اخبار فوری
احمد مقدسی، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی گاوداران در گفتوگو با نبض بورس مطرح کرد:
پشت پرده گرانی گوشت؛ گرانی گوشت قابلپیشبینی بود؟
کد خبر: ۱۳۷۶۳۱
۱۱:۰۰
۱۴۰۵/۰۶/۲۲
افزایش قیمت گوشت گرم در بازار، یک نوسان مقطعی قیمتی نیست؛ پشت این گرانی، زنجیرهای از مشکلات در تولید، حذف دامهای مولد، کاهش عرضه و البته تصمیمهایی قرار دارد که به گفته فعالان صنعت دامپروری، از ماهها قبل قابلپیشبینی بوده است. سوال اصلی اینجاست که باتوجهبه سلسله اتفاقات چرا سیاستگذار تصمیمی برای مدیریت بازار و کمک به سفره مردم نگرفت؟
به گزارش نبض بورس، گرانی گوشت مربوط به امروز و دیروز نمیشود و داستان گرانی این کالای اساسی از حدود ۹ ماه پیش و با تب برفکی آغاز شد.
بازار گوشت این روزها با افزایش قیمتهای بسیار شدید مواجه شده و این صعود قیمت درحالی رخ میدهد که گوشت یکی از مهمترین اقلام مصرفی خانوار بهحساب میآید و نتیجه
افزایش قیمت این محصول علاوه بر فشار مستقیم بر قدرت خرید خانوار، باعث شده سهم گوشت از سبد مصرفی خانوار کاهش یابد.
بررسیها نشان میدهد که یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت گوشت، بیماری تب برفکی بود که طی سال گذشته بخش عمدهای از دامها را درگیر و موجب حذف تعدادی از دامها از چرخه تولید و مصرف شده است.
حدود ۹ ماه قبل، تقریباً ۲۰ درصد از دامهای موجود در دامداریها درگیر تب برفکی شدند. پیامد این اتفاق تنها به حذف دامها محدود نماند و تولید شیر نیز حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کرد.
در چنین شرایطی، طبیعی است که اثرات حذف دامها بلافاصله در بازار مشاهده نشود یا به بیان سادهتر قیمت گوشت در همان لحظه با افزایش نجومی مواجه نشود؛ اما بهمرور شاهد تأثیرگذاری آن خواهیم بود.
چرا مسئولان از ۹ ماه قبل پیشبینی نکردند؟
مسئله اصلی دقیقاً اینجاست وقتی کاهش ظرفیت تولید از ماهها قبل قابلمشاهده بوده، چرا سیاستگذار برای جبران این کاهش عرضه برنامه مشخصی نداشته و آن زمان تنها به واردات گوشت اکتفا میکردند؟
اگر از همان زمان برآورد میشد که حذف بخشی از دامهای مولد، در ماههای آینده عرضه گوشت را کاهش خواهد داد، میتوانست با استفاده از ابزارهایی مانند ذخیرهسازی، مدیریت واردات و توزیع هدفمند، از ایجاد شوک در بازار جلوگیری کند.
اما آنچه امروز دیده میشود، نشان میدهد بخش مهمی از سیاستگذاری بازار همچنان بهجای پیشبینی، بر واکنش پس از وقوع بحران استوار است؛ یعنی ابتدا کمبود و افزایش قیمت اتفاق میافتد و بعد سیاستگذار به دنبال راهکار میگردد.
این در حالی است که در بازار کالاهای اساسی، بهویژه محصولی مانند گوشت که تولید آن زمانبر است، نمیتوان منتظر ماند تا کمبود اتفاق بیفتد و سپس برای افزایش تولید تصمیم گرفت.
حذف دامهای مادر؛ زخمی که دیرتر خودش را نشان میدهد
یکی از نکات مهمی که در بررسی وضعیت فعلی بازار باید موردتوجه قرار گیرد، موضوع حذف دامهای مادر است؛ دامهایی که ارزش بسیار بالایی داشتند؛ اما به واسطه شرایط به کشتارگاه رسیدند.
احمد مقدسی، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی گاوداران در گفتوگو با نبض بورس، با رد این دیدگاه که استفاده از روشهای اصلاح نژاد یا تلقیح میتواند در کوتاهمدت مشکل بازار را برطرف کند، تأکید کرد: میزان استفاده از این روشها در دامداریها بسیار محدود است و نمیتواند اثر تعیینکنندهای بر شرایط فعلی داشته باشد.
او در این باره اظهار کرد: وقتی دام مادر از چرخه تولید خارج میشود، طبیعی است که تولید دام نر نیز کاهش پیدا کند؛ بنابراین کاهش دام مولد، تنها یک کاهش مقطعی در جمعیت دام نیست؛ بلکه میتواند بر تولید نسلهای بعدی نیز اثر بگذارد.
وی توضیح داد: از سوی دیگر، اگر امروز از یک روش اصلاحی استفاده شود، نمیتوان انتظار داشت نتیجه آن بلافاصله در بازار گوشت نمایان شود. دام باید متولد شود، رشد کند و وارد چرخه تولید شود؛ بنابراین چنین راهکارهایی نمیتوانند پاسخگوی کمبود فوری بازار باشند.
هشدارهایی که شنیده نشد
به گفته مقدسی در مقاطع گذشته بارها نسبت به واردات بیش از نیاز کشور هشدار داده بودند و تأکید داشتند که واردات نباید بهاندازهای باشد که تولید داخلی را تحتفشار قرار دهد.
وی افزود: بااینحال، سیاست واردات باهدف تأمین نیاز مصرفکننده و کنترل قیمت ادامه پیدا کرد؛ سیاستی که اکنون این پرسش را ایجاد کرده است که آیا نتیجه نهایی آن واقعاً به نفع مصرفکننده بوده است؟
رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی گاوداران تأکید کرد: اگر هدف واردات، کاهش قیمت گوشت و حمایت از مصرفکننده بوده، امروز باید از مسئولان پرسید چرا باوجود آن سیاستها، گوشت همچنان برای بخش قابل توجهی از مردم گران است؟
وی اظهار کرد: از سوی دیگر، اگر واردات گسترده در سالهای گذشته موجب تضعیف انگیزه تولیدکننده داخلی شده باشد، هزینه آن امروز نهفقط به تولیدکننده، بلکه مستقیماً به مصرفکننده منتقل میشود.
دولت؛ از مدیریت بازار تا تماشای بحران
انتقاد اصلی فعالان صنعت دامپروری این است که سیاستگذار باید چند ماه قبل، زمانی که نشانههای کاهش تولید آشکار شده بود، وارد میدان میشد.
ذخیرهسازی گوشت در زمان مناسب، تنظیم واردات، حمایت از دام مولد و تأمین نهادههای موردنیاز تولیدکنندگان، اقداماتی هستند که میتوانستند بخشی از فشار فعلی را کاهش دهند.
اما اکنون که کمبود عرضه خود را در بازار نشان داده، دیگر نمیتوان با تصمیمهای کوتاهمدت انتظار داشت ظرفیت تولید بهسرعت جبران شود.
وقتی تولیدکننده هم قربانی سیاستگذاری میشود
نکته قابلتوجه دیگر این است که در چنین شرایطی، فشار تنها بر مصرفکننده وارد نمیشود. تولیدکننده نیز از سیاستهای نادرست آسیب میبیند.
از یک سو، تولیدکننده با افزایش هزینههای تولید و مشکلات مربوط به نهادهها مواجه است و از سوی دیگر، اگر در مقاطعی واردات بیش از نیاز انجام شود و قیمت بازار پایین نگه داشته شود، انگیزه اقتصادی تولید نیز کاهش پیدا میکند.
در نهایت، زمانی که تولید داخلی ضعیف شود و عرضه کاهش پیدا کند، بازار دوباره با افزایش قیمت مواجه خواهد شد.
احمد مقدسی نیز با اشاره به همین مسئله معتقد است سیاستهایی که قرار بود باهدف حمایت از مصرفکننده اجرا شوند، در نهایت نهتنها نتوانستند گوشت را برای مردم ارزان کنند، بلکه به تولیدکننده نیز آسیب زدند.
راهکار فوری چیست؟
در شرایط فعلی، شاید مهمترین سؤال این باشد که آیا هنوز میتوان قیمت گوشت را کنترل کرد؟
واقعیت این است که برای افزایش فوری تولید داخلی، راهکار یکشبه وجود ندارد. دام زمان میخواهد تا وارد چرخه تولید شود و حذف دامهای مولد نیز اثری دارد که نمیتوان بهسرعت آن را جبران کرد.
بنابراین، در کوتاهمدت، دولت باید از ابزارهای تنظیم بازار استفاده کند؛ از ذخیرهسازی و توزیع مناسب گرفته تا مدیریت واردات و جلوگیری از ایجاد شکاف میان عرضه و تقاضا.
اما مهمتر از همه، باید برای ماههای آینده برنامهریزی شود. اگر امروز پیشبینی دقیقی از وضعیت تولید انجام نشود، ممکن است بازار گوشت در ماههای آینده با موج دیگری از کمبود و افزایش قیمت مواجه شود.
هزینه تصمیمهای امروز روی سفره مردم
افزایش قیمت گوشت را نمیتوان صرفاً به گردن دامدار، کشتارگاه، توزیعکننده یا حتی شرایط بازار انداخت. وقتی یک اختلال در تولید ماهها قبل اتفاق افتاده و آثار آن امروز نمایان شده است، وظیفه سیاستگذار این بوده که اثرات آن را پیشبینی و برای آن برنامهریزی کند.
تب برفکی، حذف دامهای مولد، کاهش تولید و هشدارهای تولیدکنندگان، همگی نشانههایی بودند که میتوانستند برای سیاستگذار نقش هشداردهنده داشته باشند.
اما اگر این هشدارها نادیده گرفته شوند، نتیجه در نهایت در بازار نمایان میشود؛ جایی که دیگر مسئله فقط سود و زیان تولیدکننده نیست، بلکه قدرت خرید مردم و کیفیت سفره خانوارها نیز تحتتأثیر قرار میگیرد.
سوال اصلی اینجاست که اگر مسئولان از ۹ ماه قبل میدانستند کاهش دام مولد میتواند به کاهش عرضه گوشت منجر شود، چرا امروز مصرفکننده باید هزینه این تأخیر در تصمیمگیری را از سفره خودپرداخت کند؟
ارسال نظر
