به گزارش نبض بورس، با تصویب دستورالعمل فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی با درآمد ثابت، بار دیگر بحث کارآمدی این ابزار مالی در شرایط تورمی و تحریمی کشور داغ شده است؛ ابزاری که قرار است هم به حفظ قدرت خرید مردم کمک کند و هم منابع ارزی را به سمت تولید صادرات‌محور هدایت کند.

دو چالش کلیدی صندوق‌های ارزی

بررسی‌ها نشان می‌دهد این صندوق‌ها با دو مانع مهم برای جلب اعتماد عمومی مواجه‌اند:

مسئله نقدشوندگی و شفافیت قیمت
اگر قیمت‌گذاری دارایی‌های ارزی در فضای غیرشفاف و دستوری انجام شود، ریسک بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران افزایش می‌یابد. تجربه بازار ارز چندنرخی نشان داده نبود قیمت واقعی، مانعی جدی برای استقبال مردم است.

قابل معامله نبودن صندوق‌ها
صندوق‌هایی که صرفاً بر مبنای «صدور و ابطال» فعالیت کنند و امکان معامله روزانه در بازار نداشته باشند، جذابیت خود را برای سرمایه‌گذاران خرد از دست می‌دهند. کارشناسان بازار معتقدند تنها صندوق‌های قابل معامله (ETF) با قیمت شفاف می‌توانند اعتماد عمومی را جلب کنند.

 سود مهم است، اما کافی نیست

برخلاف تصور رایج، نرخ سود بالا شرط اصلی موفقیت صندوق‌های ارزی نیست. حتی صندوقی با سود حداقلی یا نزدیک به صفر، در صورت برخورداری از شفافیت، نقدشوندگی بالا و سازوکار روشن، می‌تواند به پناهگاهی برای حفظ ارزش دارایی مردم در برابر تورم تبدیل شود.

تورم بالا و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران

در شرایطی که تورم به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده، تمایل به سرمایه‌گذاری مولد کاهش یافته و تمرکز مردم به سمت حفظ قدرت خرید از طریق طلا، ارز و دارایی‌های امن رفته است. در چنین فضایی، صندوق‌های ارزی تنها زمانی موفق خواهند بود که جایگزینی امن، شفاف و قابل اعتماد برای نگهداری مستقیم ارز باشند.

تجربه‌های تلخ گذشته، مانع اعتماد امروز

سابقه ناموفق برخی ابزار‌های ارزی و تسویه‌های ریالی با نرخ‌های دستوری، باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاران نسبت به سپردن دارایی ارزی خود به نهاد‌های رسمی محتاط باشند. از همین رو، انتظار ورود دلار‌های خانگی به این صندوق‌ها چندان واقع‌بینانه نیست.

 جمع‌بندی

صندوق‌های ارزی می‌توانند در تئوری ابزاری مفید برای اقتصاد باشند، اما در عمل موفقیت آنها وابسته به شفافیت قیمت، قابلیت معامله روزانه و اعتماد عمومی است؛ در غیر این صورت، این ابزار نیز ممکن است به سرنوشت برخی طرح‌های نمایشی گذشته دچار شود.