزایش نرخ فروش محصولات خود را داشته باشند، اثر منفی اولیه میتواند خنثی شود؛ بنابراین در نهایت، بیشترین منفعت مستقیم در شرایط فعلی نصیب پالایشگاهیها و تا حدی بورس کالا خواهد شد.