مروری بر شامخ آذر ۱۴۰۴؛ عبور از رکود با طعم تورم سنگین

به گزارش نبض بورس، شامخ خرده‌فروشی در آذر ۱۴۰۴ به ۵۸.۸۲ واحد رسید و از مرز رکود عبور کرد و نشان داد رشد قابل توجهی در سفارش‌ها و فروش، از افزایش تحرک در بازار جریان داشته است.
اما در سوی دیگر، شاخص قیمت خرید مواد اولیه با ثبت عدد ۹۱.۱۸ رکوردی کم‌سابقه بر جای گذاشت. در نهایت میتوان گفت بازار اگرچه از رکود فاصله گرفته، اما فشار تورمی سنگین همچنان بر دوش خرده‌فروشان سنگینی می‌کند.

شاخص مدیران خرید به ۵۸.۸۲ رسید؛ اما فشار هزینه‌ها رکورد زد

شامخ خرده‌فروشی در آذر ۱۴۰۴ از مرز رکود عبور کرد و به ۵۸.۸۲ واحد رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد فعالیت واحدهای صنفی نسبت به آبان افزایش یافته است. با این حال، ثبت عدد ۹۱.۱۸ برای قیمت خرید مواد اولیه تصویری متفاوت از واقعیت بازار ترسیم می‌کند؛ بازاری که از رکود فاصله گرفته اما زیر فشار تورم نفس می‌کشد.

گزارش جدید اتاق اصناف ایران از شاخص مدیران خرید (PMI) خرده‌فروشی نشان می‌دهد اگرچه سمت تقاضا تقویت شده، اما هزینه‌ها با سرعت بیشتری در حال افزایش‌اند؛ وضعیتی که می‌تواند حاشیه سود واحدهای صنفی را تحت فشار قرار دهد.

شامخ چیست و چرا برای بازار سرمایه مهم است؟

«شامخ» یا شاخص مدیران خرید، یک نماگر پیش‌نگر اقتصادی است که عددی بین صفر تا ۱۰۰ دارد.
مرز ۵۰ واحد خط تفکیک رکود و رونق محسوب می‌شود:

• بالای ۵۰ = بهبود نسبت به ماه قبل

• زیر ۵۰ = کاهش فعالیت

اهمیت این شاخص برای فعالان بازار سرمایه در آن است که قبل از انتشار آمار رسمی، سیگنال تغییر روند در اقتصاد را مخابره می‌کند.

عبور از رکود؛ رشد ۱۲ درصدی شامخ در یک ماه

عدد شامخ کل خرده‌فروشی از ۵۲.۵ در آبان به ۵۸.۸۲ در آذر رسیده؛ رشدی ۱۲.۰۴ درصدی.

اما نکته کلیدی اینجاست:
شامخ تغییر نسبت به ماه قبل را می‌سنجد، نه سطح مطلق رونق را. بنابراین ۵۸.۸۲ به معنای رونق عمیق نیست، بلکه نشان می‌دهد سرعت فعالیت‌ها افزایش یافته است.

شاخص تجمیعی پنج مؤلفه اصلی نیز ۵۰.۵۹ ثبت شده؛ یعنی بازار هنوز در مرز ثبات حرکت می‌کند و فاصله معناداری با رونق پایدار دارد.

نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو چه شد؟

در ادامه حتما بخوانید

انفجار سفارش‌ها و فروش؛ تقاضا برگشت؟

دو مؤلفه مهم شامخ در آذر جهش قابل توجهی داشتند:

• سفارشات جدید: از ۳۵ به ۶۴.۷۱ (رشد ۸۴.۸۹٪)

• میزان فروش: از ۴۲.۵ به ۶۴.۷۱ (رشد ۵۲.۲۶٪)

این اعداد نشان می‌دهد در آذرماه افزایش تقاضا در بازار خرده‌فروشی شکل گرفته است.
اما پرسش اصلی این است: این رشد واقعی است یا ناشی از تعدیل‌های قیمتی و انتظارات تورمی؟

رکورد تاریخی هزینه‌ها؛ قیمت خرید به ۹۱.۱۸ رسید

مهم‌ترین هشدار گزارش شامخ آذر ۱۴۰۴ مربوط به سمت هزینه‌هاست.

شاخص «قیمت خرید مواد اولیه» به عدد ۹۱.۱۸ رسیده؛ بالاترین مقدار میان مؤلفه‌های اصلی. این یعنی تقریباً اکثر فعالان صنفی افزایش هزینه تأمین کالا را گزارش کرده‌اند.

در مقابل، شاخص «قیمت فروش» ۷۶.۴۷ ثبت شده که نسبت به آبان کاهش داشته است یعنی هزینه‌ها سریع‌تر از قیمت فروش رشد کرده‌اند.
این شکاف، نشانه فشردگی حاشیه سود و فشار بر سرمایه در گردش واحدهای خرده‌فروشی است.

در شرایط تورم بالا و نوسان نرخ ارز، این وضعیت می‌تواند به کاهش سودآوری و حتی خروج برخی واحدهای کوچک از بازار منجر شود.

افت موجودی و کاهش استخدام؛ احتیاط در بازار

چند شاخص کلیدی سیگنال محافظه‌کاری می‌دهند:

• موجودی مواد اولیه: کاهش از ۵۰ به ۴۴.۱۲

• موجودی محصول نهایی: افت به ۳۸.۲۴

• شاخص استخدام: کاهش از ۵۲.۵ به ۴۱.۱۸

کاهش موجودی می‌تواند ناشی از رشد فروش باشد، اما همزمان می‌تواند نشان‌دهنده احتیاط در خرید به دلیل نااطمینانی قیمتی باشد.

افت استخدام نیز نشان می‌دهد فعالان صنفی هنوز به تداوم رونق اطمینان ندارند.

زنجیره تأمین کند شد؛ صادرات همچنان ضعیف

شاخص سرعت تحویل سفارش از ۶۰ به ۴۴.۱۲ کاهش یافته؛ افتی ۲۶ درصدی که می‌تواند به اختلال در زنجیره تأمین اشاره داشته باشد.

صادرات نیز با ثبت عدد ۴۱.۱۸ همچنان زیر مرز ۵۰ است؛ بنابراین خرده‌فروشی ایران در آذرماه عمدتاً وابسته به بازار داخلی بوده است.

انتظارات؛ امید هست، اما کمتر از قبل

شاخص انتظارات ماه آینده ۶۴.۷۱ ثبت شده، اما نسبت به آبان (۷۲.۵) کاهش یافته است.

این افت نشان می‌دهد خوش‌بینی فعالان صنفی نسبت به آینده کاهش یافته و نگرانی از تداوم تورم و افزایش هزینه‌ها پابرجاست.

شامخ آذر سیگنال خروج از رکود می‌دهد، اما برای تثبیت رونق، اقتصاد نیازمند مهار هزینه‌های تأمین و کاهش نااطمینانی‌های کلان است.