به گزارش نبض بورس، مجلس شورای اسلامی با هدف حمایت از خانواده‌ها و تشویق به فرزندآوری، شرایط جدیدی را برای معافیت از خدمت سربازی تصویب کرده است.
بر اساس اعلام امیرحسین بانکی‌پور فرد، رئیس کمیسیون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس، در حال حاضر دو قانون مهم درباره معافیت سربازی در حال اجراست که شامل معافیت پدران دارای چهار فرزند و معافیت پدران دارای دو فرزند می‌شود.

معافیت سربازی برای پدران دارای چهار فرزند

طبق اعلام رسمی نیروهای مسلح، مردانی که ۴ فرزند یا بیشتر دارند و سن آن‌ها ۴۰ سال یا بالاتر است، چه غایب باشند چه نباشند، می‌توانند از خدمت سربازی معاف شوند.
این قانون تا پایان سال ۱۴۰۴ معتبر است و متقاضیان باید هرچه سریع‌تر برای دریافت معافیت به نیروی انتظامی یا دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کنند.

معافیت دو فرزندی در برنامه هفتم توسعه

در برنامه هفتم توسعه کشور، مصوبه‌ای جدید اضافه شده است که طبق آن، افرادی که ۳۵ سال سن و دو فرزند دارند و سابقه غیبت سربازی ندارند، از خدمت سربازی معاف می‌شوند.
این قانون از سال ۱۴۰۳ اجرا شده و تا پایان اجرای برنامه هفتم (سال ۱۴۰۷) اعتبار دارد.

نماینده مجلس تأکید کرده است هدف از این تصمیم‌ها، تقویت بنیان خانواده، تشویق به فرزندآوری و اجرای قانون جوانی جمعیت است.

انواع معافیت‌های سربازی در ایران

معافیت سربازی در ایران به دو گروه معافیت دائم و معافیت موقت تقسیم می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین موارد هر بخش معرفی شده است:

معافیت‌های دائم خدمت سربازی

۱. معافیت پزشکی

ویژه افرادی است که به دلیل بیماری قادر به انجام خدمت نیستند. بیماری‌ها در ۱۷ بخش و بیش از ۳۰۰ بند تعریف شده‌اند. مهم‌ترین آن‌ها مربوط به چشم، اعصاب و روان، استخوان و آلرژی است.

۲. معافیت کفالت

در صورتی که فرد تنها سرپرست خانواده باشد (برای پدر، مادر، خواهر یا برادر)، می‌تواند کفالت گرفته و از خدمت معاف شود. شرط اصلی، نداشتن غیبت و زندگی مشترک با فرد تحت تکفل است.

۳. معافیت ایثارگری

برای خانواده‌های شهدا، جانبازان، آزادگان و رزمندگان دارای سابقه حضور در جبهه صادر می‌شود.

۴. معافیت موارد خاص

در شرایط ویژه اجتماعی یا انسانی مانند حوادث یا بیماری‌های خاص اعضای خانواده اعمال می‌شود.

۵. معافیت متاهلان دارای فرزند

در قالب قوانین جوانی جمعیت، افراد متاهل با ۳ یا ۴ فرزند می‌توانند معاف شوند. متولدین پیش از سال ۱۳۵۵ نیز مشمول معافیت‌های آسان‌تر هستند.

۶. معافیت عفو رهبری

افراد متولد ۱۳۵۴ و قبل از آن، یا کسانی که به سن ۵۰ سالگی رسیده‌اند، می‌توانند از معافیت دائم استفاده کنند.

۷. خرید خدمت سربازی

در گذشته با شرایط خاص (مثلاً داشتن ۸ سال غیبت) امکان‌پذیر بود، اما در حال حاضر فقط با مصوبه جدید ممکن است اجرا شود.

۸. معافیت بهزیستی (مواد ۶ و ۹)

برای افرادی که عضو خانواده دارای معلولیت شدید تحت پوشش بهزیستی دارند، یا تنها پسر بالای ۱۸ سال خانواده هستند، امکان معافیت وجود دارد.

۹. معافیت کمیته امداد

در صورتی که مادر مشمول به‌صورت دائمی تحت پوشش کمیته امداد باشد، پسر می‌تواند معاف شود.

۱۰. معافیت داشتن خواهر یا برادر معلول

طبق قانون جدید سال ۱۴۰۳، داشتن یک خواهر یا برادر معلول عضو بهزیستی می‌تواند منجر به معافیت شود.

۱۱. معافیت ساکنان جزایر خلیج فارس

افرادی که مدت طولانی در جزایر جنوبی کشور ساکن هستند، می‌توانند با تأیید نهادهای ذی‌صلاح از معافیت بهره‌مند شوند.

۱۲. معافیت دو فرزندی

ویژه متاهلان دارای دو فرزند و سن بالای ۳۵ سال که غیبت ندارند.

۱۳. معافیت تک‌فرزندی

برای تنها پسر خانواده‌هایی که پدر بالای ۷۵ سال یا بیمار دارند و یا مادر بدون همسر است، قابل اجراست.

معافیت‌های موقت سربازی

۱. معافیت تحصیلی

ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان تا پایان دوره تحصیل.

۲. معافیت موقت کفالت

اگر هنوز ۳۰ ماه از فوت یا طلاق پدر نگذشته باشد، معافیت موقت تا تعیین تکلیف صادر می‌شود.

۳. معافیت موقت پزشکی

در مواردی که نیاز به درمان یا بررسی مجدد وجود دارد، برای مدت ۶ ماه تا چند دوره تمدید می‌شود.

بیماری‌هایی مانند دیسک کمر، واریکوسل، هیدروسل، مشکلات پوستی، شکستگی، غدد و اعصاب و روان از جمله موارد مشمول معافیت موقت هستند.

قوانین جدید معافیت سربازی در سال ۱۴۰۴ با رویکرد حمایت از خانواده، تشویق به فرزندآوری و حفظ نیروی انسانی کشور تدوین شده‌اند.
با اجرای این طرح‌ها، پدران دارای دو یا چهار فرزند بیش از سایر گروه‌ها از مزایای معافیت برخوردار خواهند شد.