پشت پرده تورم ۷۲ درصدی اسفند ۱۴۰۴؛ کدام کالاها رکورد زدند؟
به گزارش نبض بورس، پایان سال ۱۴۰۴ با انتشار دادههای تورمی، تصویری عریان از فشار سنگین بر معیشت خانوارها ارائه کرد. در حالی که تورم سالانه کشور بر روی عدد ۵۰.۶ درصد متوقف شد، اما بررسی تورم نقطهبهنقطه (مقایسه قیمتها نسبت به اسفند سال قبل) 72 درصدی نشاندهنده عمق شکافی است که در بخشهای مختلف اقتصادی ایجاد شده است
تورم سالانه کل کشور؛ پنجاه و شش درصدی که سفرهها را تنگ کرد!
تورم سالانه که معیار اصلی سنجش افزایش عمومی قیمتها در یک دوره ۱۲ ماهه است، در اسفند ۱۴۰۴ به رقم ۵۰.۶٪ رسید. این بدان معناست که به طور متوسط، کالاهای سبد مصرفی خانوارها در پایان سال ۱۴۰۴، نسبت به اسفند سال پیش از آن، بیش از ۵۰ درصد گرانتر شدهاند. این افزایش قابل توجه، قدرت خرید مردم را عملاً کاهش داده و فشار مستقیمی بر معیشت خانوادهها وارد کرده است، به طوری که با همان میزان درآمد سابق، توانایی خرید اقلام کمتری را دارند.
تورم نقطه به نقطه؛ سایه سنگین “دخانیات” و “خوراکیها”
تورم نقطهبهنقطه کل کشور در اسفند ۱۴۰۴ به 71.8 درصد رسید. این عدد به زبان ساده یعنی خانوارهای ایرانی در اسفندماه برای خرید همان سبد کالایی که سال گذشته تهیه میکردند، بهطور متوسط 72 درصد بیشتر هزینه پرداخت کردهاند. این نرخ، بیش از آنکه یک عدد ساده باشد، نشاندهنده شتاب خیرهکننده رشد عمومی قیمتهاست که عملاً قدرت خرید مردم را به شدت تحتالشعاع قرار داده است.

در صدر لیست گرانیها، بخش دخانیات با ۱۲۵.۱ درصد و بعد از آن خوراکی ها و آشامیدنی ها با 112.5 درصد افزایش قیمت قرار دارند. شکاف تورمی بین کالاهای ضروری (خوراکیها) و برخی خدمات، نشاندهنده فشار بیشتر بر هزینههای روزمره خانوار است.
تورم ماهانه؛ نگاهی به گرانیهای ناگهانی در اسفند
تورم ماهانه که نشاندهنده تغییرات قیمت در طول یک ماه است، در اسفند ۱۴۰۴ با ثبت رقم ۵.۶٪، زنگ خطر جدی را به صدا درآورد. این نرخ بالا در یک ماه، حکایت از شتاب گرفتن گرانیها در روزهای پایانی سال دارد. در این میان، گروههایی مانند دخانیات (۱۷.۱٪) و انواع گوشت قرمز و سفید (۱۱.۳٪) بیشترین افزایش قیمت ماهانه را تجربه کردند که فشار قابل توجهی به سفره خانوار وارد میکند. در مقابل، گروههایی مانند آموزش (۰.۲٪) و مسکن (۱.۷٪) رشد قیمت کمتری داشتند، اما همچنان تورم ماهانه منفی نبود.

شکاف تورمی استانها؛ از تهران آرام تا کردستانِ در تبِ تورم!
تورم سالانه استانی نشاندهنده میانگین افزایش قیمتها در ۱۲ ماه منتهی به اسفند ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه سال قبل در هر استان است. در این میان، تهران با تورم سالانه ۴۳.۸٪ کمترین فشار را تجربه کرده و در جایگاه امنتری قرار گرفته است. اما استان کردستان با تورم سالانه ۵۹.۰٪، در صدر جدول گرانیها ایستاده و بیشترین فشار تورمی را تحمل کرده است. این تفاوت فاحش نشاندهنده توزیع نامتوازن و نابرابر تورم در اقصی نقاط کشور است.

تفاوت فاحش بین کمترین تورم سالانه (تهران با ۴۳.۸٪) و بیشترین آن (کردستان با ۵۹.۰٪)، یعنی اختلاف ۱۵.۲ واحد درصدی، موید ناهمگنی شدید اقتصادی در سطح کشور است. این شکاف، نشان میدهد که سیاستهای اقتصادی و شوکهای قیمتی، اثرات متفاوتی بر استانهای مختلف میگذارند. استانهای با تمرکز بیشتر بر تولیدات کشاورزی یا وابستگی بیشتر به واردات، ممکن است فشار بیشتری را متحمل شوند. این نابرابری، لزوم تدوین سیاستهای منطقهای برای مهار تورم را بیش از پیش نمایان میسازد.