شاخص کل بعد از جنگ ۱۲ روزه چقدر سقوط کرد؟
به گزارش نبض بورس، جنگ ۱۲ روزهای که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ با حمله رژیم صهیونیستی به ایران آغاز شد و تا ۳ تیر ادامه داشت، نهتنها معادلات سیاسی و امنیتی منطقه را تحت تأثیر قرار داد، بلکه بازار سرمایه ایران را نیز وارد یکی از پرتنشترین دورههای خود کرد. توقف ۹ روزه معاملات بورس، افت سنگین شاخص کل پس از بازگشایی و نوسانات شدید ماههای بعد، نشان داد که ریسکهای ژئوپلیتیک چگونه میتوانند مسیر بازار سهام را تغییر دهند.
توقف تاریخی بورس در پی آغاز جنگ
صبح جمعه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، همزمان با آغاز حمله اسرائیل به ایران، بازار سرمایه در تعطیلات پایان هفته بود. روز شنبه ۲۴ خرداد نیز به مناسبت عید سعید غدیر خم بورس تعطیل بود. قرار بود معاملات از یکشنبه ۲۵ خرداد از سر گرفته شود، اما با تشدید درگیریها، فعالیت بازار سهام متوقف شد.
در حالی که طبق روال، بازار سرمایه باید ۲۵ خرداد فعالیت خود را آغاز میکرد، با تصمیم مسئولان و بهمنظور جلوگیری از زیان گسترده سهامداران در شرایط جنگی، معاملات بورس تعلیق شد. این توقف با احتساب تعطیلات هفتگی به ۱۳ روز رسید و در مجموع، بازار سرمایه ۹ روز کاری تعطیل بود.
در این مدت، تنها صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت و تالارهای بازار فیزیکی بورسهای کالا و انرژی فعال بودند تا زنجیره تأمین واحدهای تولیدی مختل نشود.
شاخص کل پیش از جنگ در چه وضعیتی بود؟
آخرین روز کاری پیش از آغاز جنگ، چهارشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ بود. در آن روز شاخص کل بورس تهران در سطح ۲ میلیون و ۹۸۴ هزار و ۶۱۰ واحد قرار داشت. فضای بازار نسبتاً باثبات بود و بسیاری از تحلیلگران انتظار تداوم روند متعادل را داشتند.
شوک بازگشایی؛ اولین واکنش بازار به جنگ
بورس پس از پایان جنگ ۱۲ روزه در ۷ تیرماه بازگشایی شد. مطابق اعلام مسئولان، شرایط بازار در نخستین روز بازگشایی مشابه آخرین روز کاری قبل از تعطیلی ارزیابی میشد، اما اعداد چیز دیگری میگفتند.
شاخص کل در ۷ تیر به سطح ۲ میلیون و ۹۲۲ هزار و ۶۳۰ واحد رسید؛ یعنی افتی بیش از ۶۱ هزار واحدی نسبت به ۲۱ خرداد.
این تازه آغاز مسیر نزولی بازار بود.
ریزش سنگین تا ۱۸ تیر؛ تشدید بیاعتمادی
موج فروش در روزهای بعد شدت گرفت و شاخص کل تا ۱۸ تیرماه به سطح ۲ میلیون و ۶۳۷ هزار و ۵۵۰ واحد سقوط کرد.
این یعنی بازار در کمتر از یک ماه پس از شروع جنگ، حدود ۳۴۷ هزار واحد نسبت به سطح پیش از جنگ افت کرد؛ رقمی که بیانگر خروج گسترده نقدینگی و افزایش نااطمینانی در میان سهامداران بود.
بازگشت موقت امید؛ صعود تا پایان تیر
پس از این افت سنگین، بازار وارد یک دوره اصلاحی مثبت شد. شاخص کل تا ۳۱ تیرماه توانست خود را به سطح ۲ میلیون و ۸۴۳ هزار و ۸۸۰ واحد برساند.
این رشد نشان داد که بخشی از بازار، ریزشهای قبلی را بیشواکنشی تلقی کرده و به ارزندگی برخی نمادها اعتقاد پیدا کرده است.
سقوط دوباره؛ رسیدن به کف ۸ شهریور
اما این روند صعودی پایدار نماند. فشار فروش بار دیگر افزایش یافت و شاخص کل تا ۸ شهریورماه به سطح ۲ میلیون و ۳۹۵ هزار و ۶۹۰ واحد سقوط کرد؛ یکی از پایینترین سطوح سال.
در این مقطع، بازار عملاً تمام رشد مقطعی خود را از دست داده بود و به محدودهای بسیار پایینتر از پیش از جنگ بازگشت.
جهش بزرگ؛ صعود تا ۲۹ دی
پس از ماهها نوسان، از نیمه پاییز روندی قدرتمند در بازار شکل گرفت. شاخص کل وارد یک فاز صعودی پرقدرت شد و در ۲۹ دیماه به سطح ۴ میلیون و ۴۹۱ هزار و ۷۳۰ واحد رسید.
این رشد قابل توجه نشان داد که بازار سرمایه، با وجود شوکهای سیاسی و امنیتی، ظرفیت بازسازی و جذب نقدینگی را دارد؛ بهویژه در شرایط تورمی که داراییهای سرمایهای جذابتر میشوند.
ریزش دوباره تا آستانه جنگ جدید
با افزایش مجدد تنشها و در نهایت توقف بورس در ۹ اسفندماه، شاخص کل به سطح ۳ میلیون و ۷۱۳ هزار و ۹۶۰ واحد عقبنشینی کرد.
این افت دوباره ثابت کرد که ریسکهای سیاسی همچنان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار سرمایه ایران هستند.
جمعبندی؛ جنگ ۱۲ روزه چه اثری بر شاخص کل گذاشت؟
مرور اعداد نشان میدهد که:
- شاخص کل پیش از جنگ: ۲,۹۸۴,۶۱۰ واحد
- کف پس از جنگ (۸ شهریور): ۲,۳۹۵,۶۹۰ واحد
- بیشترین رشد پس از آن (۲۹ دی): ۴,۴۹۱,۷۳۰ واحد
- سطح شاخص در توقف اسفند: ۳,۷۱۳,۹۶۰ واحد
جنگ ۱۲ روزه در وهله نخست یک شوک شدید روانی به بازار وارد کرد، باعث توقف کمسابقه معاملات شد و شاخص کل را وارد مسیر نزولی کرد. با این حال، بازار در ماههای بعد توانست بخش مهمی از افت خود را جبران کند و حتی به سقفهای جدیدی برسد.
واقعیت این است که بازار سرمایه ایران بهشدت به متغیرهای سیاسی و ژئوپلیتیک حساس است. تجربه جنگ ۱۲ روزه بار دیگر نشان داد که «ریسک سیاسی» میتواند در کوتاهمدت شاخص کل را زمینگیر کند، اما در میانمدت، عوامل بنیادین اقتصادی مسیر تازهای برای آن ترسیم میکنند.