شیوه محاسبه قیمت طلای خام

به گزارش نبض بورس، بهای واقعی طلای خام در بازار ایران فارغ از نظام عرضه و تقاضا داخلی تحت تأثیر سه رکن اصلی است: قیمت جهانی طلا، نرخ دلار و عیار. در این گزارش به تشریح دقیق تأثیر هر یک از این پارامتر‌ها بر بازار داخلی پرداخته و ضمن محاسبه نرخ واقعی طلای ۲۴ عیار با به‌روزترین نرخ‌های میدانی از بازار‌های جهانی و داخلی، آخرین نرخ اعلامی توسط اتحادیه صنف فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر، نقره و سکه تهران را مورد ارزیابی قرار می‌دهیم.

عیار، معیاری برای تعیین خلوص طلا

عیار، مقیاس سنجش خلوص طلا است. اگرچه خلوص طلا در بازار‌های جهانی بر مبنای سیستم ۱۰۰۰ واحدی تعیین می‌شود، اما در ایران روش ۲۴ واحدی (عیار) رایج‌تر است.

بر این اساس، طلای ۲۴ عیار، خالص‌ترین طلای ممکن با خلوص ۹۹۹.۹ قسمت از ۱۰۰۰ قسمت بوده و تنها شامل ۰.۱ گرم ناخالصی در هر ۱۰۰۰ گرم طلا است و دارای خلوص ۹۹.۹۹ درصدی است.

از طرف دیگر، طلای ۱۸ عیار که رایج‌ترین عیار در ساخت زیورآلات در بازار طلای ایران است در هر ۱۰۰۰ گرم طلا دارای ۷۵۰ گرم طلای خالص بوده که خود معادل خلوص ۷۵ درصدی است؛ این نسبت مستقیماً از تقسیم ۱۸ بر ۲۴ به دست می‌آید.

علاوه بر عیار، در بازار ایران با مفهومی به نام «مظنه» نیز رو‌به‌رو هستیم. مظنه معادل یک مثقال (۴.۶۰۸ گرم) طلای ۱۷ عیار (با خلوص تقریبی ۷۰.۵ درصد) بوده و به عنوان یک واحد سنجش قیمت در کنار قیمت هر گرم طلای ۱۸ یا ۲۴ عیار مطرح است.

بررسی بهای جهانی طلا

بهای جهانی طلا، که یکی از عوامل کلیدی قیمت‌گذاری داخلی است، به طور استاندارد بر حسب دلار و برای هر اونس طلای خالص (۹۹.۹۹ درصد یا ۲۴ عیار) گزارش می‌شود.

در اینجا لازم است درباره واحد اونس موردی را یادآور شد. برای اندازه‌گیری وزن فلزات گران‌بها، یعنی طلا، نقره، پلاتین، رودیم و پالادیم از اونس بین‌المللی تروا استفاده می‌شود که معادل ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است و به اختصار اونس نامیده می‌شود.

در این میان، باید به واحد «اونس بین‌المللی تروا» که در بازار معمولاً به اختصار «اونس» نامیده می‌شود، اشاره کرد.

در بازار‌های جهانی به ویژه اروپا و آمریکا برای اندازه‌گیری وزن فلزات گران‌بها (از جلمه طلا، نقره و پلاتین)، از اونس بین‌المللی تروا استفاده می‌شود که دقیقاً معادل ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است که متفاوت از ضریب تبدیل اونس معمولی به گرم در سایر موارد است.

بر اساس آخرین داده‌های بازار‌های جهانی، معاملات پایانی طلا در روز جمعه ۲۶ دی ۱۴۰۴ (۱۶ ژانویه ۲۰۲۶)، در محدوده ۴۵۹۵ دلار (دقیقاً ۴۵۹۴ دلار و ۸۳ سنت) به ازای هر اونس بسته شده است.

بررسی نرخ دلار در بازار ایران

بررسی میدانی در ساعت ۱۲ روز یکشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۴ از بازار ارز خیابان فردوسی نشان می‌دهد که در این تاریخ هر اسکناس دلار در صرافی ملی ایران در محدوده قیمت ۱۴۲ هزار و ۵۰۰ تومان به متقاضیان فروخته شده است.

این در حالی است که نرخ سایر صرافی‌ها و دلالان ارز حاضر در خیابان فردوسی (از میدان فردوسی تا خیابان منوچهری) یک تا ۳ هزار تومان بالاتر از صرافی ملی بود.

محاسبه نرخ واقعی هر گرم طلا

هر گرم طلای ۲۴ عیار در بازار ایران از حاصلضرب قیمت جهانی طلا (بر حسب دلار به ازای هر اونس) در نرخ دلار آزاد در بازار ایران، سپس تقسیم بر ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ (ضریب تبدیل اونس به گرم) به دست می‌آید. البته نهایتا باید حداقل ۴ درصد به‌عنوان کارمزد و تعرفه واردات و از این قبیل هزینه‌ها به این نرخ اضافه شود؛ بنابراین هر گرم طلای ۲۴ عیار با اونس ۴۵۹۴ دلار و ۸۳ سنتی و دلار ۱۴۲ هزار و ۵۰۰ تومانی برابر است با ۲۱ میلیون و ۸۹۳ هزار و ۱۷۳ تومان که این مبلغ برای دلار ۱۴۵ هزار تومانی به عدد ۲۲ میلیون و ۲۷۷ هزار و ۲۶۴ تومان می‌رسد که اگر از ۴ درصد کارمزد و تعرفه واردات طلا صرف نظر کنیم این اعداد به ترتیب برابر ۲۱ میلیون و ۱۷ هزار تومان برای دلار ۱۴۲ هزار و ۵۰۰ تومانی و ۲۱ میلیون و ۳۸۵ هزار تومان برای دلار ۱۴۵ هزار تومانی خواهد بود.

برای بدست آوردن بهای هر گرم طلای خام ۱۸ عیار کافی است نرخ‌های فوق را در عدد ۰.۷۵ ضرب کنیم تا به ترتیب به عدد ۱۶ میلیون و ۴۱۹ هزار تومان به ازای دلار ۱۴۲ هزار و ۵۰۰ تومانی و عدد ۱۶ میلیون و ۷۰۷ هزار تومانی به ازای دلار ۱۴۵ هزار تومانی برسیم و اگر از ۴ درصد کارمزد و تعرفه واردات طلا صرف نظر کنیم این اعداد به ترتیب برابر ۱۵ میلیون و ۷۶۲ هزار تومان برای دلار ۱۴۲ هزار و ۵۰۰ تومانی و ۱۶ میلیون و ۳۸ هزار تومان برای دلار ۱۴۵ هزار تومانی خواهد بود.

قیمت طلا و آخرین تغییرات آن بر اساس اعلام اتحادیه

نرخ اعلامی توسط اتحادیه طلای تهران حاکی از ارزش ۲۰ میلیون و ۳۵ هزار تومانی هر گرم طلای خام ۲۴ عیار است که با محاسبات فوق فاصله قابل توجه و معناداری دارد.

حال بازار طلا در انتظار است تا ببینید در معاملات روز جاری همزمان با بازگشایی بازار‌های جهانی شاهد ریزش سهمگین بهای جهانی خواهیم بود یا دلار با عقب‌نشینی سنگین به کانال ۱۳۰ هزار تومانی بازخواهد گشت؟

در هر صورت نرخ منتشر شده توسط اتحادیه طلای تهران، نه با قیمت جهانی طلا همخوانی دارد و نه با نرخ ارز در بازار آزاد. این امر نشان می‌دهد که اتحادیه یا قیمت جهانی طلا را زیر ۴۲۰۰ دلار و یا نرخ ارز را کمتر از ۱۳۵ هزار تومان در نظر گرفته است و در صورت تداوم این روند احتمالاً یا باید از این پس منتظر رد پای نرخ دستوری در بازار طلا باشیم یا طبق روال مرسوم بازار بپذیریم طلا دارای حباب منفی است که ناشی از تقویت عرضه و ضعف تقاضا است.

منبع: مهر