به گزارش نبض‌بورس، در راستای اجرای بند «خ» تبصره (۲) قانون بودجه سال ۱۴۰۴، «فهرست تأمین ارز با نرخ ترجیحی به تفکیک گروه کالایی» و «فهرست دریافت گنندگان ارز با نرخ ترجیحی» به شرح زیر منتشر می شود.

براساس آمار جدید بانک مرکزی، از مجموع ۸.۴۹ میلیارد دلار ارز ترجیحی تخصیص‌یافته طی هشت ماه نخست سال، تنها ۱۰ شرکت بیش از یک‌سوم این منابع را دریافت کرده‌اند. این آمار ابعاد تازه‌ای از تمرکز ارزی در بخش واردات نهاده‌های دامی، روغن، غلات و دارو را نشان می‌دهد.

جزئیات جدید از توزیع ارز ترجیحی

طبق گزارش بانک مرکزی، طی هشت ماهه امسال ۱۱۶۱ شرکت دریافت‌کننده ارز بوده‌اند؛ اما بررسی توزیع این منابع نشان می‌دهد بخش بزرگی از ارز ترجیحی در رأس هرم متمرکز شده و تنها چند شرکت بزرگ، سهم قابل توجهی از کل ارز تخصیصی را جذب کرده‌اند.

حجم کل ارز تخصیص‌یافته؛ ۸.۴۹ میلیارد دلار

مجموع ارز تخصیص‌یافته در این دوره ۸.۴۹ میلیارد دلار بوده که عمدتاً به واردات موارد زیر اختصاص پیدا کرده است:

• نهاده‌های دامی

• روغن و روغن خام

• غلات

• دارو

• شیر خشک

سهم شگفت‌انگیز ۱۰ شرکت بزرگ از ارز ترجیحی

فقط ۱۰ شرکت موفق شده‌اند ۲.۸ میلیارد دلار ارز معادل ۳۳٪ کل منابع تخصیصی را دریافت کنند. اسامی مهم‌ترین آن‌ها به ترتیب موجودی ارزی عبارت‌اند از:

1. کشت و صنعت مدلل ماهیدشت – ۵۷۱ میلیون دلار

2. آوا تجارت صبا – ۳۹۷ میلیون دلار

3. کشت و صنعت اکسون – ۳۵۷ میلیون دلار

4. صبا پیشرو کالا – ۳۱۶ میلیون دلار

این ترکیب نشان می‌دهد بازار نهاده‌های کلیدی دامی و روغن خام همچنان در اختیار چند شرکت زنجیره‌ای قدرتمند است و بخش عمده واردات این کالاهای اساسی توسط بازیگران بزرگی انجام می‌شود که توان عملیاتی و شبکه گسترده دارند.

نقش شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی

در میان شرکت‌های پردریافت، شرکت سهامی پشتیبانی امور دام نیز با بیش از ۲۷۰ میلیون دلار در رتبه هفتم قرار گرفته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد دولت همچنان در تنظیم بازار نهاده‌های دامی حضور مستقیم دارد و بخشی از واردات این حوزه توسط نهادهای دولتی یا شبه‌دولتی مدیریت می‌شود.

سهم بیش از هزار شرکت دیگر

بیش از ۱۰۰۰ شرکت دیگر دریافت‌کننده ارز، سهم‌هایی بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون دلار داشته‌اند. این شرکت‌ها عمدتاً در حوزه‌های زیر فعال‌اند:

• واردات مواد اولیه صنایع غذایی

• مکمل‌ها و مواد اولیه دارویی

• تجهیزات پزشکی

• کالاهای واسطه‌ای

• نهاده‌های بخش کشاورزی

پیامدهای تمرکز ارزی در چند شرکت بزرگ

اگرچه برخی سیاست‌گذاران، تخصیص ارز به شرکت‌های بزرگ را به دلیل توان بالای وارداتی آن‌ها منطقی می‌دانند، اما این سطح از تمرکز می‌تواند پیامدهای زیر را به همراه داشته باشد:

• تضعیف رقابت و حذف تدریجی شرکت‌های کوچک‌تر

• افزایش وابستگی بازار به چند بازیگر اصلی

• ایجاد ریسک‌های ساختاری در تأمین کالاهای اساسی

فهرست کامل شرکت هایی که ارز ترجیحی گرفتند

برای مشاهده فهرست کامل بر روی لینک های زیر کلیک کنید:

• تأمین ارز با نرخ ترجیحی به تفکیک گروه کالایی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان آبان
• دریافت کنندگان ارز با نرخ ترجیحی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان آبان