طلای جهان به شرق چرخید؛ ایران بالاتر از روسیه و آلمان در فهرست پنج کشور اول

به گزارش نبض بورس، نقشه تازه بازار جهانی طلا نشان می‌دهد وزن تقاضا به‌طور معناداری از غرب به شرق منتقل شده و اقتصاد‌های آسیایی به محور اصلی این بازار تبدیل شده‌اند؛ در این میان، نام ایران نیز در فهرست پنج کشور نخست از نظر تقاضای طلا قرار گرفته است؛ جایگاهی که فراتر از انتظار بسیاری از تحلیلگران ارزیابی می‌شود.

بر اساس داده‌های جدید مربوط به سال ۲۰۲۵، چین و هند همچنان پیشران اصلی تقاضای فیزیکی طلا هستند و فاصله محسوسی با سایر کشور‌ها ایجاد کرده‌اند. اما نکته قابل‌توجه، حضور ایران در کنار این غول‌ها و جلوتر از اقتصاد‌هایی مانند روسیه و آلمان است؛ موضوعی که ریشه‌های آن را باید در ساختار اقتصاد داخلی و رفتار سرمایه‌ای خانوار‌ها جست‌و‌جو کرد.

آسیا؛ تعیین‌کننده مسیر آینده طلا

افزایش تقاضای طلا در کشور‌های آسیایی، نشانه‌ای از تفاوت نگاه شرق و غرب به این فلز گران‌بهاست. در حالی که در اقتصاد‌های توسعه‌یافته، طلا بیشتر نقش یک ابزار مالی یا پوشش ریسک محدود را ایفا می‌کند، در بسیاری از کشور‌های آسیایی، طلا همچنان جایگاه «دارایی ذخیره‌ای» و پشتوانه حفظ ارزش را دارد.

همین تفاوت نگرش باعث شده بخش بزرگی از تقاضای جهانی طلا از سوی کشور‌هایی شکل بگیرد که با نااطمینانی‌های ارزی، تورمی یا ژئوپلیتیک مواجه‌اند.

ایران؛ طلا به‌جای مصرف، ابزار مدیریت ریسک

قرار گرفتن ایران در میان پنج خریدار بزرگ طلا بیش از آنکه نشانه رشد مصرف باشد، بازتابی از رفتار محافظه‌کارانه سرمایه‌گذاران و خانوار‌ها است. در اقتصاد ایران، طلا صرفاً یک کالای زینتی محسوب نمی‌شود، بلکه یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزار‌های حفظ ارزش دارایی در برابر تورم و نوسانات ارزی است.

سکه و شمش طلا سهم قابل‌توجهی از این تقاضا را تشکیل می‌دهند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش عمده خرید‌ها با نگاه میان‌مدت و بلندمدت انجام می‌شود، نه با هدف نوسان‌گیری کوتاه‌مدت.

نقش بانک مرکزی در تقویت ذخایر طلایی

در کنار تقاضای خانوارها، افزایش توجه بانک‌های مرکزی – از جمله بانک مرکزی ایران – به طلا نیز یکی از متغیر‌های اثرگذار بازار است. تقویت ذخایر طلایی، بخشی از راهبرد تنوع‌بخشی به دارایی‌ها و کاهش وابستگی به ارز‌های پرریسک تلقی می‌شود؛ اقدامی که می‌تواند در مدیریت انتظارات تورمی و افزایش تاب‌آوری اقتصاد نقش داشته باشد.

 پیامد‌ها برای بازار داخلی طلا

افزایش تقاضای طلا در ایران، پیام دوگانه‌ای برای بازار داخلی دارد. از یک‌سو، نشان می‌دهد طلا همچنان در صدر دارایی‌های مورد اعتماد جامعه قرار دارد؛ و از سوی دیگر، می‌تواند در دوره‌های خبری و سیاسی، دامنه نوسانات قیمتی را تشدید کند. با این حال، تجربه سال‌های اخیر نشان داده بخش بزرگی از این تقاضا ماهیتی پایدار دارد و در زمان اصلاح قیمت‌ها، کمتر دچار رفتار‌های هیجانی می‌شود.

جمع‌بندی

نقشه تقاضای جهانی طلا در سال ۲۰۲۵ به‌روشنی از چرخش بازار به سمت آسیا حکایت دارد؛ چرخشی که ایران نیز سهم قابل‌توجهی از آن را به خود اختصاص داده است. حضور ایران در میان پنج خریدار بزرگ جهان، نشان می‌دهد طلا همچنان ستون مهمی در سبد دارایی ایرانی‌هاست؛ نه به‌عنوان کالای لوکس، بلکه به‌عنوان سپر محافظ ارزش در برابر نااطمینانی‌های اقتصادی.