به گزارش نبض بورس، چیکونگونیا یک بیماری ویروسی است که توسط پشه‌های گونه‌های آدس منتقل می‌شود و علائم اصلی آن تب ناگهانی و درد شدید مفاصل است. این بیماری که در بیش از ۱۱۰ کشور شیوع یافته، ممکن است باعث دردهای مفصلی طولانی‌مدت شود و با توجه به فقدان درمان قطعی، پیشگیری و واکسیناسیون اهمیت ویژه‌ای دارد.

چیکونگونیا چیست؟

چیکونگونیا یک بیماری ویروسی منتقله از پشه است که توسط ویروس Chikungunya (CHIKV) ایجاد می‌شود. نام «چیکونگونیا» از زبان کیماکوند در تانزانیا گرفته شده و به معنی «منحرف شدن» یا «خمیده شدن» است که به درد شدید مفاصل بیماران اشاره دارد. ویروس CHIKV از خانواده Togaviridae و جنس آلفا ویروس‌ها است.

علائم بیماری

شایع‌ترین علائم چیکونگونیا شامل تب ناگهانی، درد شدید و ناتوان‌کننده مفاصل است. این درد معمولاً در مفاصل کوچک مانند انگشتان دست و پا بروز می‌کند و می‌تواند چند روز تا چند هفته ادامه یابد. سایر علائم شایع عبارت‌اند از:

• سردرد

• درد عضلانی

• تورم مفاصل

• بثورات پوستی

• حالت تهوع

• خستگی شدید

شروع علائم معمولاً ۴ تا ۸ روز پس از نیش پشه آلوده رخ می‌دهد.

شیوع جهانی

چیکونگونیا برای اولین بار در سال ۱۹۵۲ در تانزانیا شناسایی شد و از آن زمان در مناطق مختلف آفریقا، آسیا، اروپا، آمریکا، کارائیب و اقیانوس هند و آرام شیوع یافته است. ویروس به ویژه از سال ۲۰۰۴ به دلیل تغییرات ژنتیکی که انتقال آن را به پشه‌های جدید تسهیل کرده، بیشتر گسترش یافته است. در حال حاضر بیش از ۱۱۰ کشور به‌عنوان مناطق درگیر گزارش شده‌اند.

نحوه انتقال

ویروس چیکونگونیا توسط پشه‌های گونه‌های Aedes aegypti و Aedes albopictus منتقل می‌شود که پشه‌های روز فعال بوده و در مناطق شهری و حاشیه‌ای تخم‌ریزی می‌کنند. پشه آلوده با گزش فرد، ویروس را از خون وی می‌گیرد و پس از چند روز تکثیر، آن را به افراد جدید منتقل می‌کند. این چرخه باعث گسترش بیماری می‌شود.

تشخیص و درمان

در حال حاضر درمان اختصاصی ضدویروسی برای چیکونگونیا وجود ندارد و درمان بیشتر به تسکین علائم محدود می‌شود. مصرف مسکن‌ها و داروهای ضد تب، استراحت و مصرف مایعات توصیه می‌شود. از مصرف آسپرین و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) در مرحله حاد بیماری باید خودداری شود تا خطر خونریزی کاهش یابد.

عوارض و دوره بهبودی

اکثر بیماران ظرف ۱ تا ۲ هفته بهبود می‌یابند، اما در حدود ۳۰ درصد موارد درد مفاصل ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه داشته باشد، خصوصاً در افراد مسن یا دارای بیماری‌های زمینه‌ای. مرگ ناشی از چیکونگونیا نادر است ولی در نوزادان، سالمندان و افراد دارای نقص ایمنی می‌تواند خطرناک باشد.

واکسیناسیون

در نوامبر ۲۰۲۳، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) واکسن چیکونگونیا تولید شده توسط شرکت Valneva را برای افراد بالای ۱۸ سال تأیید کرد که گامی مهم در کنترل این بیماری است.