دلیل جهش عجیب بورس ونزوئلا چیست؟
به گزارش نبض بورس، ربوده شدن مادورو توسط نیروهای ایالات متحده، رویدادی با پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی است. بازارها این حرکت را نهفقط یک رویداد سیاسی، بلکه آغاز احتمالی انتقال سیاسی و اقتصادی تعبیر کردند. این رویداد، امید به اصلاحات ساختاری، بازگشت به نظم انضباطی اقتصادی و کاهش ریسک سیاسی را در دل سرمایهگذاران زنده کرد.
چرا بورس ونزوئلا پس از کنار رفتن مادورو جهش کرد؟
رشد شدید بورس ونزوئلا پس از کنار رفتن مادورو، از آن دست اتفاقاتی است که اگر فقط به نمودار نگاه کنیم، گمراهکننده است. شاخص بورس کاراکاس در مدت کوتاهی رشدهای دو رقمی و حتی چند ده درصدی ثبت کرد؛ رشدی که در نگاه اول میتواند نشانه رونق تلقی شود. اما واقعیت این است که این جهش نه از دل ترازنامه شرکتها بیرون آمده و نه محصول بهبود ناگهانی اقتصاد واقعی است. این یک واکنش ذهنی بازار است؛ واکنشی به تغییر انتظارات.
جهشی که بازارهای جهانی را غافلگیر کرد
پس از انتشار خبر ربوده شدن نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، شاخص بورس کاراکاس (IBC) در یک روز معاملاتی حدود ۵۰ درصد رشد را ثبت کرد و در ادامه، طی چند روز، بازدهی تجمعی آن به بیش از ۷۰ تا ۱۰۰ درصد رسید. این واکنش، یکی از سریعترین و شدیدترین جهشهای شاخص در میان بازارهای نوظهور طی سالهای اخیر بود .
این رشد نه حاصل بهبود ناگهانی سودآوری شرکتها، بلکه نتیجه بازتعریف ناگهانی انتظارات سیاسی–اقتصادی سرمایهگذاران بود.
بورس به «پایان ریسک سیاسی قیمتگذاریشده» واکنش نشان داد
بر اساس تحلیل رویترز، بازارهای مالی ونزوئلا سالها با تخفیف ریسک سیاسی بسیار سنگین قیمتگذاری میشدند. ربودن مادورو از نگاه سرمایهگذاران بینالمللی بهمنزله احتمال پایان یک دوره بنبست سیاسی مزمن تفسیر شد؛ حتی بدون آنکه هنوز دولت جایگزین یا برنامه اقتصادی مشخصی معرفی شده باشد .
در بازارهای پرریسک، صرفِ حذف یک سناریوی بدِ قطعی میتواند باعث جهش قیمتها شود؛ اتفاقی که دقیقاً در بورس ونزوئلا رخ داد.
نقش «بازار کوچک و کمعمق» در بزرگنمایی رشد
اقتصاددانان مورد استناد رسانههایی مانند Reuters و Economic Times تأکید میکنند که بورس ونزوئلا بسیار کوچک، کمعمق و با نقدشوندگی محدود است. در چنین بازاری، ورود حتی حجم اندکی از سرمایه یا تغییر رفتار چند بازیگر اصلی میتواند باعث جهشهای چند ده درصدی شاخص شود .
به بیان ساده، بزرگی درصد رشد الزاماً به معنای بزرگی بازار نیست؛ بلکه نشاندهنده شکنندگی ساختار آن است.
انتظارات از بازگشت سرمایه خارجی و نفت
یکی از مهمترین محرکهای جهش بورس، انتظار برای بازگشت شرکتهای بینالمللی، بهویژه در بخش انرژی است. ونزوئلا بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان را دارد، اما سالهاست بهدلیل تحریمها و سیاستگذاریهای دولت مادورو از این مزیت استفاده نکرده است.
گزارش رویترز نشان میدهد که همزمان با جهش بورس، اوراق بدهی بینالمللی ونزوئلا نیز رشد قابل توجهی داشتهاند؛ نشانهای از اینکه خوشبینی فقط محدود به بازار سهام نبوده و کل داراییهای پرریسک این کشور را دربر گرفته است .
بورس ونزوئلا سابقه جهشهای اسمی بزرگ دارد
بررسی تاریخی شاخص IBC نشان میدهد که بورس ونزوئلا پیش از این هم جهشهای اسمی بسیار بزرگ را تجربه کرده است. در سالهای اخیر، بازدهیهای سالانه چندصد تا چند هزار درصدی ثبت شده، که بخش قابلتوجهی از آن ناشی از ریسک سیاسی، تورم مزمن و تغییرات شدید انتظارات بوده است .
بنابراین، جهش اخیر را باید در امتداد الگوی رفتاری تاریخی این بازار دید، نه یک رویداد کاملاً استثنایی.
جمعبندی تحلیلی: چرا بورس جهش کرد؟
بر اساس اجماع منابع معتبر بینالمللی:
-
جهش بورس ونزوئلا واکنش به تغییر بنیادین انتظارات سیاسی است، نه بهبود فوری متغیرهای اقتصادی.
-
ساختار کوچک و کمعمق بورس، رشد شاخص را بزرگنمایی کرده است.
-
همزمانی رشد سهام با رشد اوراق بدهی نشان میدهد این یک رالی انتظاراتی فراگیر بوده است، نه نوسان تصادفی.
به زبان ساده، بورس ونزوئلا به آیندهای که هنوز نیامده واکنش نشان داده است؛ آیندهای که ممکن است محقق شود یا دوباره با واقعیتهای سخت سیاست و اقتصاد تعدیل شود.




