به گزارش نبض بورس، مذاکرات میان هیأت‌های ایرانی و آمریکایی در شرایطی برگزار شد که فضای کلی آن تحت تأثیر ۴۰ روز درگیری نظامی و سطح بالای بی‌اعتمادی سیاسی قرار داشت.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با اشاره به نتایج این مذاکرات اعلام کرد:
با وجود دستیابی به تفاهم در برخی موضوعات، اختلافات در چند محور کلیدی مانع از توافق نهایی شد. این محورها شامل:

• برنامه هسته‌ای ایران
• نحوه و زمان‌بندی رفع تحریم‌ها
• پرداخت غرامت جنگ
• نحوه پایان کامل درگیری‌ها
• وضعیت لبنان

وی همچنین تأکید کرد که افزوده شدن موضوعاتی جدید مانند تنگه هرمز، روند مذاکرات را پیچیده‌تر کرده است.

چرا توافق حاصل نشد؟

بررسی روند مذاکرات نشان می‌دهد چند عامل اصلی در شکست گفت‌وگوها نقش داشته‌اند:

1- اختلاف بر سر پرونده هسته‌ای

آمریکا خواستار تعهدات بلندمدت و قابل راستی‌آزمایی درباره عدم حرکت ایران به سمت سلاح هسته‌ای بود، در حالی که ایران بر حفظ حقوق هسته‌ای خود تأکید داشت.

2- چالش رفع تحریم‌ها

یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف، چگونگی و زمان‌بندی لغو تحریم‌ها بود؛ موضوعی که به‌دلیل بی‌اعتمادی طرفین، به نتیجه نرسید.

3- ورود پرونده تنگه هرمز

موضوع تنگه هرمز به‌عنوان یک متغیر جدید وارد مذاکرات شد. آمریکا خواهان بازگشایی بدون قید و شرط این آبراه راهبردی بود، در حالی که ایران بر نقش و منافع خود در این منطقه تأکید دارد.

4- اختلافات منطقه‌ای و موشکی

مسائلی مانند توان موشکی ایران و برخی پرونده‌های منطقه‌ای نیز از دیگر موانع مهم در مسیر توافق بودند.

روایت منابع از داخل مذاکرات

بر اساس گزارش‌ها:

• هیأت آمریکایی تلاش کرده با رفتاری آرام و کنترل‌شده از ایجاد تنش جلوگیری کند
• ایران نیز پیشنهادات مشخص و قابل‌قبولی ارائه داده است
• با این حال، آنچه مانع پیشرفت شد، اختلاف در مسائل کلان و راهبردی بوده است

برخی منابع تأکید دارند که اکنون توپ در زمین آمریکا قرار دارد تا با رویکردی واقع‌بینانه‌تر تصمیم‌گیری کند.

موضع آمریکا پس از مذاکرات

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، پس از پایان مذاکرات اعلام کرد:

• «هیچ نتیجه‌ای حاصل نشد»
• آمریکا با حسن نیت و انعطاف وارد مذاکرات شده است
• پیشنهاد ارائه‌شده، آخرین و بهترین پیشنهاد واشنگتن بوده

وی همچنین مدعی شد: ایران هنوز تعهد کافی برای عدم حرکت به سمت سلاح هسته‌ای ارائه نکرده و باید در این زمینه شفاف‌تر عمل کند.

نقش پاکستان در مذاکرات

پاکستان به‌عنوان میزبان این مذاکرات، تلاش گسترده‌ای برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها انجام داد.

مقامات ارشد این کشور از جمله:

• شهباز شریف (نخست‌وزیر)
• اسحاق دار (وزیر خارجه)
• عاصم منیر (فرمانده ارتش)

در مراحل پایانی مذاکرات نیز برای تداوم گفت‌وگوها تلاش کردند، اما در نهایت موفق به جلوگیری از پایان بدون توافق نشدند.

احتمال ادامه مذاکرات

بر اساس گزارش‌ها:

• احتمال برگزاری دور جدید مذاکرات در یک هفته تا ۱۰ روز آینده وجود دارد
• ممکن است سطح هیأت آمریکایی در دور بعد تغییر کند
• هنوز زمان و مکان دقیق دور بعدی مشخص نشده است

در عین حال، طرف ایرانی تأکید کرده که عجله‌ای برای توافق ندارد و تنها در صورت ارائه پیشنهاد «معقول» از سوی آمریکا، مسیر مذاکرات ادامه خواهد یافت.