سقوط سنگین نفت پس از آتش‌بس | دلار در آستانه ریزش تاریخی است!

به نقل از رویترز؛ در پایان معاملات روز جمعه، بهای نفت برنت با ۰.۵۸ درصد رشد جزئی به ۶۸.۱۲ دلار در هر بشکه رسید، اما با افت هفتگی بیش از ۱۲ درصدی مواجه شد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با رشد ۰.۶ درصدی به ۶۵.۶۳ دلار رسید و افتی مشابه در هفته ثبت کرد. این بیشترین کاهش هفتگی از مارس ۲۰۲۳ تاکنون بود.

آغاز هفته با اوج‌گیری قیمت‌ها همراه بود؛ زمانی که ایالات متحده تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف حمله قرار داد. اما با اعلام توافق آتش‌بس میان ایران و اسرائیل، بازار نفت بلافاصله واکنش معکوس نشان داد. تحلیلگران و معامله‌گران اذعان دارند که بحران خاورمیانه فعلاً تأثیری بر جریان واقعی عرضه نفت نگذاشته و بازار به مسیر بنیادین خود بازگشته است.

به گفته تحلیلگران مؤسسه مک‌کواری، «در نبود اختلال واقعی در عرضه، بازار نفت همچنان با مازاد عرضه روبه‌روست. پیش‌بینی ما برای سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده مازاد روزانه ۲.۱ میلیون بشکه است.» این مؤسسه پیش‌بینی خود از متوسط قیمت WTI را در سال جاری به ۶۷ دلار و برای سال آینده به ۶۰ دلار افزایش داده که ۲ دلار بالاتر از برآورد قبلی‌ است که عمدتاً به دلیل لحاظ‌شدن ریسک ژئوپلیتیکی است.

هرچند بخشی از کاهش شدید قیمت در روزهای پایانی هفته با انتشار داده‌های رسمی آمریکا مبنی بر کاهش شدید ذخایر نفت و افزایش تقاضا تا حدودی تعدیل شد. فیل فلین، تحلیلگر ارشد Price Futures Group، گفت: «بازار اکنون در حال درک این واقعیت است که موجودی نفت ناگهان بسیار محدود شده است.»

دلار آمریکا زیر فشار ترامپ

در همین حال، دلار آمریکا تحت تأثیر چند عامل کلیدی با شدیدترین افت هفتگی خود طی بیش از یک ماه اخیر روبه‌رو شد و در آستانه ثبت بزرگ‌ترین افت نیم‌سال نخست از دهه ۱۹۷۰ قرار گرفت. شاخص دلار تا پایین‌ترین سطح سه‌سال و نیم اخیر سقوط کرد و با افت ۱.۴ درصدی در هفته، به شدت تضعیف شد. رویترز همچنین اعلام کرده است که از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون، ارزش دلار آمریکا بیش از ۱۰ درصد کاهش یافته است!

از سوی دیگر باید توجه داشت که چشم‌انداز نرخ بهره و آینده جایگاه جروم پاول در رأس فدرال رزرو طی دو روز گذشته به کانون توجه بازارها تبدیل شده، آن هم پس از گزارشی از وال‌استریت ژورنال که مدعی شده ترامپ در حال بررسی گزینه‌هایی برای جایگزینی پاول تا پیش از سپتامبر یا اکتبر است. در صورت تحقق چنین تصمیمی، پاول عملاً در شش نشست باقی‌مانده از دوران ریاستش زیر سایه گزینه‌ای قرار خواهد گرفت که ممکن است سیاست‌های متفاوتی در پیش گیرد. بنابراین این تحولات، موجی از فروش سنگین دلار را در پی داشته است؛ چرا که سرمایه‌گذاران نسبت به استقلال فدرال رزرو نگران شده‌اند و احتمال می‌دهند که پاول با فردی جایگزین شود که گرایش بیشتری به کاهش نرخ بهره دارد.

به بیان دیگر، واکنش منفی بازارها بیشتر ناشی از گزارش وال‌استریت ژورنال بود که اعلام کرد دونالد ترامپ احتمالاً تصمیم دارد تا سپتامبر یا اکتبر، جایگزین رئیس فعلی فدرال رزرو یعنی جروم پاول را اعلام کند. این گمانه‌زنی‌ها نگرانی‌ها نسبت به استقلال بانک مرکزی آمریکا را بالا برده و باعث افزایش چشمگیر انتظارات برای کاهش نرخ بهره در سال جاری شده است.

تیری ویزمن، استراتژیست ارشد مؤسسه مک‌کواری، هشدار داد: «تمایل ترامپ برای معرفی یک جانشین مشخص برای پاول، سیگنال نامطلوبی برای استقلال سیاست‌گذاری پولی آمریکا و اعتبار جهانی دلار است.»

این در شرایطی است که در واکنش به ضعف دلار، یورو به ۱.۱۶۸۸ دلار صعود کرد که بالاترین سطح خود در بیش از سه سال است و پوند نیز به ۱.۳۷۲۵ دلار رسید. 

صعود بورس‌های آسیایی

هم‌زمان با ضعف دلار و تداوم خوش‌بینی در بازارهای جهانی، شاخص بورس‌های آسیایی در بالاترین سطح بیش از سه سال اخیر قرار گرفتند. شاخص گسترده MSCI آسیا-اقیانوسیه (به‌جز ژاپن) به بالاترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۱ رسید و شاخص جهانی MSCI نیز برای چهارمین روز متوالی رکورد تاریخی ثبت کرد.

شاخص نیکی ژاپن با جهش ۱.۴ درصدی از مرز ۴۰ هزار واحد عبور کرد که بالاترین سطح آن در پنج ماه اخیر است. شاخص CSI300 چین نیز در مسیر ثبت رشد هفتگی ۲.۶ درصدی قرار گرفت که بالاترین عملکرد از نوامبر ۲۰۲۴ تاکنون است.

یکی از خبرهای مهم این بود که بازارها از انتشار خبر توافق واشنگتن و پکن بر سر تسهیل صادرات عناصر کمیاب به آمریکا استقبال کردند. همچنین، حذف احتمالی بند ۸۹۹ از بسته مالیاتی جمهوری‌خواهان، که نگرانی برخی سرمایه‌گذاران خارجی را برانگیخته بود، به آرامش بیشتر فضای مالی جهان کمک کرده است.