یخبندان صنعت در تب برق تابستان

به گزارش نبض بورس، رامین افشار گرجی، مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین اظهار کرد: راه‌اندازی تالار بازار برق آزاد در بورس انرژی که در سال ۱۴۰۳ آغاز شد و در سال ۱۴۰۴ به بلوغ رسید، قدم مثبتی به سمت واقعی‌سازی قیمت برق بوده است.

مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران با اشاره به فشار هزینه‌ها بر نیروگاه‌ها ادامه داد: هزینه‌های نیروگاه‌داران به‌شدت بالاست، در نتیجه ادامه این وضعیت برای آنان امکان‌پذیر نیست؛ در چنین شرایطی، این بازار زمینه را برای واقعی شدن قیمت برق فراهم می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند هم به نفع صنعت برق باشد و هم صنایع بزرگ از آن بهره‌مند شوند؛ زیرا اگر قیمت برق پایین بماند، در آینده برقی برای تولید نخواهد بود.

مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران در خصوص قانون مانع‌زدایی اظهار کرد: با توجه به ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، وزارت نیرو با پایان سال ۱۴۰۴ دیگر تعهدی نسبت به تأمین برق صنایع ندارد، اما در حال حاضر برای صنایع یک میزان برق در نظر می‌گیرد، در حقیقت صنایع در حال گذار به سمتی هستند که بخشی از برق خود را از تالار آزاد یا برق سبز و بخشی را به صورت یارانه‌ای تأمین کنند؛ در حقیقت می‌توان گفت که در طولانی مدت هزینه برق صنایع ممکن است افزایش وحشتناکی نداشته باشد، اما با یک شیب ملایم صنعت را به سمتی می‌برد که بابت برق قیمت واقعی را پرداخت کند.

عید غدیر ۱۴۰۵ چه روزی است؟

در ادامه حتما بخوانید

افشار گرجی ادامه داد: از دهه ۷۰ تاکنون، انرژی ارزان به عنوان یک مزیت رقابتی در نظر گرفته شد و صنعت با این ساختار (تجهیزات و محاسبات مالی) تطبیق یافته بود، بنابراین اصلاح این ساختار هیچ راهی جز حرکت با شیب ملایم و ذره‌ذره ندارد تا صنایع در طول چند سال فرصت بازیابی خود را داشته باشند.

وی با اشاره به وضعیت معاملات در بورس برق، دامنه نوسان قیمت‌ها در معاملات خردادماه را قابل‌توجه دانست و اظهار کرد: دامنه نوسان در این بازار، از کف تا سقف قیمت، به ۴ هزار تومان رسیده است.

مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران، دو عامل اصلی را دلیل این دامنه نوسان بزرگ در بازار برق برشمرد و گفت: نخست، کم‌عمق بودن بازار که منجر به عدم کشف قیمت واقعی شده است و دوم در اغلب موارد، شرکت‌های برق منطقه‌ای برنامه‌های مدیریت بار را دیراعمال کرده‌اند که این موضوع به صنایع نیز آسیب وارد کرده است.

جهش چند برابری نرخ برق صنعتی

افشار گرجی در خصوص عوامل بازدارنده ناترازی امسال اظهار کرد: سال جاری دو اتفاق مثبت افتاده است؛ اول اینکه دمای هوا به طور میانگین ۱۰ درجه کمتر از دوره مشابه سال قبل است که باعث شده سیستم‌های برودتی خانگی کمتر فعال شوند و ناترازی بخش خانگی و صنایع کاهش یابد؛ دوم، نزولات آسمانی باعث بهبود وضعیت نیروگاه‌های برق‌آبی شده و حجم تولید برق کشور افزایش یافته است.

وی، همچنین در تشریح وضعیت نیروگاهی کشور اظهار کرد: مجموعاً به دلیل آسیب‌های وارده به یوتیلیتی‌های پتروشیمی در عسلویه و نیروگاه سیکل ترکیبی فولاد مبارکه، بین ۳ تا ۴ هزار مگاوات از ظرفیت تولید برق کشور از مدار خارج شده است. با این حال، به دلیل اینکه هم سمت عرضه (این نیروگاه‌ها) و هم سمت تقاضا (صنایع آسیب‌دیده) به‌طور هم‌زمان از مدار خارج شده‌اند، این تصور وجود دارد که آن ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ مگاوات بار مازادی که به شبکه تحمیل می‌شود، با بهره‌گیری از عوامل جوی و بهبود وضعیت نیروگاه‌های برق‌آبی، جبران‌پذیر باشد.

مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران درباره هزینه‌های پرداختی صنایع توضیح داد: به‌طور کلی صنایع «مابه‌التفاوت قرارداد (ECA)» را می‌پردازند که نرخ پایه آن ۱,۴۴۲ تومان است؛ اما صنایع بزرگ معمولاً بیش از این رقم پرداخت می‌کنند. به گفته او، صنایع فولادی ۱.۶ برابر ECA و پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها ۲ برابر ECA پرداخت می‌کردند. عمده صنایعی هم که امکان خرید برق آزاد دارند، در همین گروه‌ها قرار می‌گیرند، چون قابلیت کنترل‌پذیری بیشتری دارند.

افشار گرجی افزود: صنایعی که پیش‌تر برق را با نرخ ۱.۶ ECA (حدود ۲,۳۳۰ تومان) می‌خریدند، اکنون به‌جای آن باید رقمی در بازه ۳,۵۰۰ تا ۹,۵۰۰ تومان را به‌علاوه نرخ پایه ۱,۴۴۲ تومان پرداخت کنند. با در نظر گرفتن میانگین نرخ برق بازار آزاد در خرداد (حدود ۶,۵۰۰ تا ۷,۰۰۰ تومان) و اضافه شدن نرخ پایه، صنایع فولادی عملاً به جای ۲,۳۳۰ تومان، رقمی نزدیک به ۸,۰۰۰ تومان می‌پردازند. به این ترتیب، هزینه انرژی (برق و گاز) برای این صنایع نسبت به گذشته ۳ تا ۴ برابر شده است.

وی افزود: در خردادماه، صنایع حدود ۶۰ درصد مدیریت بار می‌شوند و تنها ۴۰ درصد از برق یارانه‌ای منتفع هستند و اگر برای افزایش تولید بخواهند برق مازاد بخرند، باید با همین قیمت‌های بالا از بازار آزاد تأمین کنند.

مسئول کمیته مشترک کمیسیون انرژی و کمیسیون صنعت اتاق ایران در خصوص اثر این افزایش هزینه بر صنایع اظهار کرد: در صنایعی مثل مس، پتروشیمی و پالایشگاه، سهم هزینه برق در قیمت تمام‌شده ناچیز است، اما برای آلومینیوم و فولاد از این موضوع آسیب‌زاست؛ چرا که سهم هزینه انرژی در قیمت تمام‌شده فولاد از ۵ تا ۶ درصد می‌تواند به ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یابد که عدد بسیار قابل‌توجهی است.

انحصار بورس به جای توسعه بازار

افشار گرجی در ادامه و در خصوص میزان اثربخشی بورس انرژی بر رفع ناترازی برق، عملکرد مدل فعلی این بازار را فاقد تأثیرگذاری مثبت ارزیابی کرد؛ اگر بورس انرژی به یک بازار برق کامل (شامل اسپات‌مارکت واقعی و لحظه‌ای) تبدیل می‌شد، شرایط متفاوتی رقم می‌خورد، اما اجرای بند «ب» ماده توسعه هفتم، نوعی انحصار برای بورس انرژی ایجاد کرده است؛ نهادی که شرکتی کاملاً خصوصی با سهامداران غیردولتی است.

منبع: ایراسین