به گزارش نبض بورس، شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هفته بار دیگر با افت مواجه شد و به زیر سطح ۴ میلیون واحد بازگشت. هم‌زمان، شاخص کل هم‌وزن که تصویر دقیق‌تری از وضعیت عمومی بازار سهام ارائه می‌دهد، کاهش شدیدتری را تجربه کرد و با افت ۱۴ هزار و ۵۷۱ واحدی (معادل ۱.۴ درصد) در سطح یک میلیون و ۲۴ هزار واحد ایستاد؛ شرایطی که چشم‌انداز بورس را برای فعالان بازار مبهم کرده است.

در همین رابطه، امیر آشتیانی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز تأکید می‌کند که ریسک‌های سیاسی، مهم‌ترین عامل فشار بر بازار سهام در شرایط فعلی هستند.

چرا صف‌های فروش در بورس شکل گرفت؟

آشتیانی با اشاره به وضعیت روانی بازار می‌گوید: بازار در حال حاضر دچار نوعی هراس و رفتار هیجانی شده است. بخشی از این شرایط به ترس سرمایه‌گذاران و بخشی دیگر به عوامل تکنیکالی بازمی‌گردد؛ به‌طوری که شاخص کل به محدوده حمایتی ۴ میلیون واحد رسیده است.

به گفته این کارشناس، پس از تنش‌های نظامی میان ایران و اسرائیل، برخی نمادها رشد قیمتی تا سه برابر را تجربه کردند و همین موضوع باعث شد معامله‌گران برای شناسایی سود وارد فاز فروش شوند.

او می‌افزاید: «جذاب شدن بازارهای موازی در کنار ریسک‌های سیاسی، مجموعه‌ای از عوامل را شکل داده که وضعیت فعلی بورس را رقم زده است. در این میان، ریسک سیاسی کلیدی‌ترین متغیر اثرگذار محسوب می‌شود.»

چرا ارزش معاملات بورس کاهش یافته است؟

کاهش شدید ارزش معاملات یکی دیگر از نگرانی‌های فعالان بازار است. آشتیانی در این‌باره توضیح می‌دهد:
با وجود خرید صندوق‌های حمایت، تثبیت و بازارگردان‌ها، حجم فروشندگان بسیار بالاست. از سوی دیگر، بخش بزرگی از فعالان بازار را سرمایه‌گذاران حقیقی تشکیل می‌دهند که ترجیح می‌دهند در قیمت‌های پایین‌تر وارد شوند.

وقتی چشم‌انداز بازار منفی باشد، صف‌های فروش جمع نمی‌شود و معاملات در این صف‌ها قفل می‌شود. همین موضوع باعث افت ارزش معاملات روزانه شده است.

پارک نقدینگی در صندوق‌های طلا و درآمد ثابت

به گفته این کارشناس بازار سرمایه، بخشی از نقدینگی از بورس خارج شده و به سمت صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا منتقل شده است.

همچنین معامله‌گران روزانه که اغلب با اعتبار معاملاتی فعالیت می‌کنند، در شرایط پرریسک فعلی ترجیح می‌دهند از بازار خارج شوند. از سوی دیگر، فشار نهادهای مالی برای تسویه اعتبارات، خود عاملی مضاعف برای خروج پول از بورس محسوب می‌شود.

چرا بازار اختیار فروش هم رونق نگرفت؟

آشتیانی معتقد است که منطقاً در چنین شرایطی باید معاملات اختیار فروش (Put Option) افزایش یابد، اما در عمل این اتفاق رخ نداده است.
دلیل اصلی این موضوع، خروج معامله‌گران فعال روزانه و ترجیح آن‌ها برای ماندن در حاشیه بازار تا روشن شدن شرایط سیاسی و اقتصادی است.

آیا خروج نقدینگی از بورس نگران‌کننده است؟

این کارشناس تأکید می‌کند که خروج پول از بازار سرمایه یک فرآیند طبیعی است: «همان‌طور که نقدینگی وارد بازار می‌شود، در مقاطعی نیز از آن خارج می‌شود.»

به گفته او، بازار ذاتاً رفتاری ترسو دارد و هر زمان سرمایه‌گذار احساس ناامنی کند، ترجیح می‌دهد دارایی خود را نقد کند. سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت معمولاً در چنین شرایطی می‌فروشند تا در قیمت‌های ۱۰ تا ۱۵ درصد پایین‌تر دوباره وارد شوند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد خروج پول هوشمند از حدود دو هفته پیش و هم‌زمان با رسیدن شاخص به مقاومت ۴.۵ میلیون واحد آغاز شده و با تشدید ریسک‌های سیاسی شدت گرفته است.

آیا روند صعودی بورس به پایان رسیده است؟

آشتیانی معتقد است نمی‌توان با قطعیت از پایان روند صعودی بورس سخن گفت.
گزارش‌های سه‌ماهه پاییز شرکت‌ها و آمار فروش دی‌ماه نشان می‌دهد وضعیت بنیادی شرکت‌ها مطلوب است و فشار فعلی بیشتر ناشی از عوامل برون‌زا و غیربازاری است.

او تأکید می‌کند: «در صورت کاهش ریسک‌های سیاسی و محیطی، بورس همچنان پتانسیل بازگشت به مسیر منطقی و حتی صعودی را دارد.»

رشد طلا؛ رقیب بورس؟

در پایان، آشتیانی به تأثیر بازار طلا اشاره می‌کند و می‌گوید: افزایش قیمت جهانی طلا و رشد نرخ دلار باعث شده صندوق‌های طلا در بورس با استقبال مواجه شوند. برخی از این صندوق‌ها از ۲۳ دی‌ماه تاکنون بیش از ۱۵ درصد رشد داشته‌اند. با این حال، بخش بزرگی از معاملات بازار طلا به شکل سنتی انجام می‌شود و در آمارهای بورسی منعکس نیست.

جمع‌بندی

بازار سرمایه در شرایطی قرار گرفته که ریسک‌های سیاسی، رفتار هیجانی سرمایه‌گذاران و جذابیت بازارهای موازی فشار زیادی بر آن وارد کرده‌اند. با وجود این، داده‌های بنیادی نشان می‌دهد در صورت کاهش تنش‌ها، بورس همچنان ظرفیت بازگشت به مسیر صعودی را خواهد داشت.