به گزارش نبض بورس، تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۴ با جهشی کم‌سابقه، دوباره موتور گرانی را روشن کرده است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای از بخش‌های پایه اقتصاد حالا در آستانه انتقال به بازار مصرف است.

جهش شاخص کل: بازگشت تنش‌های قیمتی در حلقه تولید

طبق داده‌های مرکز آمار، شاخص قیمت تولیدکننده کل کشور در تابستان ۱۴۰۴ به عدد ۳۴۰.۴ رسیده است.
سه شاخص اصلی تورمی همگی افزایشی‌اند:

• تورم فصلی: ۱۰.۲ درصد

• تورم نقطه‌به‌نقطه: ۴۶.۱ درصد

• تورم سالانه: ۳۸.۵ درصد

این سطح از رشد، نقطه بازگشت فشارهای هزینه‌ای در حلقه تولید محسوب می‌شود؛ آن هم در شرایطی که تورم فصلی فصل قبل تنها ۶.۵ درصد بود. افزایش هم‌زمان هر سه نرخ، نشان می‌دهد موج جدید تورم تولیدکننده یک شوک تک‌فصلی نیست، بلکه روندی تثبیت‌شده است.

 

 

کدام گروه‌ها موتور اصلی تورم تابستان بودند؟

الف) معدن؛ رکورددار تورم در همه شاخص‌ها

گروه معدن با داده‌هایی کم‌سابقه پیشتاز شد:

• تورم فصلی: ۲۱ درصد

• تورم نقطه‌به‌نقطه: ۹۴.۷ درصد

• تورم سالانه: ۵۹.۶ درصد

صعود شدید قیمت‌ها در استخراج زغال‌سنگ، کانه‌های فلزی و سایر معادن عملاً صنعت پایین‌دست را وارد دوره گران‌سازی خواهد کرد. جهشی در این مقیاس معمولاً آثار خود را با یک وقفه زمانی کوتاه در مصرف‌کننده نهایی نشان می‌دهد.

ب) صنعت؛ رشد گسترده اما پراکنده

بخش صنعت به‌طور متوسط ۸.۲ درصد تورم فصلی را ثبت کرده است؛ اما در برخی زیرگروه‌ها تورم‌های بسیار بالاتر دیده می‌شود:

• آشامیدنی‌ها: ۲۲.۴ درصد

• کاغذ: ۲۰.۶ درصد

• محصولات معدنی غیرفلزی: ۲۲.۲ درصد

• فلزات پایه: ۷.۸ درصد

• وسایل نقلیه موتوری: ۳.۶ درصد

مهم‌ترین پیام این داده‌ها، حرکت فراگیر تورم در کل زنجیره تولید است؛ نه یک شوک محدود و بخشی.

ج) برق؛ رشد بی‌سابقه و پرخطر

بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه کل اقتصاد در این فصل متعلق به گروه تولید، انتقال و توزیع برق با جهش ۹۰.۲ درصدی است.
این بخش، به‌عنوان ورودی حیاتی برای صنعت و خدمات، مستقیماً بر هزینه تمام‌شده و قیمت نهایی اثر می‌گذارد. استمرار این روند حتی می‌تواند موج جدیدی از تورم انرژی‌بر را کلید بزند.

 

 

کشاورزی؛ تورم کنترل‌شده اما شکننده

برخلاف معدن و صنعت، گروه کشاورزی با:

• تورم فصلی: منفی ۱۰.۶ درصد

• تورم نقطه‌به‌نقطه: ۲۲.۴ درصد

• تورم سالانه: ۲۵.۳ درصد

در ظاهر، آرام‌ترین بخش اقتصاد است. با این حال توزیع درونی گروه متوازن نیست:

• سبزیجات و حبوبات: تورم نقطه‌ای ۸۶.۴ درصد

• سایر محصولات زراعی: تورم سالانه ۳۰.۱ درصد

• دامداری سنتی: تورم نقطه‌ای ۱۴.۷ درصد

فشار در برخی محصولات نشان می‌دهد هزینه نهاده‌ها و خشکسالی، همچنان ساختار قیمت در بخش غذا را بی‌ثبات نگه داشته است.

پرواز نقره در بازار جهانی

در ادامه حتما بخوانید

خدمات؛ انتقال تدریجی تورم از تولید به مصرف

بخش خدمات نیز سیگنال‌های افزایشی می‌دهد:

• املاک و مستغلات: تورم نقطه‌ای ۳۹.۶ درصد

• آموزش: تورم نقطه‌ای ۴۱.۳ درصد

• سلامت: تورم نقطه‌ای ۴۲.۷ درصد

• فعالیت‌های اداری: تورم نقطه‌ای ۴۶.۴ درصد

این ارقام نشان می‌دهد تورم تولیدکننده به‌تدریج وارد قیمت‌های نهایی خدمات شده و همین روند مسیر تورم مصرف‌کننده در ماه‌های آینده را تعیین خواهد کرد.

نتیجه‌گیری: هشدار تورمی برای پاییز و زمستان

بر مبنای داده‌های تابستان ۱۴۰۴، اقتصاد ایران وارد دوره‌ای از افزایش هم‌زمان تورم در بخش‌های هزینه‌بر (معدن، انرژی، صنعت) شده است. سه نکته کلیدی از دل این داده‌ها استخراج می‌شود:

1. تورم تولیدکننده در سطحی قرار گرفته که به‌طور تاریخی با جهش تورم مصرف‌کننده در فصول بعد همراه بوده است.

2. رشد پرشتاب تورم برق و معدن، فشار قیمتی را در صنایع مادر و کالاهای واسطه‌ای تشدید می‌کند.

3. تورم خدمات، خصوصاً سلامت و آموزش، نشانه انتقال موج تورمی از تولید به زندگی روزمره مصرف‌کننده است.

در نتیجه، مگر آنکه سیاست‌های کنترلی قوی در قیمت انرژی، نهاده‌ها و بازارهای کالا به‌کار گرفته شود، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ با ریسک بالای تداوم تورم بالا در سمت مصرف‌کننده همراه خواهد بود.