کاهش بیکاری با کاهش مشارکت؛ بازار کار ایران در تابستان آرام اما نگران‌کننده

به گزارش نبض بورس، بر اساس گزارش تازه‌ی مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری تابستان ۱۴۰۴ به ۷.۴ درصد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۰.۱ واحد درصد کاهش داشته است. این در حالی است که نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر به ۴۰.۸ درصد کاهش یافته و در مقایسه با تابستان ۱۴۰۳، ۰.۹ درصد افت نشان می‌دهد.

کاهش جمعیت شاغلان؛ چالشی در سایه آمار رسمی

جمعیت شاغلان در تابستان امسال ۲۴ میلیون و ۹۵۸ هزار نفر اعلام شده است؛ رقمی که نسبت به سال قبل حدود ۱۷۱ هزار نفر کمتر است.
این داده‌ها نشان می‌دهد که هرچند نرخ بیکاری رسمی اندکی پایین آمده، اما کاهش مشارکت اقتصادی می‌تواند به معنای خروج بخشی از نیروی کار از بازار باشد، نه الزاماً ایجاد فرصت‌های جدید شغلی.

ساختار اشتغال؛ سلطه خدمات بر بازار کار

داده‌های فصلی نشان می‌دهد بخش خدمات با بیش از ۵۲ درصد همچنان بیشترین سهم اشتغال کشور را در اختیار دارد، در حالی که بخش صنعت ۳۳ درصد و کشاورزی حدود ۱۵ درصد از مشاغل را پوشش می‌دهند.
کارشناسان معتقدند تمرکز بیش‌ از حد اشتغال در حوزه خدمات و افت فعالیت صنایع کوچک، یکی از دلایل کندی ایجاد شغل پایدار در اقتصاد ایران است.

بیکاری جوانان؛ مسأله‌ای حل‌نشده

اگرچه نرخ بیکاری کل کاهش یافته است، اما نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله همچنان بالا ارزیابی می‌شود و در حدود ۱۹ درصد باقی مانده است.
افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان و محدود بودن فرصت‌های استخدام رسمی، موجب شده جوانان تحصیل‌کرده سهم بالایی از بیکاران را تشکیل دهند.

جایگاه ایران در مقایسه با منطقه

در مقایسه با میانگین منطقه خاورمیانه که حدود ۹ تا ۱۰ درصد بیکاری دارد، نرخ بیکاری ایران پایین‌تر است، اما نرخ مشارکت اقتصادی کشور (۴۰.۸ درصد) نسبت به میانگین جهانی (حدود ۵۹ درصد) بسیار کمتر است؛ یعنی بخش قابل‌توجهی از جمعیت در سن کار اصلاً در بازار کار حضور ندارند.

 جمع‌بندی

کاهش نرخ بیکاری در تابستان ۱۴۰۴ هرچند در ظاهر نشانه‌ای از ثبات بازار کار است، اما کاهش هم‌زمان مشارکت و افت تعداد شاغلان، این کاهش را نه‌چندان امیدوارکننده جلوه می‌دهد.
کارشناسان تأکید دارند که برای کاهش واقعی بیکاری، باید سیاست‌هایی در جهت افزایش نرخ مشارکت، توسعه صنایع اشتغال‌زا و تقویت فضای کسب‌وکار در دستور کار قرار گیرد.