به گزارش نبض بورس، مهدی کاردان کارشناس بازار سرمایه | بورس تهران پس از سال‌ها نوسان، رکودهای فرسایشی، بحران‌های اقتصادی و حتی عبور از سایه جنگ، حالا نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را بروز داده است. شاخص کل در کمتر از ۱۴ روز کاری پس از بازگشایی بازار بیش از ۲۰ درصد رشد کرده و ارزش معاملات نیز به شکل محسوسی افزایش یافته است. اما پرسش اصلی اینجاست؛ آیا این صعود ادامه‌دار خواهد بود یا ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی دوباره مسیر بازار را تغییر خواهند داد؟

بورس پس از سال‌ها انتظار در مسیر صعود قرار گرفت

بازار سرمایه ایران از سال ۱۳۹۹ تاکنون یکی از پرچالش‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته است. افت‌های سنگین، کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، سیاست‌گذاری‌های متناقض و در ماه‌های اخیر نیز افزایش تنش‌های منطقه‌ای، همگی فشار زیادی بر بورس وارد کردند.

با این حال، پس از بازگشایی بازار و اعمال دامنه نوسان محدود، شاخص کل طی حدود ۱۴ روز معاملاتی بیش از ۲۰ درصد رشد کرده است؛ رشدی که بار دیگر نگاه‌ها را به سمت بازار سهام معطوف کرده است.

ارزش معاملات چه پیامی به سهامداران می‌دهد؟

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که می‌تواند تداوم روند صعودی بازار را تأیید کند، ارزش معاملات است.

بررسی آمار معاملات سهام و حق‌تقدم از ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ارزش معاملات روزانه در بازه‌ای بین ۹ تا ۳۷ هزار میلیارد تومان (همت) در نوسان بوده و میانگین ۱۴ روزه آن به حدود ۱۸.۵ همت رسیده است.

این ارقام نشان می‌دهد نقدینگی مجدداً در حال بازگشت به بازار است. در صورتی که ارزش معاملات در سطوح فعلی تثبیت شود، می‌توان نسبت به ادامه روند صعودی بورس خوش‌بین بود.

بازارهای موازی هنوز از بورس عقب هستند؟

یکی از مهم‌ترین دلایل جذابیت بازار سرمایه در شرایط فعلی، مقایسه آن با بازارهای رقیب است.

بازار مسکن طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده اما همچنان با چالش نقدشوندگی و نیاز به سرمایه‌های بزرگ مواجه است. بازار طلا نیز اگرچه بازدهی مناسبی داشته، اما بخش مهمی از ظرفیت رشد خود را در دوره‌های اخیر مصرف کرده است.

در مقابل، بازار سهام همچنان از مزیت نقدشوندگی بالا، امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ اندک و همچنین ارزندگی نسبی بسیاری از نمادها برخوردار است؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از نقدینگی سرگردان را به سمت بورس هدایت کند.

افزایش نرخ ارز و تورم؛ دو موتور محرک بورس

تجربه بازار سرمایه نشان می‌دهد در بلندمدت، رشد نرخ ارز و افزایش تورم در نهایت خود را در قیمت سهام نشان می‌دهد.

بخش قابل توجهی از شرکت‌های بورسی دارای دارایی‌های ارزشمند، درآمدهای صادراتی یا محصولات وابسته به نرخ ارز هستند. از این رو، رشد متغیرهای کلان اقتصادی می‌تواند به تدریج در سودآوری شرکت‌ها و ارزش بازار آنها منعکس شود.

همزمان بسیاری از نمادها از منظر تکنیکال نیز در محدوده‌های حمایتی مهم قرار گرفته‌اند و همین موضوع جذابیت خرید را برای بخشی از سرمایه‌گذاران افزایش داده است.

تنها مانع بزرگ بورس؛ ریسک‌های سیستماتیک

با وجود تمام عوامل حمایتی، همچنان مهم‌ترین تهدید بازار سرمایه ریسک‌های سیستماتیک و به‌ویژه تنش‌های ژئوپلیتیکی است.

نمونه این موضوع در ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ مشاهده شد؛ زمانی که افزایش تنش‌های سیاسی باعث خروج پول حقیقی و کاهش ارزش معاملات شد. اتفاقی که نشان داد بازار همچنان نسبت به اخبار سیاسی حساسیت بالایی دارد.

به همین دلیل می‌توان گفت مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مسیر آینده بورس، کاهش یا افزایش سطح تنش‌های منطقه‌ای خواهد بود.

دامنه نوسان محدود؛ سپر دفاعی بازار در روزهای پرریسک

در شرایطی که نااطمینانی‌های سیاسی همچنان پابرجاست، محدود بودن دامنه نوسان می‌تواند از افت‌های هیجانی و شدید قیمت‌ها جلوگیری کند.

اگرچه این سیاست همواره موافقان و مخالفان خود را دارد، اما در مقاطع حساس می‌تواند به حفظ ثبات بازار و جلوگیری از تشدید رفتارهای هیجانی کمک کند.

جمع‌بندی؛ بورس آماده صعود است، اما با یک شرط مهم

افزایش ارزش معاملات، رشد شاخص کل، جذابیت نسبی سهام در مقایسه با بازارهای موازی، تأثیر تورم و نرخ ارز بر سودآوری شرکت‌ها و همچنین شرایط مناسب تکنیکالی بسیاری از نمادها، همگی نشان می‌دهد بورس ایران همچنان ظرفیت رشد دارد.

با این حال، تداوم این روند بیش از هر چیز به کاهش ریسک‌های سیستماتیک و فروکش کردن تنش‌های ژئوپلیتیکی وابسته است. در صورت تحقق این شرط، بازار سرمایه می‌تواند یکی از جذاب‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری در ماه‌های آینده باشد.