محدودیت دامنه نوسان عامل اصلی قفل معاملات شد | ادامه دامنه نوسان ثابت، بورس را از تنفس می‌اندازد

به گزارش نبض بورس، در پنل تخصصی «چالش‌های نقدشوندگی و راهکارهای نوین در شرایط پرنوسان»، کارشناسان بازار سرمایه با انتقاد از محدودیت‌های ساختاری مانند دامنه نوسان ثابت روزانه و حجم مبنا تأکید کردند این عوامل موجب انسداد فرآیند کشف قیمت، افزایش صف‌های خرید و فروش و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران شده‌اند.

سیاوش وکیلی، معاون اجرایی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران، در این نشست گفت:
«نقدشوندگی یکی از اساسی‌ترین چالش‌های بورس تهران است که تحت تأثیر عواملی چون نرخ بهره بالا، تورم، تمرکز سهام در دست نهادهای حقوقی و مقررات محدودکننده مانند دامنه نوسان قرار دارد.»

او افزود: «کاهش سهام شناور و فعالیت محدود بازارگردان‌ها باعث شده نقدینگی در تعداد کمی از نمادها متمرکز شود و بخش بزرگی از بازار از چرخه معاملات مؤثر خارج گردد.»

در ادامه، حامد فلاح جوشقانی، مدیرعامل تأمین سرمایه کیمیا، ضمن اشاره به اهمیت فناوری و ساختار بازار گفت:
«در شرایط نوسانی، نبود ابزارهای کنترلی مدرن مانند قطع‌کننده‌های خودکار و وجود دامنه نوسان ثابت، به‌جای کنترل رفتار هیجانی، خود به عاملی برای تشدید آن تبدیل می‌شود.»

به گفته او، در حالی‌که در بازارهای جهانی نوسان قیمت به‌صورت پویا مدیریت می‌شود، در ایران این محدودیت‌های مصنوعی موجب صف‌نشینی‌های متوالی و قفل شدن نقدینگی می‌شود.

امیر تقی‌خان تجریشی، عضو هیئت‌مدیره گروه مالی فیروزه نیز با اشاره به تجربه اخیر بازار گفت:
«پس از شوک‌های سیاسی و اقتصادی، نقدشوندگی دارایی‌ها به‌شدت افت کرد. محدودیت‌هایی مانند دامنه نوسان باعث شدند فرآیند بازگشت اعتماد و ورود نقدینگی به بازار با تأخیر انجام شود.»

جلالی، مدیرعامل تأمین سرمایه دماوند، در بخش دیگری از نشست با استناد به داده‌های آماری اظهار کرد:
«نسبت گردش معاملات (Turnover Ratio) در سال ۱۴۰۳ به حدود ۵ درصد رسیده، در حالی‌که این رقم در سال ۱۳۹۹ نزدیک به ۲۵ درصد بود. یعنی سرمایه‌گذاران به‌طور میانگین هر ۲۰ روز کاری فقط یک‌بار سهم خود را معامله می‌کنند؛ این کاهش چشمگیر نشان‌دهنده رکود عمیق معاملاتی است.»

او تأکید کرد: «وجود صف‌های سنگین خرید و فروش در روزهای متوالی، حاصل دامنه نوسان ثابت و حجم مبناست. هنگامی که قیمت به سقف یا کف مجاز روزانه می‌رسد، معاملات عملاً متوقف و نقدشوندگی از بین می‌رود.»

این کارشناس با انتقاد از نوسانات رفتاری سیاست‌گذاران افزود:
«تغییر مکرر مقررات، پیام‌های متناقض و سیاست‌های حمایتی مقطعی باعث شکل‌گیری دور باطل “ترس–رکود–نقدشوندگی پایین” شده است.»

جمع‌بندی تحلیلی:

کارشناسان حاضر در این نشست تأکید کردند که دامنه نوسان باید به‌صورت پویا و متناسب با شرایط بازار بازطراحی شود.
به باور آنان، تا زمانی که ساختار معاملاتی بر محدودیت‌های دستوری استوار باشد، بازار سرمایه ایران از عمق و کارایی لازم برای جذب سرمایه‌های جدید برخوردار نخواهد شد.