حمله مبین یا فجر؛ ضربه کدام شرکت برای پتروشیمی و بورس شدیدتر است؟
به گزارش نبض بورس، پس از حمله روز ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ به شرکت فجر انرژی خلیج فارس در ماهشهر و خروج این مجموعه از مدار خدماترسانی، دو روز بعد، یعنی ۱۷ فروردین، تأسیسات مبین انرژی خلیج فارس در عسلویه هدف حمله قرار گرفت. با توجه به نقش حیاتی مبین در تأمین یوتیلیتی، اکسیژن صنعتی و خوراک گاز مجتمعهای پتروشیمی، اختلال در این شرکت میتواند دامنه وسیعتری از زنجیره تولید، صادرات و اشتغال در صنعت پتروشیمی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
حمله به فجر انرژی خلیج فارس: اختلال محدود به یوتیلیتی
بورس 24: روز ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ شرکت فجر انرژی خلیج فارس در منطقه پتروشیمی ماهشهر هدف حمله قرار گرفت و از مدار خدماترسانی خارج شد. این شرکت یکی از تأمینکنندگان اصلی خدمات یوتیلیتی است و برق، بخار، آب صنعتی و گازهای صنعتی مورد نیاز مجتمعهای پتروشیمی را ارائه میدهد.
در ماهشهر حدود ۲۵ مجتمع پتروشیمی فعال وجود دارد که بخشی از خدمات خود را از فجر انرژی دریافت میکنند. با این حال، خوراک گاز بسیاری از این واحدها از مسیرهای دیگر تأمین میشود و به همین دلیل اختلال در فجر عمدتاً بر خدمات یوتیلیتی اثر گذاشته است.
پیامد اصلی: حمله به فجر انرژی بیشتر عملیات داخلی پتروشیمیها را مختل کرد و اثر آن محدودتر از حمله به مبین است.
حمله به مبین انرژی خلیج فارس: ضربهای حیاتی به زنجیره تولید
دو روز بعد، روز ۱۷ فروردین ۱۴۰۵، شرکت مبین انرژی خلیج فارس در منطقه پارس جنوبی عسلویه هدف حمله قرار گرفت. مبین از مهمترین شرکتهای یوتیلیتی کشور است و نقش حیاتی در پشتیبانی عملیاتی مجتمعهای پتروشیمی عسلویه دارد.
تفاوت مهم مبین با فجر: این شرکت علاوه بر تأمین برق، بخار و آب صنعتی، مسئولیت توزیع اکسیژن صنعتی و خوراک گاز میان مجتمعهای پتروشیمی منطقه را نیز بر عهده دارد.
به همین دلیل، خروج مبین از مدار خدماترسانی میتواند علاوه بر اختلال در یوتیلیتی، جریان خوراک گاز و اکسیژن مورد نیاز مجتمعها را نیز مختل کند.
صنایع و محصولات تحت تأثیر
در منطقه پارس جنوبی دهها مجتمع بزرگ پتروشیمی فعالیت دارند که بخشی از تولیدات صادراتی کشور را تشکیل میدهند.
شرکتهایی مانند پتروشیمی جم، پردیس، پارس، آریاساسول، نوری، زاگرس، بوشهر، کاویان، مرجان و دماوند انرژی وابسته به خدمات زیرساختی این منطقه هستند.
محصولات تولیدی عسلویه شامل:
- متانول، اوره، آمونیاک، اتیلن، پلیاتیلن، پلیپروپیلن
- استایرن مونومر، آروماتیکها (بنزن، تولوئن و زایلنها)، بوتادین و انواع محصولات پلیمری و شیمیایی
همچنین واحد نیترات پتروشیمی شیراز نیز در جریان این حملات آسیب دیده و علاوه بر تولید کودهای ازته، مواد معدنی و مواد ناریه را نیز تولید میکند.
پیامدهای اشتغال
اختلال در فعالیت این زیرساختها تنها محدود به تولید نیست و میتواند بر اشتغال در صنعت پتروشیمی و صنایع پاییندستی نیز اثر بگذارد:
- شاغلان مستقیم: عسلویه حدود ۲۷,۶۰۰ نفر | ماهشهر حدود ۳۳,۵۰۰ نفر
- شاغلان پروژهای: عسلویه ۲۲,۴۰۰ نفر | ماهشهر ۳,۸۲۰ نفر
- مجموع: حدود ۸۷ هزار نفر تحت تأثیر مستقیم
اثر زنجیرهای: برآورد میشود حدود ۱.۲ میلیون نفر در صنایع پاییندستی وابسته به محصولات پتروشیمی مانند پلاستیک، بستهبندی، الیاف مصنوعی، رزینها، قطعات صنعتی، رنگ و مواد شیمیایی تحت تأثیر قرار گیرند.
مقایسه حیاتی بودن حمله به فجر و مبین
| عامل | فجر انرژی | مبین انرژی |
|---|---|---|
| خدمات اصلی | برق، بخار، آب صنعتی | برق، بخار، آب صنعتی، اکسیژن، خوراک گاز |
| دامنه تأثیر | محدود به یوتیلیتی ماهشهر | گسترده، شامل یوتیلیتی، خوراک گاز و اکسیژن عسلویه |
| صنایع متاثر | مجتمعهای پتروشیمی ماهشهر | مجتمعهای پتروشیمی پارس جنوبی + صنایع پاییندستی |
| اهمیت برای صادرات | متوسط | بالا، بخش عمده صادرات پتروشیمی کشور |
| اثر بر بازار سرمایه | محدود | مستقیم و گسترده |
نتیجهگیری: با توجه به نقش حیاتی مبین در خوراک گاز و اکسیژن صنعتی مجتمعها، حمله به این شرکت پیچیدهتر و اثرگذارتر بوده و پیامدهای اقتصادی و صنعتی آن بسیار شدیدتر از فجر است.
پیامد برای بازار سرمایه
- سهام پتروشیمیها و صنایع پاییندستی وابسته به فعالیت عسلویه ممکن است تحت تأثیر مستقیم قرار گیرد.
- زمان بازسازی و بازگشت جریان خوراک گاز و اکسیژن صنعتی، عامل کلیدی پیشبینی روند بازار سرمایه است.
- سرمایهگذاران باید رصد دقیق سهام پتروشیمیهای پارس جنوبی را برای ارزیابی اثر کوتاهمدت و بلندمدت اختلالها مدنظر قرار دهند.