هشدار عادلی: اقتصاد ایران توان تحمل تک‌نرخی شدن ارز را ندارد

به گزارش نبض بورس، سیدمحمدحسین عادلی با هشدار نسبت به اجرای شتاب‌زده سیاست تک‌نرخی کردن ارز، تأکید کرد در شرایط پرتنش کنونی، چنین اقدامی می‌تواند فشار تورمی را به طبقات متوسط و ضعیف تحمیل کرده و اقتصاد را با بی‌ثباتی جدی مواجه کند.

۱) هشدار نسبت به تغییرات شتاب‌زده در نظام ارزی

سیدمحمدحسین عادلی، رئیس کل اسبق بانک مرکزی، در یادداشتی تحلیلی اعلام کرد که دولت در شرایط جاری اقتصاد ایران نباید به سمت تک‌نرخی کردن ارز حرکت کند. او تاکید کرد که نظام چندنرخی فعلی، هرچند ناکارآمد و رانتی، بر پایه ساختار‌ها و منافع تثبیت‌شده چند دهه‌ای شکل گرفته و حذف ناگهانی آن بدون ایجاد بستر مناسب می‌تواند پیامد‌های سنگینی بر اقتصاد بگذارد.

۲) پیامد‌های رانت‌زا و مخرب نظام چندنرخی

عادلی با تشریح عملکرد نظام موجود، گفت اختلاف ۳۰۰ درصدی نرخ‌ها در اقتصاد، بستری برای رانت، انحراف منابع و قاچاق ایجاد کرده است. او تأکید کرد که ارز یارانه‌ای به جای حمایت از مصرف‌کنندگان نهایی، عمدتاً به سود واردکنندگان خاص منجر شده و کمترین تأثیر را در کنترل قیمت‌ها داشته است. با این حال، وی حذف فوری این ساختار را خطرناک خواند.

۳) چرا تک‌نرخی شدن ارز در شرایط فعلی خطرناک است؟

رئیس کل اسبق بانک مرکزی عوامل شکست تجربه‌های قبلی تک‌نرخی شدن ارز در ایران را برشمرد:
– نبود ثبات سیاسی و اقتصادی
– تحریم‌های فزاینده
– کسری بودجه سنگین
– تورم بالای ۵۰ درصد
– کاهش شدید قدرت خرید
– شکنندگی فضای اجتماعی
عادلی با اشاره به نمونه‌های آرژانتین و ونزوئلا گفت تک‌نرخی کردن ارز در محیط بی‌ثبات، تورم‌های افسارگسیخته ایجاد می‌کند و فشار سنگینی بر خانوار‌ها وارد می‌سازد.

۴) سیاست‌های اخیر دولت و نگرانی‌ها درباره حذف ارز ترجیحی

او به کاهش تدریجی فهرست کالا‌های مشمول ارز ۲۸۵۰۰ تومانی و طرح واردات برخی اقلام اساسی "بدون انتقال ارز" اشاره کرد و این سیاست را گامی به سمت حذف تدریجی نرخ‌های ترجیحی دانست. عادلی هشدار داد که ورود کالا‌های اساسی با ارز آزاد به بازار، موجب افزایش هزینه تولید، چندقیمتی حاد و تشدید تورم خواهد شد.

۵) توصیه نهایی عادلی به دولت: «نظام دو نرخی؛ اما با احتیاط»

عادلی تأکید کرد دولت باید از اجرای شتابزده سیاست‌های مبتنی بر نظریه‌های اقتصادی بدون توجه به شرایط واقعی جامعه خودداری کند. او توصیه کرد در مقطع فعلی یک نظام دو‌نرخی کنترل‌شده تدوین شود که در آن کالا‌های اساسی با نرخ دولتی و سایر کالا‌ها با نرخ آزاد عرضه شوند؛ آن هم با یک برنامه تدریجی، آرام و قابل مدیریت.

عادلی هشدار داد که تصور توان تحمل فشار‌های جدید از سوی مردم، خطای محاسباتی خطرناکی است و می‌تواند تبعات سیاسی و اجتماعی غیرقابل پیش‌بینی به همراه داشته باشد.

منبع: اقتصاد نیوز