بازار نفت در شوک جنگ؛ آیا قیمت نفت به ۱۲۰ دلار می‌رسد؟

به گزارش نبض بورس، بازار جهانی نفت در روزهای اخیر تحت تأثیر تنش‌های نظامی میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی با نوسانات شدیدی مواجه شده است. قیمت نفت برنت که تا سطح ۸۴ دلار در هر بشکه افزایش یافته بود، در حالی در این محدوده نوسان می‌کند که اختلال در تردد نفتکش‌ها و نگرانی از کمبود عرضه، چشم‌انداز بازار انرژی را مبهم‌تر از همیشه کرده است.

نوسان نفت در اوج تنش‌های منطقه‌ای

در معاملات اخیر بازار جهانی انرژی، قیمت نفت خام برنت با یک دلار و ۱۴ سنت معادل ۱.۳۳ درصد کاهش، به ۸۴ دلار و ۲۷ سنت در هر بشکه رسید و قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با یک دلار و ۴۶ سنت معادل ۱.۸ درصد کاهش، به ۷۹ دلار و ۵۵ سنت در هر بشکه رسید.

معاملات روز گذشته نفت با ۵ درصد افزایش بسته شده بود. در چهار جلسه معاملات گذشته از زمان شروع جنگ، قیمت نفت برنت ۱۸ درصد و قیمت نفت خام آمریکا ۲۱ درصد افزایش یافته است.

کاهش قیمت نفت در معاملات اخیر در پی وعده دولت آمریکا برای مداخله در بازار معاملات آتی و صدور معافیت‌های واشنگتن به پالایشگاه‌های هندی برای خرید نفت خام روسیه رخ داده است.

قیمت نفت به بالاترین سطح ۱۹ ماهه رسید | بزرگ‌ترین جهش هفتگی نفت در ۴ سال گذشته

در ادامه حتما بخوانید

گره خوردن بازار انرژی با بحران خاورمیانه

افزایش تنش‌های نظامی در منطقه خلیج فارس باعث شده یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان با مشکلات جدی روبه‌رو شود. اختلال در تردد کشتی‌ها و کاهش تولید برخی کشورهای منطقه، نگرانی‌ها درباره عرضه نفت را افزایش داده است.

در چنین فضایی، بازارهای مالی نسبت به هر خبر سیاسی واکنش سریع نشان می‌دهند و همین موضوع نوسان قیمت نفت را تشدید کرده است.

معافیت‌های آمریکا و واکنش پالایشگاه‌ها

برای کاهش محدودیت‌های عرضه فیزیکی که باعث شده پالایشگاه‌ها، به ویژه در آسیا، به کاهش پالایش سوخت اقدام کنند، وزارت خزانه‌داری آمریکا به شرکت‌ها معافیت‌هایی برای خرید نفت تحریم شده روسیه صادر کرد.

پس از ماه‌ها فشار برای توقف خرید نفت روسیه، منابع آگاه گفتند که اولین معافیت‌ها به پالایشگاه‌های هندی داده شد و این پالایشگاه‌ها با خرید میلیون‌ها بشکه محموله نفت خام روسیه به این اقدام پاسخ داده‌اند.

این موضوع باعث شد بخشی از نگرانی‌های بازار کاهش پیدا کند و قیمت نفت کمی عقب‌نشینی کند، هرچند تحلیلگران هشدار می‌دهند که بازار انرژی هنوز شکننده است.

طرح جنجالی ترامپ برای اسکورت نفتکش‌ها

در واکنش به تنش‌های منطقه‌ای، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده دولت قصد دارد از طریق شرکت مالی توسعه بین‌المللی آمریکا پوشش بیمه‌ای برای تجارت دریایی فراهم کند و در صورت لزوم نفتکش‌ها را با اسکورت نظامی همراهی کند.

ترامپ این موضوع را در شبکه اجتماعی تروث سوشال مطرح کرد و مدعی شد این اقدام می‌تواند امنیت مسیرهای انرژی را تضمین کند.

با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند هنوز سازوکار عملی اجرای این طرح مشخص نشده و ابهام‌های زیادی درباره آن وجود دارد. پرسش اصلی این است که چگونه قرار است تمام کشتی‌هایی که از دریای عرب وارد خلیج عمان می‌شوند و سپس از تنگه هرمز عبور می‌کنند، تحت پوشش امنیتی قرار بگیرند.

نگرانی شرکت‌های کشتیرانی از ریسک حملات

فعالان صنعت حمل‌ونقل دریایی می‌گویند وضعیت فعلی برای کشتی‌ها بسیار پرریسک است. به گفته مدیران برخی شرکت‌های کشتیرانی، امنیت خدمه و محموله‌ها در معرض تهدید قرار دارد و بازار نیازمند راهکارهای فوری در حوزه بیمه و امنیت دریایی است.

با وجود پیشنهاد اسکورت نظامی، بسیاری از مالکان کشتی همچنان محتاط هستند؛ زیرا حملات نامتقارن مانند استفاده از پهپادها یا قایق‌های تندرو همچنان تهدید جدی محسوب می‌شود.

چالش بزرگ بیمه کشتی‌ها

کارشناسان حوزه بیمه دریایی نیز معتقدند اجرای سریع طرح آمریکا با موانع زیادی روبه‌رو خواهد شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد دولت آمریکا در حال مذاکره با شرکت‌های بیمه برای طراحی سازوکاری جهت پوشش ریسک کشتی‌ها در تنگه هرمز است.

با این حال، برخی تحلیلگران امنیت دریایی می‌گویند تأمین امنیت کامل برای همه کشتی‌ها به تعداد بسیار زیادی ناو جنگی و تجهیزات نظامی نیاز دارد؛ موضوعی که اجرای چنین طرحی را پیچیده می‌کند.

تجربه باب‌المندب؛ هشداری برای بازار نفت

کارشناسان همچنین به تجربه ناامن بودن تنگه باب‌المندب اشاره می‌کنند؛ مسیری که در سال‌های اخیر بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت و حتی حضور نیروهای ائتلاف نیز نتوانست امنیت کامل مسیر را تضمین کند.

همین تجربه باعث شده بسیاری از تحلیلگران نسبت به موفقیت طرح جدید آمریکا تردید داشته باشند.

افزایش صادرات نفت ایران در اوج بحران

در شرایطی که برخی تولیدکنندگان خلیج فارس تولید خود را کاهش داده‌اند، داده‌های مؤسسات ردیابی نفتکش نشان می‌دهد ایران همچنان با حجم بالایی نفت بارگیری می‌کند.

بر اساس این گزارش‌ها، میزان بارگیری نفت ایران در روزهای اخیر چند برابر متوسط معمول شده و همین موضوع توجه فعالان بازار انرژی را جلب کرده است.

تغییر مسیر خریداران آسیایی

برخی واردکنندگان بزرگ نفت برای کاهش ریسک تأمین انرژی به دنبال منابع جایگزین رفته‌اند.

گزارش‌ها نشان می‌دهد پالایشگاه‌های هند خرید نفت از روسیه را افزایش داده‌اند. هند بخش قابل توجهی از نفت مورد نیاز خود را از خاورمیانه و از مسیر تنگه هرمز تأمین می‌کند و به همین دلیل نسبت به اختلال در عرضه بسیار حساس است.

در همین حال، نفت اورال روسیه که پیش‌تر با تخفیف نسبت به نفت برنت معامله می‌شد، اکنون حتی با قیمتی بالاتر برای تحویل ماه‌های آینده فروخته می‌شود؛ نشانه‌ای از اینکه در شرایط بحران، دسترسی به نفت اهمیت بیشتری نسبت به قیمت پیدا می‌کند.

هشدار درباره جهش قیمت نفت

همزمان قراردادهای آتی نفت آمریکا رشد قابل توجهی را تجربه کرده و به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۴ رسیده است.

تحلیلگران بانک جی‌پی مورگان هشدار داده‌اند اگر تنش‌های منطقه‌ای بیش از چند هفته ادامه پیدا کند، احتمال پر شدن مخازن نفت در خلیج فارس و توقف تولید برخی کشورها وجود دارد.

در چنین سناریویی، قیمت نفت برنت می‌تواند حتی تا محدوده ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش پیدا کند.

جمع‌بندی
بازار جهانی نفت در شرایطی قرار گرفته که هر تحول سیاسی در خاورمیانه می‌تواند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد. در حالی که قیمت نفت فعلاً در محدوده ۸۴ دلار نوسان می‌کند، نگرانی درباره اختلال در عرضه و امنیت مسیرهای انرژی باعث شده بسیاری از تحلیلگران از احتمال جهش شدید قیمت نفت در صورت ادامه بحران سخن بگویند.