فناوری نسل پنجم ارتباطی دیگر یک نوآوری صرف نیست. این فناوری به یک نیاز ضروری برای رشد اقتصادی و تحول دیجیتال تبدیل شده است. سرعت بالای اینترنت تنها یکی از مزایای این نسل جدید ارتباطات است.

فناوری 5G زیرساخت لازم برای توسعه «شهرهای هوشمند، پزشکی از راه دور و صنایع خودکار» را فراهم می‌کند. کشورهای پیشرفته با سرمایه‌گذاری‌های کلان در حال توسعه این فناوری هستند اما ظاهرا ایران با چالش‌هایی جدی در این مسیر مواجه است که اپراتوری در قامت ایرانسل نتوانسته ظرف مدت زمان سه ماه، حتی یک راه‌اندازی سایت جدید داشته باشد.

جهان با سرعت به سوی 5G حرکت می‌کند

براساس گزارش GSMA و پیش‌بینی‌ها، تا 2030 این فناوری 960 میلیارد دلار به اقتصاد جهانی اضافه خواهد کرد در حالیکه اکنون آمارها کمتر از 2 میلیارد نفر اتصال به این نسل است. به همین دلیل است که کشورهایی نظیر چین، کره جنوبی و آمریکا سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی در توسعه این نسل از فناوری انجام داده‌اند.

وضعیت ایران در راه‌اندازی و توسعه سایت‌های ارتباطی 5G

بررسی آمارهای رسمی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی درباره «تعداد سایت‌های 5G فعال در ایران» نشان می‌دهد که همراه اول در مسیر توسعه قرار دارد و اکنون پرچمدار توسعه 5G در کشور است اما در شرایطی که رایتل هیچگونه نقشی در این زمین ندارد، ظاهرا تمایل ایرانسل به توسعه هم از دست رفته است.

آمارهای رسمی وزارت ارتباطات نشان می‌دهد همراه اول توانسته تعداد سایت‌های 5G فعال خود را تا پایان «زمستان 1403» به «1215» برساند. این اپراتور در «پاییز 1403» تعداد 1175 سایت فعال داشته و توانسته تا پایان سال گذشته با رشد 3.4 درصدی مواجه شود.

اما در مقابل ایرانسل هیچگونه تغییری در تعداد سایت‌های فعال خود نداشته است و همان 1153 سایت فعال در پاییز 1403 تا پایان همان سال حفظ شده است.

اپراتور رایتل نیز همچنان نتوانسته طی این سال‌ها، سایت 5G راه‌اندازی کند و آمار مربوط به اپراتور سوم ارتباطی در جداول فصلنامه رگولاتوری صفر است.

آمارهای موجود نشان می‌دهد با وجود عزم همراه اول بر توسعه این فناوری در کشور جهت فراگیری خدمات 5G و دسترس‌پذیری هر چه بیشتر آن برای مردم، دو اپراتور دیگر عملا با نوعی انزوا مواجه شده‌اند.

هشدار؛ خطر عقب‌ماندگی از جریان جهانی

این عدم تمایل و توقف توسعه، در عمل می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای صنعت ارتباطات کشور از جمله «کاهش رقابت‌پذیری در بازار داخلی»، «عدم تطابق با استانداردهای جهانی» و «محدود ماندن خدمات نوین برای کاربران» را به دنبال داشته باشد.

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ضمن ورود به این مقوله جهت کشف علل سستی اپراتورها برای سرمایه‌گذاری در این بخش، دلایل آنها را نیز جویا شود؛ در این شرایط آنچه به ذهن متبادر می‌شود گویا ابراز نگرانی اپراتورهای تلفن همراه از تعرفه‌های ارتباطی موجود که در قالب نامه‌ای مشترک به رگولاتوری ارتباطی رخ عیان کرد، موضوعی جدی است و می‌تواند به این شکل که اعداد و ارقام این گزارش می‌گوید، کشور را به رکود ارتباطی بکشاند.

رقابت در صنعت مخابرات تنها با توسعه زیرساخت‌ها معنا پیدا می‌کند. با وجود اینکه ممکن است از دید رقابتی اکنون همراه اول در این مسیر پیشرو و پرچمدار قلمداد شود، اما توسعه همه‌جانبه 5G نیازمند مشارکت تمام اپراتورها است.

تسنیم