سیلی تاریخ به آمریکا/ در طناب کشی قدرت، آمریکا در تنگه هرمز باخت

به گزارش نبض بورس، دنیای امروز نظاره گر افول برتری رویای آمریکا و ایجاد یک نظم نوین جهانی است. جهانی که در آن آمریکا دیگر تک کشور رهبر اقتصادی-تکنولوژی نبوده و مجبور شده کارزار اقتصاد و قدرت سیاسی را با سایر کشورها شریک شود. وقتی به هیاهو آمریکا و نفوذ آن در مدیا و اذهان جهانی نگاه میکنیم در وهله اول به نظر می آید آمریکا کشوری قوی، قهرمان و پیروز است، آیا به راستی این گذاره صدق میکند یا تنها نقابی خوش رنگ و لعاب اما دروغین برای پوشش افول آمریکا است؟ نقش ایران در بازتعریف قدرت آمریکا و کنترل انرژی چیست؟

آمریکا دیگر اسب سفید بالدار نیست

ادعای پوچ آمریکا که دم از دموکراسی و آزادی میزند دیگر در جامعه بین المللی خریدار ندارد. ظهور پوپولیستی، قطبی شدن سیاست های داخلی و در راس آن روی کار آمدن فردی مانند ترامپ که پرونده فساد اخلاقی او افسار دست اسرائیل است مایه تضعیف دوچندان این کشور شده و شاید نمود علنی آیه شریفه قرآن (سوره رعد آیه 11) باشد: به راستى كه خداوند حال و كار هيچ قوم و مردمى را دگرگون نمى‌كند مگر آن كه آنان آن چه را در درون خودشان دارند دگرگون كنند. 

طنز تلخ رئیس جمهور آمریکا شــعار مرکــزی وی در مبــارزات انتخاباتــی دور اول و دوم ریاســت جمهــوری یعنی بازگردانـدن عظمـت آمریـکا است. بـه گونـه ای کـه او شـکل گیری دولـت اول خـود را لحظـه پایـان افـول آمریـکا نامیـد. این در صورتی است که تنها در دو مورد یعنی اظهارات وی درباره جنگ غزه در اکتبر 2023 و تجاوز به ایران در میانه مذاکرات مهر تاییدی بر سیاست های غاصبانه وی بوده و اقبال اذهان بین المللی برای آمریکای حافظ صلح را با چالش مواجه کرده است.

وقتی تاریخ و بهانه های واهی ریاست جمهوری های آمریکا برای جنگ افروزی را مرور میکنیم تنها یک نتیجه میگیریم: سلطه جویی آمریکا دیگر بر کسی پوشیده نیست!

در هندسه قدرت جهانی، آمریکا باخت

بعد از جنگ جهانی دوم هنگامی که کشورها، عموما کشورهای آمریکا لاتین به دنبال الگویی برای پیشرفت و توسعه بودند، آمریکا و چند کشور غربی تبدیل به نماد موفقیت شدند. از همان زمان با سیاست های دیکته شده از جانب موسسات آمریکایی مانند صندوق بین المللی پول و بانک جهانی آمریکا توانست در تار و پود کشورها نفوذ کرده و فرهنگ آمریکای ابرقدرت را جا بیاندازد. با گذشت زمان و شکست سیاست های اقتصادی دیکته شده از سوی تک قطب قدرت جهان (سیاست هایی مانند دخالت حداقلی دولت و بازار آزاد) این سوال مطرح شد: آیا راه دیگری برای توسعه کشور وجود دارد؟

شاید همین برهه از تاریخ بود که قدرت انحصار از چنگ آمریکا درآمد و چین با یک رویکر کاملا متفاوت توانست مسیر توسعه متفاوتی را پیش روی کشورها بگذارد. چین ثابت کرد شکوفایی کشورها تنها از مسیر اقتصاد لیبرال آمریکا نمیگذرد بلکه هر کشور با توجه به فرهنگ، ارزش ها و نقش موثر دولت مرکزی میتواند در بستر زمان به توسعه یافتگی برسد. 

کارنامه وزارت اقتصاد/ از جذب سرمایه‌گذاری تا سهام عدالت

در ادامه حتما بخوانید

به گفتته محققان ظهور بازیگران دیگر مانند چین، روسیه و اتحادیه اروپا که رقیب آمریکا هستند باعث شده تا این کشور دیگر تنها پرچم دار موفقیت نباشد. کشورهای مذکور در زمینه های زیر توانستند گوی سبقت را از ایالات متحده ربوده و ثابت کنند راه های دیگری برای شکوفایی کشورها وجود دارد.

• چین: رشـد اقتصـادی پیوسـته و سـرمایه گذاری گسـترده در زیرسـاخت هـای ملـی، منطقـه ای و حتـی جهانـی
• روسیه: بازگشـت بـه صحنـه قـدرت سـخت و اسـتفاده از ابزارهــای نظامــی و انــرژی نوین
• اتحادیه اروپا: تــلاش بــرای شــکل دهی بــه هویــت و راهبـرد مسـتقل

ایران حباب آرزوی آمریکا را ترکاند

تازه ترین دست درازی آمریکا حمله میان مذاکرات به ایران و دست برادری دادن به اسرائیل است. این کارزار نظامی که با هدف زمین زدن رژیم حاکم  و تجزیه کشور عزیزمان طراحی شده بود با شکست رو به رو شد. هوشمندی و ابتکار عمل ایران در مقابله با این تجاوز توانسته درس مهمی به آمریکا، اسرائیل و کشورهای جهان بدهد؛ و آن چیزی نیست جز کنترل نبض انرژی جهان با تنگه هرمز.

هدف اولیه ترامپ در دوره ریاست جمهوری خود رسیدن به قیمت 50 دلار بود اما  در نتیجه این رزم قدرت، قیمت نفت از ابتدای جنگ رمضان جهشی بیش از 30 دلاری را تجربه کرده و حتی از مرز 100 دلار نیز فراتر رفته است. بنا به گزارشات رسمی ۲۱ میلیون بشکه عبوری از تنگه هرمز را نمیتوان با ذخایر استراتژیک و حتی مسیرهای دیگر مانند دریای سرخ جبران کرد. همچنین با بسته شدن هوشمندانه تنگه هرمز، صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس با کاهش روزانه 8 تا 10 میلیون بشکه مواجه گردید و  عراق به دلیل تکمیل ظرفیت ذخیره‌سازی، تولید در میادین بزرگ خود را متوقف کرد و کویت نیز تولید را به نیاز داخلی محدود ساخته است. حتی اقدام بی‌سابقه کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در آزادسازی 400 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک، نتوانست مانع از تثبیت قیمت نفت در بالای محدوده 100 دلار شود. لذا انتظار برای کاهش قیمت نفت بدون اجازه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز امری محال است.

سلاح مهم است یا آنکه سلاح را به دست میگیرد؟

به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال، یواس‌اس جرالد آر. فورد به عنوان بزرگ‌ترین شناور جنگی آمریکا (بزرگترین ناو هواپیما بر در کره زمین) از ژوئن سال گذشته در دریا به سر می‌برد. این ناو ابتدا مأموریت حضور در مدیترانه را داشت، اما در ماه اکتبر به کارائیب هدایت شد تا در عملیات توقیف نفتکش‌ها و تحرکات مرتبط با ونزوئلا مشارکت کند. سپس در ماه‌های اخیر، تصمیم دولت آمریکا برای تمدید دوباره مأموریت، مسیر این ناو را به سوی خاورمیانه و حمایت از گزینه‌های احتمالی علیه ایران تغییر داد. هیاهوی ورود این ناو که نماد قدرت نظامی آمریکا و ابزاری برای باجگیری سیاسی و سر تعظیم فرود آوردن دولت ها است همچون شعله ای کم سو در بدو ورود به آب های خلیج فارس خاموش شد. 

از منظر تخصصی یادداشت یعقوب زهدی -عضوهیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی- زوایای جالبی از قدرت نظامی و ژئوپلتیکی ایران را روشن میسازد.

به کفته وی اشتباه بزرگتر امریکا این بود که با تهاجم به ایران (جنگ رمضان) جمهوری اسلامی ایران را از قدرت منطقه ای به قدرت جهانی تبدیل کرد. زیرا کشوری  که همزمان با دو قدرت هسته ای ‌که از نظر نظامی و تسلیحات و تجهیزات از بالاترین تکنولوژی دنیا برخوردارند مقابله نموده و در اهدافشان ناکام گذاشته و آنهارا عقب براند، در تراز ابرقدرتی دنیا قرار می گیرد.

همچنین پایگاه های امریکا در منطقه علاوه بر اینکه از نظر عملیاتی از رده خارج شده اند و به این زودی قابل بازسازی نیستند، فلسفه وجودی خود را نیز از دست داده اند زیرا موجودیت آن پایگاه ها برای دفاع از کشورهای عربی میزبان و حفاظت از منافع امریکا بوده ولی در جنگ رمضان نه تنها نتوانستند از آن کشورها دفاع کنند بلکه اهداف خود امریکا را هم محقق نکردند.

• جنگ رمضان قدرت ملی ایران را معتبرسازی کرد و تسلط ایران را بر خلیج فارس و تنگه هرمز به اثبات رساند و این بدان معنی است که هیچگونه سیستم امنیتی بدون حضور محوری ایران در حوزه خلیج فارس قابل شکل گیری نیست.

برای افول باور آمریکای شکست ناپذیر همان بس که حتی ناوهای جنگی، تهدیدهای نظامی و توئیت های مضحکانه رئیس جمهور آن نتوانسته ایران را به زانو درآروده و به دنیا نوید بدهد آمریکا نیز میتواند شکست بخورد.

در نهایت باید گفت ضامن تنگه هرمز که 25 درصد انرژی جهان از آن میگذرد در دست ایران مقتدر است. ایران ضمن به رخ کشیدن توانمندی‌های خیره‌کننده راهبردی و موشکی خود و ابتکار عمل در جنگ رمضان در صدد تثبیت یک معادله اقتصادی جدید بر پایه همگرایی‌های منطقه‌ای است.