وقتی بودجه فرمان بازار را می‌چرخاند

به گزارش نبض بورس، بازار‌های مالی کشور در هفته دوم دی‌ماه ۱۴۰۴ یکی از پرهیجان‌ترین مقاطع خود در ماه‌های اخیر را تجربه کردند. هم‌زمانی رشد قیمت‌ها در بازار ارز، طلا، سکه و سهام با ارائه لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به مجلس، فضای سرمایه‌گذاری را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار داد و انتظارات تورمی را بار دیگر در کانون توجه فعالان اقتصادی نشاند.

آنچه در این هفته بیش از هر عامل دیگری به چشم آمد، بازتعریف انتظارات بازار‌ها نسبت به سیاست‌های اقتصادی دولت در سال آینده بود؛ انتظاراتی که عمدتاً از دل مفروضات بودجه‌ای بیرون آمد و به سرعت در قیمت دارایی‌ها منعکس شد.

بازار ارز؛ واکنش سریع به سیگنال‌های بودجه‌ای

بازار ارز در صدر واکنش‌ها قرار داشت. پذیرش ضمنی نرخ‌های بالای ارز در مفروضات بودجه‌ای و به رسمیت شناختن نرخ‌های غیررسمی‌تر، پیام روشنی برای معامله‌گران داشت:
دولت در بودجه سال آینده، خود را با واقعیت‌های ارزی تطبیق داده است.

همین برداشت موجب شد قیمت دلار در بازار نقدی از سطوح مقاومتی عبور کند و به محدوده‌هایی برسد که پیش‌تر برای ماه‌های پایانی سال یا حتی سال آینده پیش‌بینی می‌شد. حذف ارز ترجیحی در تصویر بودجه نیز به‌عنوان عاملی تقویت‌کننده انتظارات تورمی عمل کرد و بر التهاب بازار ارز افزود.

طلا و سکه؛ هم‌جهت با دلار و جلوتر از زمان

بازار طلا و سکه، طبق سنت همیشگی، مسیر خود را با بازار ارز هماهنگ کرد. افزایش نرخ دلار و تقویت نگرانی‌ها نسبت به کاهش ارزش پول ملی، باعث شد قیمت‌ها در این بازار به سطوحی برسند که عملاً پیش‌خور شدن تورم آینده را نشان می‌دهد.

در این فضا، طلا بیش از آنکه یک کالای مصرفی باشد، بار دیگر نقش پناهگاه امن سرمایه را ایفا کرد. سرعت رشد قیمت‌ها در این بازار حاکی از آن است که بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاران، افق کوتاه‌مدت اقتصاد را پرریسک ارزیابی می‌کنند.

بورس؛ خوش‌بینی محتاطانه به بودجه

برخلاف بازار ارز، بازار سرمایه واکنشی متعادل‌تر، اما مثبت‌تر به لایحه بودجه نشان داد. دلیل این موضوع را می‌توان در چند عامل جست‌و‌جو کرد:

نرخ بالای دلار در بودجه که به نفع شرکت‌های صادرات‌محور تلقی می‌شود

رشد کمتر از انتظار انتشار اوراق بدهی

عدم مشاهده شوک منفی مستقیم برای سودآوری شرکت‌ها

همین عوامل باعث شد شاخص کل بورس به قله‌های جدیدی برسد و ورود پول حقیقی در آخرین روز معاملاتی هفته رکورد بزند. بازار سهام در حال حاضر بودجه ۱۴۰۵ را کم‌ریسک‌تر از آنچه انتظار می‌رفت ارزیابی کرده، هرچند این خوش‌بینی همچنان شکننده است.

مسکن؛ بازار آرام، اما نگران

بازار مسکن اگرچه در کوتاه‌مدت واکنش قیمتی شدیدی نشان نداد، اما از نظر تحلیلی نمی‌توان آن را جدا از سایر بازار‌ها دانست. رشد قیمت ارز و طلا معمولاً با یک وقفه زمانی به بازار مسکن منتقل می‌شود.

از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید، رکود معاملات و افزایش هزینه ساخت، همگی نشان می‌دهد که بازار مسکن در آستانه یک تعادل ناپایدار قرار دارد؛ تعادلی که در صورت تداوم انتظارات تورمی، می‌تواند به افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آینده منجر شود.

جمع‌بندی؛ هیجان یا واقعیت؟

رفتار بازار‌ها در هفته دوم دی‌ماه بیش از هر چیز نشان داد که بودجه ۱۴۰۵ به‌عنوان یک سند اقتصادی، نقش پررنگی در شکل‌دهی انتظارات تورمی ایفا کرده است. رشد بیش از ۶۰ درصدی درآمد‌های مالیاتی، پذیرش نرخ‌های بالای ارز و حذف سیاست‌های حمایتی پیشین، همگی این پیام را مخابره می‌کند که فشار‌های تورمی همچنان پابرجاست.

سؤال اصلی اکنون این است که آیا این واکنش‌ها به یک اصلاح منطقی منجر می‌شود یا هیجان موجود همچنان قیمت‌ها را به جلو خواهد راند؟ پاسخ این پرسش، تا حد زیادی به نحوه اجرای بودجه، سیاست‌های پولی و رفتار دولت در مدیریت بازار‌ها بستگی دارد.

در کوتاه‌مدت، اما به نظر می‌رسد انتظارات تورمی دست بالا را در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران دارد و بازار‌ها هنوز آماده عقب‌نشینی نیستند.