به گزارش نبض بورس، نرخ خوراک گاز پتروشیمی‌ها یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر بودجه سال ۱۴۰۴ و بازار سرمایه ایران است. حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی در گفت‌وگو با «نبض بورس» جزئیات نرخ خوراک گاز و اثرات آن بر صنایع پتروشیمی، فولاد و سایر صنایع وابسته را بررسی می‌کند.

مصاحبه با حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

نبض بورس: آقای بین‌آبادی، نرخ خوراک گاز پتروشیمی‌ها در بودجه ۱۴۰۴ چگونه تعیین شده و چه تاثیری بر صنایع خواهد داشت؟

بین‌آبادی: یکی از چالش‌های مهم بودجه‌های عمومی کشور نرخ خوراک گاز پتروشیمی‌ها و سوخت گاز صنایع است. برخلاف تصور عمومی، بیش از ۹۵ درصد درآمد دولت از فروش داخلی گاز مندرج در جدول شماره ۱۴ قانون بودجه مربوط به خوراک و سوخت گاز صنایع بزرگ مانند پتروشیمی، فولاد، سیمان و… می‌شود. در بودجه ۱۴۰۴، پیش‌بینی شده خالص فروش داخلی گاز با مالیات و عوارض حدود ۳۳۰ هزار میلیارد تومان باشد که بخش عمده آن ناشی از فروش خوراک گاز به صنایع است.

نرخ خوراک گاز پتروشیمی‌ها بر اساس فرمولی ترکیبی از قیمت گاز داخلی و قیمت گاز هاب‌های جهانی اروپا و آمریکا محاسبه می‌شود. برای سال ۱۴۰۴، نرخ میانگین سالانه حدود ۱۵ سنت در نظر گرفته شده که در فصل سرد سال این نرخ ممکن است تا بالای ۲۰ سنت نیز برسد.

نبض بورس: نرخ تسعیر ارز چگونه در این محاسبات نقش دارد؟

بین‌آبادی: نرخ ارز مبنا برای قیمت ۱۵ سنتی خوراک گاز پتروشیمی‌ها در بودجه ۱۴۰۴، نرخ ارز بازار توافقی مرکز مبادله ارز و طلا است که روی عدد ۵۵ هزار تومان پیش‌بینی شده است. این بدان معناست که نرخ ریالی خوراک گاز پتروشیمی‌ها با احتساب مالیات و عوارض حدود ۹۴۸۸ تومان در هر مترمکعب لحاظ شده است.

اما واقعیت بازار با بودجه متفاوت است؛ در حال حاضر نرخ ارز در بازار توافقی حدود ۷۰ هزار تومان است، یعنی حدود ۲۷ درصد بالاتر از پیش‌بینی بودجه. این تفاوت باعث افزایش نرخ ریالی خوراک گاز شده و هزینه تولید صنایع پتروشیمی، فولاد و صنایع پایین‌دستی آنها را افزایش می‌دهد.

نبض بورس: این تفاوت نرخ ارز چه تبعاتی برای بازار سرمایه و صنایع پتروشیمی دارد؟

بین‌آبادی: سیر صعودی نرخ ارز در بازار توافقی و احتمال تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک و ناترازی‌های اقتصاد کلان در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ باعث می‌شود شکاف بین نرخ ارز بودجه و بازار واقعی افزایش یابد. این موضوع می‌تواند فشار مالی جدی روی سودآوری پتروشیمی‌ها، به ویژه متانول‌سازان، فولادی‌ها و صنایع پایین‌دستی ایجاد کند و به عنوان یک تهدید اصلی در نیمه دوم سال پیش‌رو تلقی شود.

نبض بورس: با توجه به این وضعیت، چه راهکاری برای بهبود شرایط پیشنهاد می‌کنید؟

بین‌آبادی: ضروری است که سیاستگذاران نرخ تسعیر ارز را با واقعیت‌های بازار هماهنگ کنند تا فشار غیرمنتظره‌ای بر صنایع وارد نشود. همچنین اصلاح ساختار قیمت‌گذاری خوراک گاز بر اساس شرایط متغیر جهانی و داخلی، می‌تواند به پایداری تولید و رونق بازار سرمایه کمک کند.

این مصاحبه با ارائه چشم‌انداز دقیق نرخ خوراک گاز پتروشیمی‌ها در بودجه ۱۴۰۴ و تأثیرات آن بر صنایع، به تحلیلگران و سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تصمیم‌های بهتری در بازار سرمایه اتخاذ کنند.