به گزارش نبض بورس، بررسی جریانات ورود و خروج پول در صندوق‌های درآمد ثابت در سال جاری نشان می‌دهد که به‌جز شهریور ۱۴۰۴، این صندوق‌ها در کلیه ماه‌های سال جاری با ورود پول حقیقی همراه شده‌اند. از ابتدای پاییز امسال و در جریان ۴ ماه، بیش از ۳۳همت پول حقیقی وارد این صندوق‌ها شده است. از ابتدای سال نیز با ورود قریب به ۷۴همت پول حقیقی به صندوق‌های درآمد ثابت، این صندوق‌ها در صدر فهرست ابزارهای با بیشترین جذب سرمایه خرد حقیقی قرار گرفته‌اند. 

مکانیسم صندوق‌های درآمد ثابت

صندوق های با درآمد ثابت یکی از کم‌ریسک‌ترین روش‌های سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه هستند که بازدهی تقریبا ثابت و مشخصی دارند.  این صندوق‌ها (بسته به نوع آن) بیش از ۸۰درصد از دارایی تحت مدیریت خود را در اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌کنند. اگر نخواهیم مطلق صحبت کنیم و از لفظ بدون ریسک استفاده نکنیم، صندوق‌های درآمد ثابت جزو کم‌ریسک‌ترین ابزارهای دردسترس سرمایه‌گذاران خرد حقیقی محسوب می‌شوند.  این صندوق‌ها عمده دارایی‌های خود را به خرید سپرده‌های بانکی و اوراق دولتی اختصاص می‌دهند و اختیاراتی برای اختصاص بخشی از دارایی‌های خود به دارایی‌های دیگر براساس حدنصاب مصوب سازمان بورس دارند که همین دارایی‌ها می‌توانند بازدهی صندوق‌های درآمد ثابت را از سپرده بانکی یا اوراق دولتی بیشتر کنند.  مثلا این صندوق‌ها می‌توانند بخشی از دارایی‌های خود را به خرید سهام اختصاص دهند؛ در سال‌های ۹۸ و ۹۹ و در بحبوحه رشد قابل‌توجه قیمت‌ها در بازار سهام، بازدهی برخی از صندوق‌های درآمد ثابت در مقیاس سالانه به ۱۰۰درصد نیز می‌رسید و بخش کوچک پرتفوی صندوق‌های درآمد ثابت که در سهام قرار داشت، بخش بزرگ بازدهی این صندوق‌ها را محقق کرده بود. 

صندوق‌های درآمد ثابت با بهره‌گیری از تیم‌های متخصص در تحلیل و مدیریت مالی، این امکان را فراهم می‌کنند که سرمایه‌گذاران بدون داشتن دانش عمیق از بازارهای مالی، با اطمینان در یک مسیر حرفه‌ای و کم‌ریسک سرمایه‌گذاری کنند. صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت به دلیل بازدهی بالاتر، معافیت مالیاتی، سود روزشمار و نداشتن جریمه برداشت، گزینه‌ای به‌صرفه‌تر از سپرده بانکی محسوب می‌شوند.  نحوه سوددهی بانک‌ها و صندوق‌های درآمد ثابت شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با هم دارند. سوددهی هر دو به صورت پرداخت سود نقدی در بازه‌های زمانی مشخص است. موعد دریافت سود در بانک‌ها با توجه به نوع حساب متفاوت است. با ورود به صندوق‌های با درآمد ثابت و پیش‌بینی سود، می‌توان از سود بدون نرخ شکست و متناسب با روزهای حضور در صندوق بهره‌مند شد. اما در سپرده بانکی سررسید بلندمدت تعریف شده و برداشت پول قبل از سررسید معین (که معمولا در بانک‌ها از یک سال به بالاست) منجر به کاهش سود سرمایه‌گذار می‌شود.  در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سود کامل به مبالغی که در بازه تعریف‌شده (معمولا یک یا سه ماه) در صندوق حضور دارند، تعلق می‌گیرد و در صورت حضور کمتر از بازه نیز به نسبت روزهای حضور، سود پرداخت می‌شود.

فراز‌و‌فرود درآمد ثابت‌ها در سال جاری

بررسی جریان ورود و خروج پول حقیقی در صندوق‌های درآمد ثابت در سال جاری نشان می‌دهد که این صندوق‌ها با استقبال سرمایه‌گذاران حقیقی، در دوماهه نخست سال جاری با ورود پول همراه شدند و مجموع ورود پول به این صندوق‌ها تا پیش از شروع جنگ ۱۲روزه، ۳۸همت بود.  در جنگ ۱۲روزه معاملات این صندوق‌ها به مدت یک هفته تعطیل بود و این صندوق‌ها از ۳۱ خرداد، معاملات خود را پیگیری کردند.  در روز ۳۱خرداد، رکورد خروج پول حقیقی در یک روز معاملاتی از صندوق‌های درآمد ثابت شکسته شد و بیش از ۱۸همت پول حقیقی از این صندوق‌ها خارج شد. در دو روز بعدی نیز این صندوق‌ها با خروج پول همراه شدند و مجموع خروج پول در این دو روز حدود ۷هزار و ۵۰۰میلیارد تومان بود.  بعد از جنگ، این صندوق‌ها در مسیر ترمیم اعتماد حرکت کردند و سرمایه‌های خرد مجددا به این صندوق‌ها بازگشتند. عمده دلیل خروج پول از این صندوق‌ها در ۳ روز نخست معاملاتی پس از جنگ ۱۲روزه، به مقوله اعتماد و نیاز عمومی به نقدینگی بازمی‌گشت. 

در واقع این صندوق‌ها در شرایطی بازگشایی شدند که هنوز جنگ به پایان نرسیده بود و برخی از مردم برای تامین مایحتاج روزانه در صورت تداوم جنگ به نقدینگی احتیاج داشتند و ترجیح دادند در نبود دسترسی فروش در بازار سهام و صندوق‌های طلا، واحدهای صندوق‌های درآمد ثابت را به فروش برسانند.  اما در ادامه معاملات سال، نه تنها پول‌های خارج‌شده از این صندوق‌ها در دوران پساجنگ به این صندوق‌ها بازگشت، بلکه اقبال عمومی به این ابزارهای کم‌ریسک، موجب شد ورود پول به این صندوق‌ها از ۷۰همت نیز پیشی بگیرد. 

ریسک‌های حاکم بر بورس سبب شد سرمایه‌گذاران حقیقی در دوران پس از جنگ ۱۲روزه، به خارج کردن سرمایه‌های خرد حقیقی از بورس ادامه دهند. در چنین شرایطی بخشی از پول‌های خارج‌شده از بازار سهام به صندوق‌های طلا و درآمد ثابت روانه شد. در ادامه رشد قابل‌توجه قیمت‌ها در بازار طلا و سکه موجب شناسایی سود توسط سرمایه‌گذاران شد و صندوق‌های درآمد ثابت به عنوان یکی از مقاصد این پول‌های خارج‌شده از سهام و طلا، به جذب سرمایه‌های خرد حقیقی پرداختند. 

جریانات پول در سنوات مختلف

همان‌طور که عنوان شد، صندوق‌های درآمد ثابت در سال جاری با ورود ۷۴همت پول حقیقی همراه شده‌اند. در سنوات اخیر، همواره برآیند ورود و خروج پول حقیقی به این صندوق‌ها مثبت بوده است. در سال گذشته نیز ۳۵همت پول حقیقی وارد صندوق‌های درآمد ثابت شده بود. سال ۱۴۰۲ نیز حدود ۱۲همت پول وارد این صندوق‌ها شد.  روند مستمر ورود پول به این صندوق‌ها در سنوات مختلف نشان می‌دهد که این صندوق‌ها همواره بخشی از پرتفوی سهامداران حقیقی را به خود اختصاص داده‌اند و به دلیل ریسک اندک این ابزارها، همواره جریان پول حقیقی، این صندوق‌ها را به عنوان یکی از گزینه‌های سرمایه‌گذاری در دسترس انتخاب کرده است. | دنیای اقتصاد