به گزارش نبض بورس، معاون اسبق بانک مرکزی با اشاره به فاصله شدید میان نرخ تورم و نرخ ارز، معتقد است تا زمانی که تقاضا در بازار کنترل نشود و مسیر‌های قاچاق و واردات غیرضروری مسدود نگردد، جهش‌های پی‌درپی قیمت دلار ادامه خواهد داشت.

 دلایل اصلی جهش‌های اخیر دلار

سید کمال سیدعلی، معاون پیشین بانک مرکزی، با تشریح وضعیت بازار ارز گفت:
زمانی که تورم کشور به محدوده ۴۵ تا ۵۰ درصد می‌رسد، انتظار ثبات نرخ ارز غیرواقعی است. به گفته او، اختلاف شدید میان نرخ‌های رسمی و آزاد باعث شده قیمت دلار در چند بازار مختلف، از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۱۲۰ هزار تومان تغییر کند.

این چندگانگی قیمتی، به‌طور طبیعی زمینه سوءاستفاده و افزایش تقاضا را فراهم کرده و بازار را ملتهب می‌کند.

رشد تقاضا؛ از واردات تا خرید‌های احتیاطی

او تأکید کرد که بخش عمده تقاضا در بازار ناشی از واردکنندگانی است که از ارز‌های ارزان‌تر استفاده می‌کنند.
در کنار این، تقاضای احتیاطی نیز در حال افزایش است؛ زیرا بسیاری از کارخانه‌ها و فعالان اقتصادی نگران تأمین ارز در ماه‌های آینده هستند.

به گفته سیدعلی، وجود این نگرانی‌ها تقاضا را تشدید کرده و مسیر کنترل قیمت را دشوارتر می‌کند.

 انتقاد از انفعال بانک مرکزی

معاون اسبق بانک مرکزی با بیان اینکه «بانک مرکزی در مدیریت جریان ورود و خروج ارز منفعل است»، افزود:
خروج سرمایه، قاچاق کالا و عدم نظارت بر مصرف ارزی، فشار مضاعفی بر بازار وارد می‌کند.
به عقیده او، سیاست‌گذار باید از حالت واکنشی خارج شده و برنامه‌ای مشخص برای مدیریت تقاضا ارائه دهد.

نسخه پیشنهادی برای کاهش قیمت دلار

سیدعلی راهکار‌های کاهش التهاب بازار را چنین برشمرد:

کاهش واردات غیرضروری و مدیریت تقاضای واقعی

مسدود کردن مسیر‌های قاچاق کالا و خروج ارز

هماهنگ‌سازی نرخ‌ها و جلوگیری از چندنرخی بودن

افزایش شفافیت در تخصیص ارز خدماتی و وارداتی

او معتقد است تنها با اجرای این اقدامات می‌توان حجم تقاضا را به‌طور محسوس کاهش داد و جلوی جهش‌های ناگهانی قیمت دلار را گرفت.

جمع‌بندی

بازار ارز در شرایطی قرار دارد که فاصله تورم با نرخ ارز، تعدد نرخ‌ها و افزایش تقاضا، فضای التهاب را تشدید کرده است.
به باور کارشناسان، تا زمانی که تقاضا مدیریت نشود و ساختار تخصیص ارز اصلاح نگردد، تثبیت پایدار نرخ دلار امکان‌پذیر نخواهد بود.